MỘT SỐ VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN TÌNH HÌNH BIỂN ĐÔNG
Báo cáo viên:
ThS. Nguyễn Thi Bé Hai
I/ THÔNG TIN CƠ BẢN VỀ BIỂN ĐÔNG:
Biển Đông (vùng biển đông Việt Nam) là một biển rìa lục địa, một phần của Thái Bình Dương, bao phủ một diện tích từ Singapore tới eo biển Đài Loan với diện tích khoảng 3,5 triệu km².
Việt Nam nằm trên bờ Biển Đông, có vùng đặc quyền kinh tế rộng trên 1 triệu km². Bờ biển Việt Nam dài trên 3.260 km ở cả 3 hướng Đông, Nam và Tây Nam. Trung bình khoảng 100 km² đất liền có 1 km bờ biển, cao gấp 6 lần tỷ lệ bình quân của thế giới.
I/ THÔNG TIN CƠ BẢN VỀ BIỂN ĐÔNG:
Vùng biển nước ta có 4.000 hòn đảo lớn nhỏ, trong đó có 3.000 hòn đảo ven bờ và quần đảo Hoàng Sa,Trường Sa.

Vùng biển và ven biển Việt Nam nằm án ngữ trên các tuyến hàng hải và hàng không huyết mạch thông thương giữa Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, giữa Châu Âu, Trung Cận Đông với Trung Quốc, Nhật Bản và các nước trong khu vực. Biển Đông đóng vai trò là chiếc “cầu nối” cực kỳ quan trọng, là điều kiện rất thuận lợi để giao lưu kinh tế, hội nhập và hợp tác giữa nước ta với các nước trên thế giới, đặc biệt là với các nước trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, khu vực phát triển kinh tế năng động và có một số trung tâm kinh tế lớn của thế giới.
I/ THÔNG TIN CƠ BẢN VỀ BIỂN ĐÔNG:
Từ nhiều thế kỷ nay, Việt Nam đã thực hiện chủ quyền đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa khi 2 quần đảo này chưa thuộc chủ quyền của bất kỳ quốc gia nào. Từ đó, Việt Nam thực hiện chủ quyền một cách hòa bình, liên tục đối với 2 quần đảo như: hàng năm cử các hải đội Hoàng Sa và Bắc Hải ra hai quần đảo khai thác hải sản và thu lượm hàng hóa trên các tàu bị đắm; cử quân ra đo đạc, lập bia, dựng miếu; thể hiện các quần đảo trên bản đồ.
I/ THÔNG TIN CƠ BẢN VỀ BIỂN ĐÔNG:
Sau khi đô hộ Việt Nam, Pháp đã nhân danh Việt Nam tiếp tục tiến hành quản lý hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa:
quy thuộc hai quần đảo vào các tỉnh đất liền,
cho quân đồn trú ở hai quần đảo, sau đó chuyển giao 2 quần đảo cho chính quyền Sài Gòn.
Sau năm 1975, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam quản lý các đảo.
II/ MỘT SỐ SỰ KIỆN XẢY RA TRÊN BIỂN ĐÔNG THỜI GIAN GẦN ĐÂY:
1/ Tàu hải giám Trung Quốc cắt cáp tàu Bình Minh-02 ngày 26/5/2011:
2/ Tàu đánh cá Trung Quốc cắt cáp tàu Viking II ngày 09/6/2011:
3/ Về hoạt động đánh cá của ngư dân Việt Nam ở Hoàng Sa:
II/ MỘT SỐ SỰ KIỆN XẢY RA TRÊN BIỂN ĐÔNG THỜI GIAN GẦN ĐÂY:
1/ Tàu hải giám Trung Quốc cắt cáp tàu Bình Minh-02 ngày 26/5/2011:

Thực hiện chương trình thăm dò khai thác dầu khí, tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (PVN) đã cử tàu Bình Minh 02 triển khai khảo sát địa chấn tại khu vực lô 125, 126, 148, 149 ở thềm lục địa miền Trung của Việt Nam, tại khu vực Mũi Đại Lãnh, đối diện với phía Nam tỉnh Phú Yên (giáp với Khánh Hòa).
Lúc 5 giờ 58 phút sáng ngày 26/5/2011 tàu Bình Minh 02 tiến hành khảo sát tại lô 148 trong phạm vi thềm lục địa 200 hải lý của Việt Nam thì bị ba tàu Hải giám số 72, 17 và 84 của Trung Quốc đe dọa và có những hành vi gây hấn ngang ngược đối với tàu Bình Minh.
1/ Tàu hải giám Trung Quốc cắt cáp tàu Bình Minh-02 ngày 26/5/2011:
Lô 148 mà tàu Bình Minh 02 đang thăm dò hoàn toàn nằm trong phạm vi thềm lục địa 200 hải lý của Việt Nam. Theo điều ước 76 của Công ước Luật biển năm 1982 của Liên Hợp Quốc, thềm lục địa của quốc gia ven biển có chiều rộng tối thiểu 200 hải lý của Việt Nam. Vị trí cáp thăm dò bị phía phía Trung Quốc cắt chỉ cách Mũi Đại Lãnh, tỉnh Phú Yên 116 hải lý.
Như vậy, tàu Trung Quốc xâm nhập vào khu vực đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Khu vực mà Việt Nam có chủ quyền hoàn toàn về việc thăm dò, khai thác, bảo vệ và quản lý tất cả tài nguyên thiên nhiên, sinh vật và không sinh vật ở vùng nước, đáy biển và trong lòng đất ở vùng đặc quyền kinh tế này.
II/ MỘT SỐ SỰ KIỆN XẢY RA TRÊN BIỂN ĐÔNG THỜI GIAN GẦN ĐÂY:
2/ Tàu đánh cá Trung Quốc cắt cáp tàu Viking II ngày 09/6/2011:
Vào lúc 6 giờ ngày 9/6, trong khi tàu Viking II do Tập đoàn dầu khí Việt Nam thuê đang tiến hành thu nổ địa chấn lô 136/03 tại khu vực thềm lục địa của Việt Nam, thì tàu cá Trung Quốc mang số hiệu 62226 được sự yểm trợ của hai tàu ngư chính Trung Quốc số hiệu 311 và 303 đã chạy ngang qua mũi tàu Viking II, sau đó đổi hướng và gia tăng tốc độ. Mặc dù phía Việt Nam đã phát pháo hiệu cảnh báo nhưng tàu 62226 vẫn cố tình lao vào tuyến cáp khảo sát của tàu Viking II, làm cho tàu Viking II không thể hoạt động bình thường. Tiếp đó, hai tàu ngư chính 311 và 303 cùng với nhiều tàu khác của Trung Quốc đã vào giải cứu cho tàu 62226. Khu vực hoạt động thu nổ địa chấn nói trên của tàu Viking II nằm trong thềm lục địa 200 hải lý của Việt Nam, hoàn toàn thuộc chủ quyền của Việt Nam.
II/ MỘT SỐ SỰ KIỆN XẢY RA TRÊN BIỂN ĐÔNG THỜI GIAN GẦN ĐÂY:
3/ Về hoạt động đánh cá của ngư dân Việt Nam ở Hoàng Sa:

Hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa hoàn toàn thuộc chủ quyền của Việt Nam. Từ lâu, ngư dân Việt Nam vẫn hoạt động đánh cá bình thường tại khu vực quần đảo Hoàng Sa. Trong thời gian gần đây, phía Trung Quốc tăng cường cản trở, bắt giữ và phạt tiền nặng đối với nhiều tàu cá và ngư dân Việt Nam đang đánh cá bình thường ở khu vực quần đảo Hoàng Sa.
Việt Nam đấu tranh kiên quyết yêu cầu phía Trung Quốc tôn trọng chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa, thả vô điều kiện tàu cá và ngư dân Việt Nam, tuân thủ nhận thức chung, không làm phức tạp thêm tình hình Biển Đông.
III/ CÔNG TÁC ĐẤU TRANH CỦA VIỆT NAM

Trước hành động xâm phạm trắng trợn, thô bạo, nguy hiểm của tàu Hải giám và tàu đánh cá Trung Quốc, chúng ta đã bình tĩnh và cương quyết đấu tranh như sau:
III/ CÔNG TÁC ĐẤU TRANH CỦA VIỆT NAM

