ề
CĐ

 Tin 7

Về kiến thức:
-Thao tác thành thạo với tệp và thư mục: tạo, sao chép, di chuyển,
đổi tên, xoá tệp và thư mục.
-Biết được tệp chương trình cũng là dữ liệu, có thể được lưu trữ
trong máy tính
-Nêu được ví dụ về biện pháp bảo vệ dữ liệu như sao lưu, phòng
chống virus, …

ề
CĐ

 Tin 7

Về năng lực:
2.1. Năng lực chung
-Năng lực tự chủ, tự học: Học sinh có khả năng tự đọc sách giáo khoa và
kết hợp với gợi ý của giáo viên để trả lời câu hỏi về tệp, thư mục, quản lí
dữ liệu
-Năng lực giao tiếp và hợp tác: Học sinh thảo luận nhóm để đưa ra cách
tổ chức, quản lí dữ liệu trong máy tính.
-Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Học sinh chỉ ra được các biện
pháp bảo vệ dữ liệu trong máy tính.
2.2. Năng lực Tin học
-Thao tác thành thạo với tệp và thư mục: tạo mới, sao chép, di chuyển,
đổi tên, xoá tệp và thư mục (Nla).

 Tin 7

ề
CĐ

NỘI
DUNG
TRỌNG
TÂM

1 Tên tệp và thư mục trong máy tính
2 Các biện pháp bảo vệ dữ liệu
3 Thực hành: Quản lí dữ liệu trong máy tính

KHÁM PHÁ

 Tin 7

ề
CĐ

Nghiên cứu và thảo luận

Đặt tên thư mục

Trong một chuyến du lịch cùng gia đình, em đã ghi chép lại thông tin và
chụp nhiều ảnh kỉ niệm. Các hình ảnh và thông tin đó cần được lưu trữ.
Hãy vẽ sơ đồ cây thư mục để chứa các tệp dữ liệu và đặt tên cho các thư
mục đó sao cho dễ tìm kiếm và truy cập.

Gợi ý trả lời:
Để dễ dàng tìm kiếm và truy cập, ta cần tổ chức lưu trữ, sắp xếp dữ
liệu theo cấu trúc cây thư mục hợp lí, khoa học; đặt tên tệp, tên thư
mục ngắn gọn, phù hợp với nội dung tệp, thư mục.

Ví dụ: Sơ đồ cây thư mục như sau:

HOẠT ĐỘNG
1. Tên tệp và thư mục
trong máy tính

ề
CĐ

 Tin 7

1. Tên tệp và thư mục trong máy tính
-Khi làm bài tập dự án, số lượng tệp và thư mục có thể tăng lên
nhanh chóng.
-Nếu chúng không được tổ chức lưu trữ tốt, em có thể mất nhiều
thời gian để tìm kiếm. Trước khi lưu trữ, dữ liệu cần được phân
loại để việc lưu trữ có trật tự, giúp cho việc tìm kiếm dữ liệu nhanh
hơn.
-Nên đặt tên tệp và thư mục đơn giản, dễ hiểu, nhất là khi em đang
làm việc trong một dự án nhóm, để mọi thành viên trong nhóm đều
có thể dễ dàng tìm thấy những gì họ cần.

ề
CĐ

1. Tên tệp và thư mục trong máy tính

-Hình 3.1 là ví dụ về một cách đặt tên tệp,
thư mục và thư mục con khá hợp lí, vì nó
cho em biết trong đó chứa những gì.
-Các chương trình máy tính cũng được lưu
trữ dưới dạng tệp giống như tệp dữ liệu.
Trong hệ điều hành Windows, chúng
thường có phần mở rộng .exe, .com, bat,
msi. Không nên xoá hay di chuyển những
tệp này nếu không có lí do xác đáng vì
chúng có thể cần thiết với một số hoạt động
của máy tính.

 Tin 7

ề
CĐ

1. Tên tệp và thư mục trong máy tính

 Tin 7

Em
hãy
trình
bày
 -Tên tệp và thư mục cần được đặt sao
cho dễ nhớ, cho ta biết trong đó chứa những hiểu biết về
những gì. Điều đó sẽ giúp cho công việc tên tệp và thư mục
trong máy tính?
thuận lợi hơn.
-Chương trình máy tính được lưu trữ trên
thiết bị nhớ giống như một tệp dữ liệu. Tệp
chương trình máy tính trong hệ điều hành
Windows
thường
có
phần
mở
rộng .exe, .com, .bat, .msi.

