Bài 26: TÌNH HÌNH KINH TẾ Ở NỬA ĐẦU THẾ KỶ XIX VÀ PHONG TRÀO ĐẤU
TRANH CỦA NHÂN DÂN

Nội dung chính
Tình hình xã hội và đời sống nhân dân
Đấu tranh của các dân tộc ít người
Phong trào đấu tranh của nhân dân và binh lính
1 : Tình hình xã hội và đời sống nhân dân
a. Xã hội
+ Nhà nước quân chủ phong kiến thời Nguyễn tăng thêm tính chuyên chế , củng cố quan hệ sản xuất phong kiến .
+ Xã hội chia thành 2 giai cấp :
- Thống trị : Vua , quan , địa chủ , cường hào .
- Bị trị : Các tầng lớp nhân dân , chủ yếu là nông dân .
Giai cấp thống trị
Giai cấp bị trị
1 : Tình hình xã hội và đời sống nhân dân
Xã hội
+ Nhà nước quân chủ phong kiến thời Nguyễn tăng thêm tính chuyên chế , củng cố quan hệ sản xuất phong kiến .
+ Xã hội chia thành 2 giai cấp :
- Thống trị : Vua , quan , địa chủ , cường hào .
- Bị trị : Các tầng lớp nhân dân , chủ yếu là nông dân .
+ Tệ tham quan ô lại thời Nguyễn rất phổ biến.
+ Ở nông thôn địa chủ cường hào ức hiếp nhân dân.
Bạn có thể cho biết một số câu ca dao , tục ngữ hay một số câu nói để phản ánh những bức trang trên ?
“ Muốn nói gian làm quan mà nói”
“ Bộ binh, bộ hộ, bộ hình
Ba bộ đồng tình cướp gạo con tôi”
Phản ánh vấn nạn của đại bộ phận quan lại dưới triều Nguyễn : cướp bóc , hách dịch …
Con ơi mẹ bảo con này
Cướp đêm là giặc , cướp ngày là quan .
Doanh điền sứ Nguyễn Công Trứ đã tâu với Vua rằng:
“Cái hại quan lại là một, hai phần còn cái hại cường hào đến 8, 9 phần”
Triều Nguyễn cho xây dựng nhiều công trình kiến trúc.
Ngọ Môn Huế
Lăng Tự Đức
1 : Tình hình xã hội và đời sống nhân dân
b. Đời sống nhân dân
- Sưu cao, thuế nặng .
- Chế độ lao dịch nặng nề.
Tranh minh hoạ phong trào biểu tình kháng thuế ở Trung Kỳ năm 1908. 

Ngồi xó chợ lùm cây
Qua kêu vang bốn phía
Xác đầy nghĩa địa
Thây thối bên cầu
Trời ảm đàm u sầu
Cảnh hoang tàn đói rét
b. Đời sống nhân dân
- Sưu cao, thuế nặng .
- Chế độ lao dịch nặng nề.
- Thiên tai, mất mùa đói kém thường xuyên.
- Đời sống của nhân dân cực khổ hơn so với các triều đại trước.
NX : Nhân dân phải chịu nhiều gánh nặng.
Mâu thuẫn xã hội gay gắt làm bùng nổ các Phong trào đấu tranh
b. Đời sống nhân dân
2 : Phong trào đấu tranh cuả nhân dân và binh lính
2 : Khởi nghĩa Phan Bá Vành
2 : Phong trào đấu tranh cuả nhân dân và binh lính
b: Khởi nghĩa Cao Bá Quát
Khởi nghĩa Cao Bá Quát bùng nổ năm 1854 ở Ứng Hòa - Hà Tây, mở rộng ra Hà Nội, Hưng Yên đến năm 1855 bị đàn áp.
c. Khởi nghĩa Lê Văn Khôi
Năm 1833 một cuộc nổi dậy của binh lính do Lê Văn Khôi chỉ huy nổ ra ở Phiên An (Gia Định), làm chủ cả Nam Bộ. Năm 1835 bị dập tắt.
 
3 : Đấu tranh của các dân tộc ít nguời
Khởi nghĩa của người Tày
- Nông Văn Vân lãnh đạo
- Thời gian : 1833 – 1835
- Địa điểm : Cao Bằng
- Kết quả : Bại trận

Khởi nghĩa của người Mường
-Tù trưởng họ Quách lãnh đạo
- Thời gian : 1832 – 1838
- Địa điểm : Hòa Bình , Thanh Hóa
- Kết quả : Bại trận
Những cuộc khởi nghĩa tiêu biểu
Khởi nghĩa của người Khơ - me
- Chưa biết rõ người lãnh đạo
- Thời gian : 1840 – 1848
- Địa điểm : Tây Nam Bộ
- Kết quả : Bại trận
Câu 1:  Ý nào sau đây không phản ánh đúng chính xác điểm khác biệt của phát triển đấu tranh của nông dân thời Nguyễn so với những triều đại trước là ?

Số lượng các cuộc đấu tranh lớn hơn rất nhiều

B. Diễn ra trên khắp cả nước, có cả các cuộc nổi dậy của binh lính, các dân tộc thiểu số,…

C. Diễn ra liên tục, phong trào này chưa chấm dứt thì phong trào khác lại nổi lên

D. Các phong trào diễn ra liên tục vào cuối triều đại
Câu 2. Hai Câu ca dao từ thời Nguyễn: “Con ơi mẹ bảo con này/ Cướp đêm là giặc, cướp ngày là quan” cho chúng ta biết điều gì?
Tệ tham quan ô lại dưới triều nhà Nguyễn
Câu 3. Kết nối nhân vật lịch sử ở cột bên phải với địa danh ở cột bên trái cho phù hợp về các cuộc khởi nghĩa chống triều Nguyễn
1 – b, 2 – c, 3 – a.