BÀI 16
Link tải các bài
giảng khác

Em hãy quan sát các đoạn chương trình được viết
bằng các ngôn ngữ lập trình khác nhau trong Hình
16.1 và cho biết câu lệnh trong ngôn ngữ nào dễ
hiểu nhất?

Câu lệnh trong ngôn ngữ lập trình Python dễ hiểu nhất.

Hoạt động 1 Tìm hiểu ngôn ngữ

bậc
cao ngữ lập trình là gì? Có những loại ngôn ngữ lập
1. Ngôn

trình nào?
2. Hãy kể tên một số ngôn ngữ lập trình bậc cao mà em
biết.

1. - Ngôn ngữ lập trình là ngôn ngữ được dùng để diễn
tả các thuật toán sao cho máy tính có thể hiểu và thực
hiện được.
- Có 3 loại ngôn ngữ lập trình: Ngôn ngữ máy, hợp
ngữ và ngôn ngữ bậc cao.
2. Một số ngôn ngữ lập trình bậc cao: Pascal, C/C++,
Java, Python,…

1. NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH BẬC
CAO

- Các lệnh viết bằng ngôn ngữ máy ở dạng mã nhị
phân hay hợp ngữ sử dụng một số từ viết tắt
(thường là tiếng Anh) không thuận tiện cho việc viết
hoặc hiểu.
- Lập trình bằng ngôn ngữ bậc cao: các câu lệnh
được viết gần với ngôn ngữ tự nhiên. Tuy nhiên, để
máy tính có thể hiểu và thực hiện, các chương trình
đó cần được dịch sang ngôn ngữ máy nhờ một
chương trình chuyên dụng được gọi là chương trình
dịch.

- Các ngôn ngữ lập trình bậc cao như Java, C/C++,
Python,... là những ngôn ngữ lập trình thông dụng
nhất.
- Python là ngôn ngữ lập trình bậc cao do Guido
van Rossum, người Hà Lan tạo ra và ra mắt lần
đầu năm 1991.

+ Các câu lệnh của Python có cú pháp đơn giản.
+ Môi trường lập trình Python dễ sử dụng, không
phụ thuộc vào hệ điều hành, chạy trên nhiều loại
máy tính, điện thoại thông minh, robot giáo dục,
… Python có mã nguồn mở nên thu hút nhiều
nhà khoa học cùng phát triển.
+ Các thư viện chương trình phong phú về trí tuệ
nhân tạo, phân tích dữ liệu, kĩ thuật robot,…
Python là ngôn ngữ lập trình được dùng phổ biến
trong nghiên cứu và giáo dục.

 Ngôn ngữ lập trình bậc cao có các câu lệnh được
viết gần với ngôn ngữ tự nhiên giúp cho việc đọc,
hiểu chương trình dễ dàng hơn
 Python là một ngôn ngữ lập trình bậc cao phổ
biến trong nghiên cứu và giáo dục

Câu hỏi (trang
87)viết chương trình bằng loại ngôn ngữ
Theo em,
lập trình nào dễ nhất?
A. Ngôn ngữ máy
B. Hợp ngữ
C. Ngôn ngữ lập trình bậc cao

Theo em, viết chương trình bằng ngôn ngữ lập
trình bậc cao là dễ hiểu nhất (đáp án C)

Hoạt động 2 Làm quen với môi trường lập trình

Python
1. Tìm hiểu cách viết và thực hiện các lệnh trong môi

trường lập trình Python.
2. Phân biệt chế độ gõ lệnh trực tiếp và chế độ soạn
thảo chương trình của Python.

1. Môi trường Python có hai chế độ:  gõ lệnh trực tiếp và soạn
thảo.
2. Phân biệt chế độ gõ lệnh trực tiếp và chế độ soạn thảo chương
trình của Python.
Chế độ gõ lệnh trực
Chế độ soạn thảo
tiếp
Tính toán và kiểm tra
Viết chương trình có
Mục đích
nhanh các dòng lệnh.
nhiều dòng lệnh.
Trong một phiên làm
Chọn File/NewFile để mở
việc, gõ lệnh trực tiếp
Cách thức
ra màn hình soạn thảo
sau dấu nhắc >>>
chương trình.
>>>
Sử dụng Dấu nhắc <<<
Con trỏ soạn thảo 

2. MÔI TRƯỜNG LẬP TRÌNH PYTHON
Có nhiều phần mềm dùng để soạn thảo Python như:
Wingware, PyCharm, Thonny, Visual Studio,…Chúng
ta dùng phần mềm Thonny để lập trình.
Môi trường lập trình Python có hai chế độ:
- Chế độ gõ lệnh trực tiếp thường được dùng để tính
toán và kiểm tra nhanh các lệnh.
- Chế độ soạn thảo dùng để viết các chương trình
có nhiều dòng lệnh.

a) Chế độ gõ lệnh trực tiếp
- Gõ lệnh trực tiếp sau dấu nhắc >>> và nhấn
phím Enter để thực hiện lệnh như sau:
>>>
Ví dụ:

b) Chế độ soạn thảo
- Màn hình làm việc của Thonny có dạng như
sau:
Mỗi lệnh trên một
dòng.
Khi viết xong chương
trình thì có thể lưu
tệp và chọn Run để
thực hiện.

