1
TÍNH THEO
CÔNG THỨC
HÓA HỌC

Dạng I. Biết công thức hóa học của hợp chất, hãy xác định thành phần phần trăm các nguyên tố trong hợp chất
* B1: Tìm Mhợp chất
* B2: Tìm nnguyên tử của mỗi nguyên tố trong 1 mol hợp chất.
* B3: Tìm thành phần % theo khối lượng của mỗi nguyên tố.
3
* Giả sử, ta có CTHH của hợp chất: AxByCz
CÁC BƯỚC THỰC HIỆN

Hoặc %C = 100% - (%A + %B)
VD 1: Một loại phân bón hóa học có công thức KNO3, em hãy tính thành phần phần trăm (theo khối lượng) của các nguyên tố
Cho Công thức: KNO3
Tìm: %K ; %N ; %O
5
Tìm khối lượng mol của hợp chất:
Tìm số mol nguyên tử của mỗi nguyên tố trong 1 mol hợp chất: KNO3
Tìm thành phần phần trăm theo khối lượng của mỗi nguyên tố:
Trong 1 mol KNO3 có 1 mol nguyên tử kali, 1 mol nguyên tử nitơ và 3 mol nguyên tử oxi
Ví dụ 2: Tính khối lượng kim loại đồng có trong 80 kg CuSO4.
6
* B1: Tìm Mhợp chất
* B2: Tìm nnguyên tử của nguyên tố trong 1 mol hợp chất.
* B3: Tìm thành phần % theo khối lượng của mỗi nguyên tố.
Trong 1 mol CuSO4 có 1 mol nguyên tử Cu, 1 mol nguyên tử S và 3 mol O
* Vận dụng: Tìm khối lượng nguyên tố trong lượng chất.
Biết công thức hóa học,hãy xác định thành phần phần trăm theo khối lượng các nguyên tố trong hợp chất:
Bài tập 1
Hãy tính thành phần phần trăm theo khối lượng của Fe và O trong hợp chất Fe2O3
Bài tập 2
Hãy tính thành phần phần trăm theo khối lượng của Al và O trong hợp chất Al2O3
* Các bước tiến hành :
Giải bài tập 1
M
Fe2O3
= 56 x 2 + 16 x 3 = 160 (g/mol)
Trong 1 mol Fe2O3 có 2 mol Fe và 3 mol O
Thành phần phần trăm theo khối lượng các nguyên tố trong hợp chất.
%mFe=
2 x 56 x 100%
160
= 70%
%mO =
3 x 16 x 100%
160
= 30%
Hoặc: %mO = 100% - 70% = 30%
%mA =
x . MA
M
AxBy
x 100%
% mB =
y . MB
M
AxBy
x 100%
* Ta có công thức của hợp chất là : AxBy
B�i gi?i b�i t?p 2
= 2 . 27 + 3 . 16 = 102 (g/mol)
Trong 1mol Al2O3 có 2 mol nguyên tố Al và 3 mol nguyên tố O
Thành phần phần trăm theo khối lượng của các nguyên tố trong hợp chất
%mAl =
2 . 27 . 100%
102
= 53 %
%mO =
3 . 16 . 100%
102
= 47%
M
Al2O3
* Các bước tiến hành :
10
Cách tiến
hành
Xác định khối lượng
của từng nguyên tố trong
1 mol hợp chất.
Xác định số
mol nguyên tử
của từng
nguyêntố trong
1 mol hợp chất


Viết công thức hóa học
cần tìm
B1
B2
B3
Dạng 2: Biết thành phần các nguyên tố, hãy xác định công thức hóa học của hợp chất.
Ví dụ 1 : Một hợp chất R có thành phần về khối lượng của các nguyên tố là 70% Fe và 30% O. Em hãy xác định công thức hoá học của hợp chất R đó. Biết khối lượng mol của hợp chất là 160g.
Công thức của hợp chất R có dạng :
* Ta cần xác định x,y.
Trong 1 phân tử có x nguyên tử Fe và y nguyên tử O.
Hay trong 1mol có x mol nguyên tử Fe và y mol nguyên tử O
* Như vậy ta cần xác định số mol nguyên tử của từng nguyên tố trong 1 mol hợp chất.
Muốn tìm số mol nguyên tử của mỗi nguyên tố trong 1 mol hợp chất các em phải biết gì?
*Cần xác định khối lượng của từng nguyên tố trong 1 mol hợp chất.
Yêu cầu:
Tìm CTHH của R

Tóm tắt:
Cho biết:
% Fe = 70%
% O = 30%
VD1:
Tóm tắt:
Cho biết:
% Fe = 70%
% O = 30%
Yêu cầu:
Tìm CTHH của R
Lời giải:
-Khối lượng của mỗi nguyên tố có trong 1 mol hợp chất là:
-Số mol nguyên tử của mỗi nguyên tố có trong 1 mol hợp chất là:
-Công thức hoá học của hợp chất là:

Một hợp chất khí A có thành phần về khối lượng các nguyên tố là: 40%S và 60%O. Em hãy xác định công thức hoá học của hợp chất khí A. Biết khí A có tỉ khối đối với khí hidro là 40.
Tóm tắt:
Cho biết:
% S = 40%
% O = 60%
Yêu cầu:
Tìm CTHH của A
Ví dụ 2:
Lời giải:
-Khối lượng của mỗi nguyên tố có trong 1 mol hợp chất là:
-Số mol nguyên tử của mỗi nguyên tố có trong 1 mol hợp chất là:
-Công thức hoá học của hợp chất là:
Tóm tắt:
Cho biết:
% S = 40%
% O = 60%
Yêu cầu:
Tìm CTHH của A
-Khối lượng mol của hợp chất là:
Ví dụ 3: Một hợp chất R có thành phần về khối lượng các nguyên tố là:43,4%Na; 11,3%C và 45,3%O. Em hãy xác định công thức hoá học của hợp chất đó. Biết hợp chất có khối lượng mol là 106g.
-Khối lượng của mỗi nguyên tố có trong 1 mol hợp chất là:
-Số mol nguyên tử của mỗi nguyên tố có trong 1 mol hợp chất là:
-Công thức hoá học của hợp chất là:
Lập tỉ lệ khối lượng của nguyên tố :
(hay tỉ lệ số mol nguyên tử của mỗi nguyên tố)
Chia cho số nhỏ nhất trong các tỉ lệ vừa lập:
Công thức hoá học của hợp chất là:
Lấy tỉ lệ x : y : z là các số nguyên dương
x : y : z =
x : y : z =
1,88 : 0,94 : 2,82
x : y : z =
Cách khác:
→x =2 ; y =1 ; z =3
Qua bài giải, em nào hãy cho biết còn một dữ kiện nào bài cho mà ta chưa sử dụng?
Cách 2:
- Đặt công thức: AxByCz
- Ta có tỉ lệ khối lượng các nguyên tố:
- Chia cho số nhỏ nhất:
x : y : z = tỉ lệ các số nguyên dương.
=a : b : c
- Công thức hóa học đơn giản nhất: AaBbCc .