Bài tập
Để việc tìm kiếm dữ liệu trong máy tính được dễ dàng
và nhanh chóng, khi đặt tên thư mục và tệp em nên:
Đặt tên theo ý thích như tên người thân hay tên thú cưng.
Đặt tên sao cho dễ nhớ và để biết trong đó chứa gì.
Đặt tên giống như trong ví dụ của sách giáo khoa.
Đặt tên tuỳ ý, không cần theo quy tắc gì.

Bài tập
Tệp có phần mở rộng .exe thuộc loại tệp gì?
Không có loại tệp này.
Tệp chương trình máy tính.
Tệp dữ liệu của phần mềm Microsoft Word.
Tệp dữ liệu video.

HOẠT ĐỘNG
2. Các biện pháp
bảo vệ dữ liệu

ề
CĐ

2. Các biện pháp bảo vệ dữ liệu:
Nghiên cứu và thảo luận Bảo vệ dữ liệu
Máy tính của em có nhiều dữ liệu quan
trọng. Em muốn bảo vệ dữ liệu trong máy
tính của mình thì:
a) Em sẽ chọn cách bảo vệ dữ liệu nào?
b) Tại sao em chọn cách đó?
*Điền thông tin cần thiết vào phiếu học
tập hoặc vở ghi chép

 Tin 7

ề
CĐ

 Tin 7

Gợi ý trả lời:
Em muốn bảo vệ dữ liệu trong máy tính của mình thì:
a) Em sẽ sử dụng phần mềm diệt virus.
b) Em chọn cách đó vì hiện nay có rất nhiều phần mềm độc
hại có thể gây hại đến máy tính của mình, thậm chí làm
mất hết các dữ liệu của mình. Nếu có phần mềm diệt virus
sẽ phát hiện và ngăn chặn kịp thời các phần mềm độc hại
đó và bảo vệ máy tính cũng như dữ liệu trong máy tính của
chúng ta.

ề
CĐ

MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHÍNH ĐỂ BẢO VỆ DỮ LIỆU

 Tin 7

a) Sao lưu dữ liệu: là tạo ra bản sao các tệp và thư mục rồi lưu chúng lên
một thiết bị lưu trữ. Thiết bị lưu trữ đó cho phép em khôi phục lại dữ liệu
nếu có điều gì đó xảy ra với bản gốc.
+Sao lưu cục bộ là bản sao được đặt trên cùng máy tính chứa bản gốc hoặc
trên các thiết bị lưu trữ như ổ cứng ngoài, USB,... Cách sao lưu này hữu
ích vì có thể phục hồi nhanh chóng. Tuy nhiên, nếu xảy ra những rủi ro cho
thiết bị lưu trữ hoặc máy tính bị thất lạc, bản sao lưu sẽ bị mất theo bản
gốc. Kết quả là dữ liệu không thể khôi phục được.
+Sao lưu từ xa là bản sao được đặt bên ngoài máy tính chứa bản gốc. Bản
sao có thể lưu ở một máy tính khác, hoặc đưa lên Internet nhờ công nghệ
đám mây. Nếu máy tính bị hỏng thì bản sao lưu vẫn an toàn.

Em hãy điền ưu và nhược điểm của một số thiết bị lưu trữ sau:
Thiết bị
Hình ảnh
Ưu điểm
Nhược điểm
lưu trữ
Thẻ
USB

nhớ,

Dễ bị thất lạc. Dễ lây lan
Nhỏ gọn. Tiện dụng, khá
virus. Dữ liệu dễ bị hỏng nếu
bền.
sử dụng không đúng cách.

Đĩa quang
(CD, DVD)

Dễ hỏng dữ liệu. Dung lượng
Chi phí thấp. Khó bị
nhỏ. Khó ghi dữ liệu vì phải
nhiễm virus
có đầu ghi. Khó cất giữ

Ổ
ngoài

Kích thước to và nặng, khó
Dung lượng lớn. Tiện sử
mang theo. Có thể hỏng dữ
dụng
liệu nếu bị rơi.

cứng

Lưu trữ nhờ
công nghệ
đám mây

Truy cập được bằng bất kì Cần kết nối Internet. Dịch vụ
máy tính nào có kết nối có thể không đáng tin cậy. Có
Internet. Sao lưu từ xa
thể bị tin tặc tấn công.

