Khởi động

Phần Tập làm văn
Ề
V
T
Ấ
H
N
G
N
Ố
H
TÍNH T
N
Ả
B
N
Ă
V
A
Ủ
C
CHỦ ĐỀ

Phần TLV

I. Chủ đề của văn bản
HAI CON DÊ
(1) Hai con dê cùng qua một chiếc cầu hẹp. (2) Dê Đen đi
đằng này lại, Dê Trắng đi đằng kia sang, không con nào chịu
nhường con nào. (3) Chúng húc nhau. (4) Cả hai đều rơi tõm
xuống suối.

- Đối tượng
- Vấn đề chính
- Chủ đề văn bản

Phần TLV

I. Chủ đề của văn bản
HAI CON DÊ
(1) Hai con dê cùng qua một chiếc cầu hẹp. (2) Dê Đen đi đằng
này lại, Dê Trắng đi đằng kia sang, không con nào chịu nhường
con nào. (3) Chúng húc nhau. (4) Cả hai đều rơi tõm xuống suối.
- Đối tượng: Hai con dê

 Chủ đề văn bản: Sự
- Vấn đề chính: Hai con dê không nhường nhịn  Cùng biết
biết nhường nhịn dẫn đến kết cục nhún nhường người khác
không mong muốn.
để cả hai cùng đạt được
mục đích của mình.
Chủ đề là đối tượng và vấn
đề chính mà văn bản biểu đạt.

SƯ TỬ VÀ SÓC
Một con sóc muốn quyết đấu với sư tử nhân một ngày đẹp
trời nọ. Sư tử liền từ chối thẳng thừng. Sóc khiêu khích: “Sư tử
hùng mạnh như ngươi mà lại sợ ta?”.
Sư tử thủng thẳng trả lời: “Dẫu kết quả trận đấu có ra sao đi
nữa, sau này muôn thú sẽ biết đến ngươi như kẻ đã dám thách
thức với Chúa tể sơn lâm. Còn ta suốt đời sẽ mang danh tên
Chúa tể sơn lâm lại đi luận võ với hạng sóc chồn tiểu tử!”.

- Đối tượng
- Vấn đề chính
- Chủ đề văn bản

Văn bản “Tôi

đi học”

- Đối tượng
- Vấn đề chính
- Chủ đề văn bản

Phần TLV

I. Chủ đề của văn bản
II. Tính thống nhất về chủ đề của văn bản
HAI CON DÊ
(1) Hai con dê cùng qua một chiếc cầu hẹp.
(2) Dê Đen đi đằng này lại, Dê Trắng đi đằng
kia sang, không con nào chịu nhường con
nào. (3) Chúng húc nhau. (4) Cả hai đều rơi
tõm xuống suối.
(1) Mở đoạn: Giới thiệu sự việc
Các phần

(2), (3) Thân đoạn: Diễn biến
củasự việc
(4) Kết đoạn: Kết cục

Khi nào văn bản
có tính thống
nhất về chủ đề?

Nhan đề
Từ ngữ
then chốt
lặp lại
Các câu đều
nhắc đến đối
tượng và sự
việc chính

Phần TLV

I. Chủ đề của văn bản
II. Tính thống nhất về chủ đề của văn bản
- Điều kiện: văn bản chỉ biểu đạt chủ đề đã xác định.
- Yêu cầu: xác định chủ đề văn bản thể hiện qua: nhan
đề, đề mục, các phần, các từ ngữ then chốt,…

III. Luyện tập
1. Bài tập 1

Phân tích tính thống nhất
về chủ đề của văn bản
Rừng cọ quê tôi của
Nguyễn Thái Vận:?
-Đối tượng:
- Vấn đề chính:

Phần TLV
RỪNG CỌ QUÊ TÔI
Chẳng có nơi nào đẹp như sông Thao quê tôi, rừng cọ trập trùng.
Thân cọ vút thẳng trời hai ba chục mét cao, gió bão không thể quật ngã. Búp
cọ vuốt dài như thanh kiếm sắc vung lên. Cây non vừa trồi, lá đã xoà sát mặt
đất. Lá cọ tròn xoè ra nhiều phiến nhọn dài, trông xa như một rừng tay vẫy, trưa
hè lấp loá nắng như rừng mặt trời mới mọc. Mùa xuân, chim chóc kéo về từng
đàn. Chỉ nghe tiếng hót líu lo mà không thấy bóng chim đâu.
Căn nhà tôi núp dưới rừng cọ. Ngôi trường tôi học cũng khuất trong rừng cọ.
Ngày ngày đến lớp, tôi đi trong rừng cọ. Không đếm được có bao nhiêu tàu lá cọ
xoè ô lợp kín trên đầu. Ngày nắng, bóng râm mát rượi. Ngày mưa, cũng chẳng
ướt đầu.
Cuộc sống quê tôi gắn bó với cây cọ. Cha làm cho tôi chiếc chổi cọ để quét
nhà, quét sân. Mẹ đựng hạt giống đầy móm lá cọ, treo lên gác bếp để gieo cấy
mùa sau. Chị tôi đan nón lá cọ, lại biết đan cả mành cọ và làn cọ xuất khẩu.
Chiều chiều trăn trâu, chúng tôi rủ nhau đi nhặt những trái cọ rơi đầy quanh gốc
về om, ăn vừa béo vừa bùi.
Quê tôi có câu hát:
Dù ai đi ngược về xuôi
Cơm nắm là cọ là người sông Thao.
Người sông Thao đi đâu rồi cũng nhớ về rừng cọ quê mình.
(Nguyễn Thái Vận)

Phần TLV

I. Chủ đề của văn bản
II. Tính thống nhất về chủ đề của văn bản
III. Luyện tập
1. Bài tập 1 Văn bản: Rừng cọ quê tôi

a. - Đối tượng:Rừng cọ quê tôi (sông Thao)
- Vấn đề chính: Vẻ đẹp và lợi ích, sự gắn bó của cây cọ.
- Trình tự sắp xếp các đoạn văn:
+ Vẻ đẹp của cây cọ, sự gắn bó của nó với tuổi thơ tác giả.
+ Lợi ích của cây cọ, sự gắn bó của nó với người dân.
b. Chủ đề: Niềm tự hào về vẻ đẹp và ý nghĩa của rừng cọ quê tôi.

Phần TLV

Tổng kết

Chủ đề văn bản

Vấn đề chủ yếu của văn bản

Đối tượng của văn bản

- Nhan đề văn bản

Đề mục

giữa các phần

Tính thống nhất về chủ đề
của văn bản

Mối quan hệ

Từ ngữ then
chốt

Bài 2: Một bạn dự định viết một số ý sau cho bài văn chứng minh
luận điểm : “ Văn chương làm cho tình yêu quê hương đất nước
trong ta thêm phong phú và sâu sắc”. Em hãy chọn những ý nào em
cho là lạc đề ?

Văn chương làm cho những hiểu biết của ta về quê hương
đất nước thêm phong phú sâu sắc.
Văn chương lấy ngôn từ làm phương tiện biểu hiện.
Văn chương làm ta thêm tự hào về vẻ đẹp của quê hương đất nước ,
về truyền thống tôt đẹp của ông cha ta .
Văn chương giúp ta yêu cuộc sống , yêu cái đẹp.

Văn chương nung nấu trong ta lòng căm thù bọn giặc cướp nước, bọn bán
nước và hun đúc ý chí quyết tâm hi sinh bảo vệ nền độc lập tự do của Tổ quốc .

HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
- Xem lại nội dung bài học và các bài tập vừa làm.
- Chuẩn bị bài: BỐ CỤC CỦA VĂN BẢN cho tiết làm
văn tới.
+ Bố cục của một văn bản gồm mấy phần?
+ Nhiệm vụ của từng phần là gì?
+ Các phần của văn bản có quan hệ với nhau như
thế nào?
+ Cách bố trí, sắp xếp nội dung phần thân bài của
văn bản?

Hẹn gặp lại các em trong buổi
học sau!