BÀI 26:
TÌNH HÌNH XÃ HỘI Ở NỬA ĐẦU THẾ KỈ XIX VÀ CÁC CUỘC ĐẤU TRANH CỦA NHÂN DÂN
Tiết 32. Bài 26.Tình hình xã hội ở nửa đầu thế kỉ XIX và phong trào đấu tranh của nhân dân.
1. Tình hình xã hội và đời sống nhân dân.
Về xã hội.
Các em hãy cho biết tình hình xã hội ở nửa đầu thế kỉ XIX có đặc điểm gì nổi bật?
Giai cấp thống trị
Giai cấp bị trị
Địa chủ cường hào áp bức nhân dân
“Con ơi, mẹ bảo con này,
Cướp đêm là giặc, cướp ngày là quan”

- Nhà nước quân chủ phong kiến thời Nguyễn tăng thêm tính chuyên chế , củng cố quan hệ sản xuất phong kiến .
- Xã hội chia thành 2 giai cấp :
+ Thống trị : Vua , quan , địa chủ ,
cường hào .
+ Bị trị : Các tầng lớp nhân dân , đại đa
số là nông dân .
“Con ơi mẹ bảo con này
Cướp đêm là giặc cướp ngày là quan”
“ Bộ binh, bộ hộ, bộ hình
Ba bộ đồng tình cướp gạo con tôi”
“ Muốn nói gian làm quan mà nói”
“ Quan coi dân như kẻ thù, dân sợ quan như sợ cọp, ngày đục, tháng khoét của dân cho đầy túi riêng”
“ Bọn quan lại xem pháp luật như hư văn, xoay sở nhiều vành, chỉ cốt lấy tiền, không được thì buộc tội”
=> Phản ánh vấn nạn gì của đại bộ phận quan lại dưới triều Nguyễn?


Doanh điền sứ Nguyễn Công Trứ đã tâu với Vua rằng:
“Cái hại quan lại là một, hai phần còn cái hại cường hào đến 8, 9 phần”










Nguyễn Công Trứ
Triều Nguyễn cho xây dựng nhiều công trình kiến trúc.
Ngọ Môn Huế
Lăng Tự Đức
Tiết 32. Bài 26.Tình hình xã hội ở nửa đầu thế kỉ XIX và phong trào đấu tranh của nhân dân.
1. Tình hình xã hội và đời sống nhân dân.
Về xã hội
Đời sống nhân dân.
Trong bối cảnh xã hội như vậy, đời sống của nhân dân ta ra sao?
Em nghĩ thế nào về cuộc sống của nhân dân ta dưới thời Nguyễn? So sánh với thế kỉ XVIII?
Vậy những nguyên nhân nào dẫn tới tình trạng khổ cực đó?
Ngồi xó chợ, lùm cây
Qụa kêu vang bốn phía
Xác đầy nghĩa địa
Thây thối bên cầu
Trời ảm đạm u sầu
Cảnh hoang tàn đói rét
Đọc các tư liệu sau đây và cho biết những gánh nặng mà nhân dân phải chịu đựng dưới thời Nguyễn?
Một giáo sĩ Pháp nhận định “Gia Long bóp nặn dân chúng bằng đủ mọi cách…thuế khóa và lao dịch thì tăng lên gấp 3 ”.
Trong một cuộc tuần du ra Bắc Kì của Thiệu Trị năm 1842 số quân lính và người theo hầu lên đến 17.500 người với 44 con voi, 172 con ngựa. Nhân dân dọc đường phải xây dựng 44 hành cung cho vua nghỉ.
- “Bắt dân đào kênh /Đo đất đếm người/Một suất đinh hai thước/Bắt đào cho được/Hạn trong mười ngày/Dân tình ngao ngán/Có kẻ trốn không đi/Vợ con thêm nheo nhóc/Chồng lại phải phu phen/Muốn vạch cả lên trời/Kêu gào cho hả dạ”.
Lời dụ của vua Tự Đức: “Bệnh dịch mới yên, đại hạn lại tiếp, mất mùa mấy năm, thóc lúa không thu được”
Trận bão năm 1842 làm tỉnh Nghệ An đổ sập 40.753 ngôi nhà, chết 5240 người.
Thời Minh Mạng, Thanh Hoá đói to, Lê Đăng Doanh được vua sai đến phát chẩn “đến nơi, dân đói đến lãnh chẩn ngày càng nhiều…có người chưa đến nơi đã chết, có nơi tranh nhau sang đò chết đuối đến 600 người, có người phơi nắng dầm sương, ngồi chờ mà chết…
b. Đời sống nhân dân :

Xác đầy nghĩa địa
Thây thối bên cầu
Trời ảm đạm u sầu
Cảnh hoang tàn đói rét
Thời Minh Mạng, Thanh Hoá đói to, Lê Đăng Doanh được vua sai đến phát chẩn “đến nơi, dân đói đến lãnh chẩn ngày càng nhiều…có người chưa đến nơi đã chết, có nơi tranh nhau sang đò chết đuối đến 600 người, có người phơi nắng dầm sương, ngồi chờ mà chết

Đọc các tư liệu sau đây
và nhận xét về
đời sống của nhân dân ta ở
nửa đầu thế kỉ XIX?

Em có nhận xét gì về đời sống nhân dân ta dưới thời nhà Nguyễn?
So sánh với thời kỳ trước?
Nông nghiệp: Ổn định.
Thủ công nghiệp: Các làng nghề ngày càng phát triển, đạt trình độ cao.
Buôn bán tấp nập: đô thị lớn: Hội An, Thăng Long.
Cơm thì chẳng có
Rau cháo cũng không
Đất trắng xóa ngoài đồng
Nhà giàu niêm kín cổng
Còn một bộ xương sống
Vất vơ đi ăn mày
“Đời vua Thái Tổ Thái Tông
Thóc lúa đầy đồng trâu chẳng buồn ăn”.
“Đứng mãi nào hay ngày đã tậu
Khắp đồng lúa tốt tựa mây xanh”.
Nhận xét:
Nhân dân lao động Vua, quan phong kiến




lên đến đỉnh điểm


=> Phong trào đấu tranh của nhân dân bùng lên mạnh mẽ.

Em có nhận xét gì về mâu thuẫn nhân dân lao động và giai cấp phong kiến?