ề
CĐ

 Tin 7

MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHÍNH ĐỂ BẢO VỆ DỮ LIỆU
b) Tài khoản người sử dụng và mật khẩu: Để bảo vệ dữ liệu, tránh
bị người khác truy cập trái phép, em nên đặt mật khẩu cho tài khoản
của mình trên máy tính.
c) Phần mềm chống virus: Có những phần mềm độc hại có thể làm
hỏng dữ liệu và các chương trình trong máy tính. Phần mềm độc hại
có nhiều loại khác nhau như virus, sâu, phần mềm gián điệp,... Phần
mềm chống virus được thiết kế để phát hiện và diệt virus; phát hiện
và chặn các cuộc tấn công từ phần mềm độc hại.

ề
CĐ

MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHÍNH ĐỂ BẢO VỆ DỮ LIỆU
Một số hệ điều hành được trang bị sẵn
phần mềm chống virus, chẳng hạn
phần mềm Windows Defender của hệ
điều hành Windows. Để dữ liệu được
an toàn, em cần đảm bảo máy tính của
mình đã được cài phần mềm chống
virus, phần mềm đó phải thường
xuyên hoạt động và được cập nhật.

 Tin 7

ề
CĐ

2. Các biện pháp bảo vệ dữ liệu:
 Dữ liệu cần được sao lưu thường xuyên lên
thiết bị lưu trữ ngoài máy tính chứa dữ liệu
gốc để tránh bị mất hoặc bị hỏng dữ liệu.
 Việc đặt mật khẩu cho tài khoản người sử
dụng trên máy tính và trên Internet sẽ giúp bảo
vệ dữ liệu khỏi sự truy cập trái phép.
 Cần bảo vệ dữ liệu bằng cách không sử
dụng phần mềm không rõ nguồn gốc và luôn
bật chế độ bảo vệ máy tính của phần mềm diệt
virus.

 Tin 7

Em hãy trình
bày về các biện
pháp bảo vệ dữ
liệu?

Tên tệp gồm hai thành
phần: Phần tên và phần
mở rộng cách nhau bởi
dáu chấm

Các thao tác với tệp và
thư mục: Tạo, sao
chép, di chuyển, đổi
tên, xoá.

Thư mục chứa các tệp.
Tệp và thư mục được tổ
chức theo kiểu phân cấp
như cấu trúc hình cây.

Có nhiều loại tệp. Tệp Các biện pháp giữ an toàn DL: Thư mục chứa thư
có thể là tệp dữ liệu -Sao lưu dự phòng.
mục con và các tệp
hoặc tệp chương trình. -Đặt mật khẩu.
gọi là thư mục mẹ.
-Cài phần mềm diệt virus.

Bài tập
Mật khẩu nào sau đây là mạnh nhất?
12345678.
AnMinhKhoa.
matkhau.
2n#M1nhKhoa

Bài tập
Hãy chọn những phát biểu sai?
Lưu trữ bằng công nghệ đám mây tránh được rơi, mất,
hỏng dữ liệu.
Lưu trữ bằng đĩa CD cần phải có đầu ghi đĩa nhưng dung
lượng rất lớn.
Lưu trữ bằng đĩa cứng ngoài vừa nhỏ gọn vừa có dung
lượng lớn.
Lưu trữ bằng thẻ nhớ, USB dễ bị rơi, mất dữ
liệu nhưng thuận tiện.

HOẠT ĐỘNG
3.Thực hành: Quản lí dữ
liệu trong máy tính

ề
CĐ

3. Thực hành: Quản lí dữ liệu trong máy tính
Nhiệm vụ
Em hãy tạo cây thư mục như
Hình 3.3 và thực hiện:
- Đổi tên thư mục “HoangHon”
thành “ChieuToi”.
- Di chuyển các tệp và thư mục
con của thư mục “BinhMinh”
sang thư mục “BanNgay”.
- Xoá thư mục “BinhMinh”.

 Tin 7

3. Thực hành: Quản lí dữ liệu trong máy tính
a) Tạo thư mục
- Trên màn hình nền, nháy nút phải chuột, chọn New Folder.

b) Đổi tên, di chuyển, sao chép, xoá thư mục và tệp
- Việc đổi tên một thư mục được thực hiện bằng cách nháy nút phải
chuột vào thư mục đó và chọn Rename.
- Di chuyển một tệp hay một thư mục có thể được thực hiện bằng lệnh
Cut và Paste.
- Nháy nút phải chuột vào thư mục “BinhMinh” và chọn Delete để xoá
thư mục đó. Thực hiện tương tự để đổi tên, di chuyển, xoá tệp.