Một là: Bộ Ngoại giao Việt Nam lên án hành động gây hấn thô bạo, ngang ngược, trắng trợn của Trung Quốc, kêu gọi dư luận quốc tế và bạn bè trên toàn thế giới ủng hộ Việt Nam. Bộ Ngoại giao Việt Nam đã trao công hàm cho phía Trung Quốc, yêu cầu phía Trung Quốc chấm dứt ngay không để tái diễn những hành động vi phạm quyền chủ quyền của Việt Nam đối với thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam - Nguyễn Phương Nga đã nói
“Việt Nam cương quyết phản đối hành động của phía Trung Quốc phá hoại, cản trở các hoạt động thăm dò khảo sát bình thường của Việt Nam trong thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam gây thiệt hại cho Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam. Việt Nam yêu cầu phía Trung Quốc chấm dứt ngay không để tái diễn những hành động vi phạm quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam đối với thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, đồng thời bồi thường thiệt hại cho phía Việt Nam”.
Bà Nguyễn Phương Nga còn nhấn mạnh: “Trung Quốc kêu gọi giải quyết các tranh chấp liên quan bằng biện pháp hòa bình, nhưng chính hành động của Trung Quốc đang làm phức tạp thêm tình hình ở biển Đông”.
III/ CÔNG TÁC ĐẤU TRANH CỦA VIỆT NAM

Hai là: huy động tất cả công cụ tuyên truyền hiện có như: báo chí, phát thanh, truyền hình, sử dụng nhiều kênh để đấu tranh, phản đối hành động của tàu Hải giám và tàu đánh cá Trung Quốc. Ngày 27/5, phó Tổng giám đốc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam - Đỗ Văn Hậu đã thông báo toàn bộ vụ việc gây hấn của tàu Hải giám Trung Quốc để mọi tầng lớp nhân dân và bạn bè quốc tế, kiều bào ta ở nước ngoài thấy được hành động ngang ngược của tàu Hải giám Trung Quốc.
III/ CÔNG TÁC ĐẤU TRANH CỦA VIỆT NAM

Ba là: thông tin kịp thời đến cho đến cho các giới kinh doanh, các hộ ngư dân làm thủy sản, các giàn khoan ngoài khơi để tránh bị động nếu giới quân sự Trung Quốc lại leo thang các hành động gây hấn nhằm bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân.
III/ CÔNG TÁC ĐẤU TRANH CỦA VIỆT NAM

Bốn là: sử dụng chữ ký của Trung Quốc tại Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật biển năm 1982 và tuyên bố năm 2002 giữa ASEAN và Trung Quốc về ứng xử các bên ở Biển Đông (DOC), để đấu tranh với Trung Quốc.
III/ CÔNG TÁC ĐẤU TRANH CỦA VIỆT NAM

Năm là: tác động đến nhân dân Trung Quốc là những người thiếu thông tin trong vấn đề Biển Đông và Hoàng Sa, Trường Sa. Họ đang ngày càng xa rời sự thật khách quan khi tiếp nhận nhiều thông tin có tính dân tộc cực đoan và bóp méo sự thật cũng như lịch sử từ phía Trung Quốc.
III/ CÔNG TÁC ĐẤU TRANH CỦA VIỆT NAM

Sáu là: nhân dân Việt Nam lên tiếng từ các Hội đoàn người Việt ở trong và ngoài nước, hãy có tiếng nói phản kháng lại hành động của Trung Quốc. Đây cũng là lúc mà sự đoàn kết trong và ngoài nước sẽ có giá trị lớn để đấu tranh chống lại hành động ngang ngược của Trung Quốc.
III/ CÔNG TÁC ĐẤU TRANH CỦA VIỆT NAM

Bảy là: ngoài việc đấu tranh bảo vệ đất nước bằng con đường ngoại giao, chúng ta tăng cường sức mạnh của quân đội, chủ động trong mọi tình huống. Hành động xâm lấn có thể không chỉ xảy ra trên biển, nhất là trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục leo thang với những hành động không thể biện minh được như vừa qua.
IV/ ĐỊNH HƯỚNG TUYÊN TRUYỀN:
khi có ai hỏi thì mới nói
Để cán bộ, đảng viên, đoàn viên, đội viên và nhân dân biết thông tin và hiểu đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước đối với những vấn đề liên quan đến biển Đông, chúng ta cần tuyên truyền tốt các nội dung sau:
IV/ ĐỊNH HƯỚNG TUYÊN TRUYỀN:
1/ Tuyên truyền để mọi người thấy rõ được ý đồ của Trung Quốc:

- Những việc làm của Trung Quốc vừa qua đã phạm vi nghiêm trọng đến độc lập chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam. Những hành động đó đều có chủ ý, tính toán kỹ lưỡng, chuẩn bị đầy đủ cả về vật chất, phương tiện, tuyên truyền, đối ngoại…
- Trung Quốc chủ ý muốn biến khu vực không có tranh chấp thành khu vực tranh chấp, đồng thời chứng tỏ với các nước ASEAN và cộng đồng thế giới rằng Trung Quốc sẵn sàng phủ nhận tất cả những văn bản mà Trung Quốc đã ký kết.
IV/ ĐỊNH HƯỚNG TUYÊN TRUYỀN:
Thử nghiệm sự phản ứng của Việt Nam và các nước ASEAN đối với yêu sách “đường lưỡi bò”. Nếu gặp phải sự phải sự phản ứng quyết liệt của Việt Nam và ASEAN thì họ sẽ tính toán khác; nếu im lặng, Trung Quốc sẽ lấn tới những hành động gây hấn cao hơn và dần dần hợp thức hóa “đường lưỡi bò” trên biển Đông.

- Chuyển sự chú ý của dư luận trong nước ra bên ngoài, nhằm hạ nhiệt những khó khăn về xã hội trong nước. Điển hình là các cuộc đình công của giới xe tải ở Thượng Hải vào cuối tháng 4/2010; vụ nổ nhà máy hóa chất tại thành phố Đại Khánh, tỉnh Hắc Long vào ngày 13/4; đánh bom xăng nhằm vào một ngân hàng thuộc tỉnh Cam Túc, phía Tây bắc Trung Quốc vào tháng 5/2011; vụ đánh bom tại tòa nhà chính quyền tỉnh Giang Tây, miền Đông Trung Quốc ngày 26/5/2011,…

IV/ ĐỊNH HƯỚNG TUYÊN TRUYỀN:
- Hậu thuẫn cho các học giả Trung Quốc viết tài liệu, sách báo, ấn phẩm đưa ra những thông tin sai lệch về chủ quyền Trung Quốc trên các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
- Trung Quốc đang thực hiện chiến lược chia để trị, cô lập, uy hiếp, li gián Việt Nam với các quốc gia trong khu vực ASEAN, đồng thời dùng sự kiện vừa qua để răn đe các nước có vùng biển tranh chấp với Trung Quốc như: Philippines, Nhật Bản, nhất là khi Nhật Bản đang có kế hoạch triển khai quân ở khu vực đảo Senkaku (Trung Quốc gọi là đảo Điếu Ngư).
IV/ ĐỊNH HƯỚNG TUYÊN TRUYỀN:
2. Tuyên truyền để cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và nhân dân trên địa bàn hiểu rõ quan điểm, thái độ của Việt Nam đối với vấn đề trên:
- Kiên quyết đấu tranh, bảo vệ độc lập chủ quyền biển đảo, quyết không lùi bước. Chúng ta không nhu nhược, nhưng đấu tranh linh hoạt, sáng tạo, tránh biến nhỏ thành lớn, ít nghiêm trọng thành nghiêm trọng, lấy lợi ích toàn cục làm trọng.
- Dựa vào sức mạnh tổng hợp để bảo vệ chủ quyền biển đảo, không để bị kích động, không để bị lôi kéo. Kiên trì, kiên quyết giữ được hòa hiếu, tránh để xảy ra chiến tranh bởi vì khi đó, nhân dân ta, dân tộc ta bị thiệt thòi nhiều nhất.
IV/ ĐỊNH HƯỚNG TUYÊN TRUYỀN:
- Tăng cường thông tin đối ngoại, làm cho bạn bè quốc tế hiểu rõ về quan điểm, đường lối giải quyết tranh chấp trên biển đảo của Việt Nam, làm cho nhân dân Trung Quốc thấy rõ chính nghĩa của Việt Nam, những hành động phi nghĩa của giới chức Trung Quốc trong thời gian qua.
- Kiên trì quan điểm kết hợp đàm phán song phương và đa phương để giải quyết vấn đề tranh chấp chủ quyền biển đảo ở biển Đông; tôn trọng, thực hiện đúng Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển 1982, Tuyên bố về nguyên tắc ứng xử trên biển Đông năm 2002 và các cam kết, thỏa thuận giữa lãnh đạo cấp cao hai nước.
IV/ ĐỊNH HƯỚNG TUYÊN TRUYỀN:
3/ Thường xuyên theo dõi nắm chắc tình hình tư tưởng, dư luận xã hội trong cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và nhân dân trên địa bàn để kịp thời tuyên truyền, định hướng; luôn tỉnh táo cảnh giác trước các thủ đoạn xúi giục, kích động của các thế lực thù địch; tăng cường giáo dục trong cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và nhân dân lòng yêu nước, tinh thần cảnh giác cách mạng, ý chí quyết tâm bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc./.