Môi trường lập trình Python có 2 chế độ: chế độ gõ
lệnh trực tiếp và chế độ soạn thảo.

Câu hỏi (trang
88)
1. Dấu
nhắc chính là con trỏ soạn thảo chương

trình Python. Đúng hay sai?
2. Việc thực hiện câu lệnh ở chế độ gõ lệnh trực
tiếp và chế độ soạn thảo có điểm gì giống và
khác nhau?

1. Sai. Vì dấu nhắc dùng trong chế độ gõ lệnh trực tiếp, còn con
trỏ soạn thảo được dùng trong chế độ soạn thảo.
2. - Giống nhau: Đều gõ vào các lệnh.
- Khác nhau:
Chế độ gõ lệnh trực tiếp

Mục đích
Cách thức
Sử dụng

Tính toán và kiểm tra nhanh
các dòng lệnh.
Trong một phiên làm việc,
gõ lệnh trực tiếp sau dấu
nhắc >>>
Dấu nhắc

Chế độ soạn thảo

Viết chương trình có nhiều
dòng lệnh.
Chọn File/New để mở ra
màn hình soạn thảo
chương trình
Con trỏ soạn thảo 

Hoạt động 3

Làm quen với câu lệnh của

Python
Quan sát một số lệnh trong chế độ gõ lệnh trực tiếp

để biết chức năng của các lệnh này.

Quan sát ví dụ 1 và ví dụ 2 trang 88, ví dụ 3
trang 89

- Python tự nhận biết kiểu dữ liệu.
- Python thực hiện các phép toán ngay trên dòng
lệnh.
- Python phân biệt số thực và số nguyên.
- Lệnh print() có chức năng in dữ liệu ra màn hình
có thể in ra một hoặc nhiều giá trị đồng thời.

3. MỘT SỐ LỆNH PYTHON ĐẦU TIÊN

- Trong Python, lệnh print() có chức năng đưa dữ
liệu ra (xuất dữ liệu).
- Cú pháp lệnh print() như sau:

trong đó v1, v2,..., vn là các giá trị cần đưa ra màn
hình.

 Khi nhập giá trị số hoặc xâu kí tự từ dòng lệnh,
Python tự nhận biết kiểu dữ liệu.
 Python có thể thực hiện các phép toán thông
thường với số, phân biệt số thực và số nguyên.
 Lệnh print() có chức năng in dữ liệu ra màn hình,
có thể in ra một hoặc nhiều giá trị đồng thời.

Câu hỏi (trang
1. Kết89)
quả của mỗi lệnh sau là gì? Kết quả đó có
kiểu dữ liệu nào?

2. Lệnh sau sẽ in ra kết quả gì?

1. Kết quả lần lượt là:

2. Kết quả in ra là:

Nhiệm vụ: Sử dụng chế độ soạn thảo chương trình
của Python để tạo, nhập và chạy chương trình đầu
tiên có tên Bai1.py như sau: 

Hướng dẫn.
Bước 1: Nháy đúp chuột vào biểu tượng
động.

để khởi

Bước 2: Chọn chế độ soạn thảo chương trình của môi
trường lập trình Python.
Bước 3: Nhập nội dung chương trình như bên dưới.

Bước 4: Chọn File/Save hoặc nhấn tổ hợp phím
Ctrl + S để lưu tệp.
Bước 5: Chọn Run/Run current script hoặc nhấn
phím F5 để thực hiện chương trình.
Bước 6: Để kết thúc một phiên làm việc, nháy nút
[x] ở góc trên bên phải màn hình hoặc chọn File/
Exit.

1. Hãy viết lệnh để tính giá trị của các biểu thức
sau trong chế độ gõ lệnh trực tiếp của Python:
a) 10 + 13
b) 20 – 7
c) 3 × 10 – 16
13/6
2. Các lệnh sau có lỗi không? Vì sao?

d) 12/5 +

3. Viết các lệnh in ra màn hình thông tin như sau:
a) 1 × 3 × 5 × 7 = 105
b) Bạn Hoa năm

1. Gõ lần lượt từng phép tính thu được kết quả:

2. Cả hai lệnh đều bị lỗi.
- Lệnh thứ nhất: hai phép toán đặt cạnh nhau.

- Lệnh thứ hai: sửa “Nguyễn Việt Anh” thành 'Nguyễn
Việt Anh'.

3. Viết các lệnh in ra màn hình các thông tin:
a)

b)

1. Ngôn ngữ lập trình bậc
cao
2. Môi trường lập trình
Python
a) Chế độ gõ lệnh trực
tiếp
b) Chế độ soạn thảo
3. Một số lệnh Python đầu
tiên
Thực hành
Luyện tập

1. Làm phần VẬN DỤNG (SGK trang 90)
2. Xem trước bài 17 (SGK trang 91)
Biến và lệnh gán

Các em làm 10 câu hỏi trắc nghiệm Online để củng
cố bài.
1. Đăng nhập vào trang thaycai.net
2. Nháy chuột vào Học Online
3. Nháy chuột vào 2. Ai nhanh hơn? Ôn bài vui nhộn
tin học 10 – sách Kết nối tri thức
4. Nháy chuột vào 16. Trắc nghiệm: Bài 16-Ngôn ngữ
lập trình bậc cao và Python