LUYỆN TẬP

Bài tập
Đâu là chương trình máy tính giúp em quản lý tệp và
thư mục?
Internet Explorer.
Help.
Microsoft Word.
File Explorer

Bài tập
Đâu là phần mềm bảo vệ máy tính tránh được virus
máy tính?
Windows Defender.
Mozilla Firefox
Microsoft Windows.
Microsoft Word.

Bài tập
Phương án nào sau đây không phải là biện pháp bảo
vệ dữ liệu?
Cài đặt chương trình diệt virus trên máy tính, định kỳ cập
nhật phiên bản mới và quét virus.
Lưu trữ dữ liệu ở các thiết bị lưu trữ như thẻ nhớ, USB,
đĩa CD,… và trên mạng bằng công nghệ đám mây.
Bảo vệ tài khoản và mật khẩu truy cập vào máy tính và
các tài khoản trên mạng.
Tải phần mềm diệt virus không rõ nguồn gốc
trên Internet về máy tính và cài đặt.

Bài tập
Sao lưu dữ liệu gồm có mấy loại?
2
3
4
5

Bài tập
Phương án nào sau đây không phải là lợi ích của việc
tổ chức lưu trữ tệp trên máy tính một cách hợp lí?
Giúp em làm việc chuyên nghiệp hơn.
Giúp em tìm được tài liệu nhanh hơn khi dữ liệu trên máy
tính ngày càng nhiều.
Máy tính sẽ chạy nhanh hơn.
Giúp em dễ dàng quản lí công việc không bị
nhầm lẫn.

Bài tập
Nhược điểm của đĩa quang (CD, DVD) là gì?
Khó bị nhiễm virus
Dung lượng lớn
Khó ghi dữ liệu vì phải có đầu ghi
Chi phí thấp

Bài tập
Vì sao em cần sao lưu dữ liệu thường xuyên?
Để tránh bị mất dữ liệu.
Để tránh bị hỏng dữ liệu.
Cả A, B đúng.
Đáp án khác.

Bài tập
Việc nào sau đây là không đúng khi quản lí tệp và thư
mục trên máy tính
Đặt tên tệp hợp lí, ngắn gọn gợi nhớ đến nội dung của
tệp.
Phân loại dữ liệu trước khi lưu trữ.
Các tài liệu cùng loại đặt trong một thư mục.
Tạo nhiều tệp và thư mục giống nhau trên
nhiều ổ đĩa.

Bài tập
Sao lưu từ xa là gì?
Bản sao được đặt bên ngoài máy tính chứa bản gốc. Bản sao có thể
lưu ở một máy tính khác, hoặc đưa lên Intemet nhờ công nghệ đám
mây. Nếu máy tính bị hỏng thì bản sao lưu vẫn an toàn.
Bản sao được đặt bên ngoài máy tính chứa bản gốc. Bản sao có thể
lưu ở một máy tính khác, hoặc đưa lên Intemet nhờ công nghệ đám
mây. Nếu máy tính bị hỏng thì bản sao sẽ mất.

Bản sao được đặt trên cùng máy tính chứa bản gốc hoặc
trên các thiết bị lưu trữ như ổ cứng ngoài, USB,...
Bản sao được đặt bên trong máy tính chứa bản
gốc.

Bài tập
Phát biểu nào sau đây là đúng?
Trong một thư mục em có thể tạo hai thư mục con cùng
tên.
Khi di chuyển tệp sang vị trí khác, tệp gốc sẽ bị xóa.
Em có thể di chuyển, đổi tên, xóa bất kì một tệp hoặc thư
mục nào trong máy tính.
Khi đổi tên tệp em chỉ có thể đổi phần tên của
tệp mà không đổi được phần mở rộng của tệp.

Bài tập
Các tệp chương trình thường có phần mở rộng là gì?
.exe.
.docx.
.txt.
.pptx.

Bài tập
Nhược điểm của thẻ nhớ là gì?
Dễ bị thất lạc
Dễ lây lan virus
Dữ liệu dễ bị hỏng nếu không đúng cách
Tất cả các phương án trên

Bài tập
Để đổi tên thư mục ta chọn bảng chọn nào?
Rename
Cut
Copy
Delete

Bài tập
Để bảo vệ dữ liệu em có thể sử dụng các cách nào sau
đây?
Sao lưu dữ liệu ở bộ nhớ ngoài (ổ cứng ngoài, USB, thẻ
nhớ,...) hoặc lưu trữ trên Internet nhờ công nghệ đám mây.

