Tiết 15 :
Bài luyện tập 2
Kiểm tra bài cũ:
1. Viết công thức hoá học của các chất sau:
a. Khí oxi, biết trong phân tử có 2 O
b. Muối bariclorua, biết trong phân tử có 1 Ba và 2 Cl
2. Điền các từ hay cụm từ cho ở dưới vào chỗ trống:

" ..( 1 ). là con số biểu thị khả năng liên kết của ..( 2 )...
nguyên tố này ( hay.....( 3 )..... )với..( 4 ) .........nguyên tố
khác. Hoá trị của một ...( 5 )...( hay....( 6 ).....) được xác
định theo..( 7 )..... của H chọn làm đơn vị và...( 8 )....
của O là 2 đơn vị".
Hoá trị
nhóm nguyên tử
nguyên tử
nguyên tố
hoá trị
nhóm nguyên tử
nguyên tử
hoá trị
Bài tập 1 (SGK/ 41)
Hãy tính hoá trị của đồng (Cu), Photpho (P), trong các công thức hoá học sau: Cu(OH)2, PCl5, . Biết OH và Cl có hoá trị I.
Các bước giải bài tập tính hoá trị của một nguyên tố.
B1: Gọi hoá trị của nguyên tố cần tìm là a.
B2: áp dụng quy tắc hoá trị tìm a
B3: Kết luận.

Cu(OH)2:
- Gọi hoá trị của Cu là a
- áp dụng quy tắc hoá trị ta có:
1. a = 2. I . Suy ra a = II.
Vậy Cu hoá trị II.
PCl5.
- Gọi hoá trị của P là a
- áp dụng quy tắc hoá trị ta có:
1. a = 5. I .Suy ra a =V.
- Vậy P hoá trị V.
Các bước giải bài tập lập công thức hoá học.
B1: Viết công thức dạng chung:AxBy(với x, y lần lượt là chỉ số của A, B; x, y )
B2: Viết biểu thức quy tắc hoá trị: x. a = y .b
B3: Chuyển thành tỉ lệ:

? Rút ra ra x, y
B4: Viết công thức hoá học đúng của hợp chất.
Bài tập 2:
1. Lập công thức của hợp chất gồm :
a. Silic (Si;IV) và Oxi .
b. Photpho (P; III) và Hidro.
c. Nhôm (Al ;III) và Clo (Cl;I).
d. Canxi (Ca;II) và nhóm SO4 (II).
2. Tính phân tử khối của các hợp chất trên .
a
b
a.Lập công thức của hợp chất gồm:
Silic (IV) và Oxi.
Gọi x, y lần lượt là chỉ số của Si, O (x, y )
- Công thức dạng chung của hợp chất cần lập là: SixOy
- áp dụng quy tắc hoá trị ta có:
x. IV= y.II =>

=>

- Công thức hoá học cần lập là: SiO2.
Phân tử khối của SiO2: 1.28 + 2.16 = 60

b. Photpho (III) và Hidro.
Gọi x, y lần lượt là chỉ số của P, H (x, y )
Công thức dạng chung của hợp chất cần lập là: PxHy
- áp dụng quy tắc hoá trị ta có:
x. III= y.I =>

=>

- Công thức hoá học cần lập là: PH3
Phân tử khối của PH3: 1.31+ 3.1 = 34

c. Nhôm(III) và Clo(I).
Gọi x, y lần lượt là chỉ số của Al, Cl (x, y )
Công thức dạng chung của hợp chất cần lập là: AlxCly
- áp dụng quy tắc hoá trị ta có:
x. III= y.I =>
=>

- Công thức hoá học cần lập là: AlCl3
Phân tử khối của AlCl3: 1.27 + 3. 35,5 = 133,5

d. Canxi (II) và nhóm SO4 (II).
Gọi x, y lần lượt là chỉ số của Ca, SO4(x, y )
- Công thức dạng chung của hợp chất cần lập là: Ca x(SO4)y
-áp dụng quy tắc hoá trị ta có:
x. II= y.II =>

=>

- Công thức hoá học cần lập là: CaSO4.
Phân tử khối của CaSO4:
1.40 + 1.32 + 4.16 = 136
? Từ các ví dụ của bài tập 2:
Rút ra cách lập công thức hóa học nhanh hơn.

Bài tập 3.
Cho biết CTHH hợp chất của nguyên tố X với Oxi và hợp chất của nguyên tố Y với Hidro lần lượt như sau: X2O, YH2.
Hãy chọn công thức đúng cho hợp chất của X và Y trong các công thức dưới đây và giải thích:
a. XY2 b. X2Y c. XY d. X2Y3
Xác định X và Y biết rằng hợp chất X2O có phân tử khối là 62, YH2 có phân tử khối là 34.
1. Hoá trị của X ?
2. Hoá trị của Y ?
3. Lập công thức của hợp chất gồm X, Y và so sánh với các phương án đề bài ra.
4. Nguyên tử khối của X, Y ?
=> Tra bảng để biết tên và kí hiệu của X, Y.
5. Hướng dẫn về nhà.
ôn tập để kiểm tra 1 tiết.
1. Lý thuyết:
Các khái niệm :
Đơn chất, hợp chất, nguyên tử, phân tử, nguyên tố hoá học, hoá trị.
2. Các bài tập vận dụng:
- Lập công thức hoá học của một chất dựa vào hoá trị.
- Tính hoá trị của một nguyên tố.
- Phân tử khối
Làm bài tập: 1, 2, 3, 4 SGK/ 41