Cài đặt chương trình phòng chống virus
Đặt mật khẩu mạnh để truy cập vào máy tính hoặc tài
khoản trên mạng.
Cả A, B, C

Bài tập
Ưu điểm của thẻ nhớ, USB là gì?
Nhỏ gọn
Tiện sử dụng
Khá bền
Tất cả các phương án trên

Bài tập
Sao lưu cục bộ là gì?
Bản sao được đặt trên cùng máy tính chứa bản gốc hoặc
trên các thiết bị lưu trữ như ổ cứng ngoài, USB,...
Bản sao được đặt bên ngoài máy tính chứa bản gốc. Bản sao có thể lưu
ở một máy tính khác, hoặc đưa lên Intemet nhờ công nghệ đám mây.
Nếu máy tính bị hỏng thì bản sao lưu vẫn an toàn.

Bản sao không được đặt trên cùng máy tính chứa bản gốc
hoặc trên các thiết bị lưu trữ như ổ cứng ngoài, USB,...
Bản sao chỉ được đặt bên trong máy tính chứa
bản gốc.

Bài tập
Sắp xếp danh sách dữ liệu để làm gì?
Để danh sách dữ liệu đẹp hơn
Để danh sách dữ liệu có thứ tự
Để dễ tra cứu
Cả B và C

Bài tập
Việc nào sau đây không phải là cách mở File
Explorer?
Nháy đúp chuột vào biểu tượng
Nháy chuột vào biểu tượng

trên màn hình nền
trên thanh công việc

Nháy đúp chuột vào bất kì biểu tượng nào trên màn hình
nền.
Nháy đúp chuột vào thư mục bất kì trên màn
hình nền.

Đánh dấu X vào ô Đúng / Sai tương ứng
Phát biểu
a.Tên tệp thường có hai thành phần: Phần tên và phần
mở rộng cách nhau bởi dấu chấm.
b.Khi cài đặt chương trình, máy tính sẽ tự động tạo các
tệp và thư mục chứa chương trình cài đặt
c. Có thể di chuyển, đổi tên, xoá bất kì một tệp và thư
mục nào có trong máy tính.
d. Thư mục chứa các thư mục khác gọi là thư mục mẹ
e. Cách tổ chức thư mục mẹ, thư mục con giúp lưu trữ
dữ liệu một cách có hệ thống và dễ dàng quản lí dữ liệu.
f. Một thư mục có thể chứa nhiều loại tệp khác nhau.

Đúng Sai
X
X
X
X
X
X

ề
CĐ

Đánh dấu X vào ô Đúng / Sai tương ứng
Phát biểu
Đúng
g. Trong một thư mục có thể tạo hai thư mục con cùng
tên.
h.Em có thể tạo, sao chép, di chuyển, đổi tên, xoá thư
X
mục theo nhiều cách khác nhau.
i. Khi đổi tên tệp, em chỉ có thể đổi phần tên của tệp mà
không đổi được phần mở rộng của tệp.
j. Khi sao chép tệp sang vị trí khác, tệp gốc sẽ bị xoá.
k. Khi di chuyển tệp sang vị trí khác, tệp gốc sẽ bị xoá
X

 Tin 7

Sai
X

X
X

VẬN
DỤNG

ề
CĐ

 Tin 7

Sắp xếp thứ tự đúng theo các bước để sao chép một thư mục sang
thư mục khác:
Thao tác:
Thứ tự đúng
a) Mở thư mục muốn sao chép đến, nháy nút phải
chuột vào chỗ trống ở khung bên phải cửa sổ File 1+ B
Explorer, chọn lệnh Paste (Ctrl+V)
b) Mở chương trình File Explorer bằng cách nháy
2+ C
chuột vào biểu tượng
trên thanh công việc
c) Nháy nút phải chuột vào thư mục cần sao chép
3+ A
chọn lệnh Copy (Ctrl + C)

 Tin 7

ề
CĐ

Em hãy điền các cụm từ: Delete, New/Folder, Rename
vào chỗ trống cho phù hợp:
a) Muốn tạo một thư mục trong cửa sổ File Explorer, em
mở thư mục sẽ chứa thư mục mới, nháy nút phải chuột
vào chỗ trống ở khung bên phải, chọn lệnh ..(1).. và
nhập tên thư mục mới.
b) Muốn xoá thư mục, em nháy nút phải chuột vào thư
mục đó và chọn lệnh ..(2)..
c) Muốn đổi tên thư mục, em nháy nút phải chuột vào
thư mục đó và chọn lệnh ..(3).., sau đó nhập tên mới cho
thư mục.

Từ cần điền:

1)
New/Folder
2) Delete
3) Rename