Bài 69: Diện tích xung quanh và diện tích toàn phần
của hình hộp chữ nhật
Khởi động: Nêu đặc điểm của Hình hộp chữ nhật và Hình lập phương
6
6
12
12
8
8
Số mặt, số cạnh, số đỉnh
Diện tích xung quanh và diện tích toàn phần
của hình hộp chữ nhật (trang 32)
Thứ năm ngày tháng 1 năm 2022
Toán
Mục tiêu
Diện tích xung quanh và diện tích toàn phần của
hình hộp chữ nhật
2. Biết cách tính diện tích xung quanh và diện tích toàn
phần của hình hộp chữ nhật
3. Làm bài tập vận dụng
2
3
Diện tích xung quanh của hình hộp chữ nhật là tổng diện tích bốn mặt bên của hình hộp chữ nhật
4
A. Hoạt động cơ bản
1. Thực hiện lần lượt các hoạt động sau: (hình sgk)
Chỉ ra 4 mặt bên của chiếc hộp
Kể tên các mặt bên bằng nhau của hộp
Muốn tính tổng diện tích bốn mặt bên của chiếc hộp ta làm như thế nào?
8cm
4cm
5cm
8cm
5cm
8cm
5cm
4cm
5cm
8cm
Ví dụ: Cho hình hộp chữ nhật có chiều dài 8cm, chiều rộng 5cm và chiều cao 4cm. Tính diện tích xung quanh của hình hộp chữ nhật đó.
4cm
Diện tích xung quanh của hình hộp chữ nhật bằng diện tích của hình chữ nhật ABCD:
Chiều dài:
Chiều rộng:
4cm
8cm
8cm
5cm
5cm
4cm
(5 + 8 + 5 + 8)
A
B
D
C
(3)
(4)
(5)
(6)
(1)
(2)
Chiều dài
Ví dụ: Cho hình hộp chữ nhật có chiều dài 8cm, chiều rộng 5cm và chiều cao 4cm. Tính diện tích xung quanh của hình hộp chữ nhật đó.
Để tính được diện tích của hình chữ nhật ABCD:
(5 + 8 + 5 + 8)
(5 + 8) x 2
Chu vi mặt đáy
Chiều cao
26
=
104 (cm2)
Sxq =
x
8cm
8cm
5cm
5cm
4cm
x 4
( Chiều dài, chiều rộng, chiều cao ùng một đơn vị đo )
A
B
D
C
(3)
(4)
(5)
(6)
(1)
(2)
Ví dụ: Cho hình hộp chữ nhật có chiều dài 8cm, chiều rộng 5cm và chiều cao 4cm. Tính diện tích xung quanh của hình hộp chữ nhật đó.
1. Diện tích xung quanh của hình hộp chữ nhật
Muốn tính diện tích xung quanh của hình hộp chữ nhật ta lấy chu vi mặt đáy nhân với chiều cao (cùng một đơn vị đo).
Sxq = Chu vi đáy x chiều cao
Hay: Sxq = (chiều dài + chiều rộng) x 2 x chiều cao
7dm
3dm
5dm
Bài giải
Tính diện tích xung quanh của hình hộp chữ nhật có chiều daì: 7dm, chiều rộng 3dm, chiều cao: 5dm
Chu vi của đáy MNQP của hình hộp chữ nhật là:
( 7 + 3) x 2 = 20 (dm² )
Diện tích xung quanh của hình hộp chữ nhật là:
20 x 5 = 100 (dm² )
Đáp số: Diện tích xung quanh: 100 dm²
Diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật là tổng diện tích xung quanh và diện tích hai mặt đáy.
2. Diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật
Diện tích một mặt đáy của hình hộp chữ nhật là
8 x 5 = 40 (cm2 )
Diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật là :
104 + 40 x 2 = 184 (cm2)
104
40
S1đáy
Sxq
+
Đáp số: Diện tích toàn phần : 184 dm²
Cách 1:
Diện tích một mặt đáy của hình hộp chữ nhật là là:
8 x 5 = 40 (cm2 )
Diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật là :
104 + 40 x 2 = 184 (cm2) Đáp số: Diện tích toàn phần : 184 dm²


Cách 2:
Diện tích hai mặt đáy của hình hộp chữ nhật là là:
8 x (5 x 2) = 80 (cm2 )
Diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật là:
+ 80 = 184 (cm2)
Đáp số: Diện tích toàn phần : 184 dm²

Ví dụ: Cho hình hộp chữ nhật có chiều dài 8cm, chiều rộng 5cm và chiều cao 4cm. Tính diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật đó.
2. Diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật:
Muốn tính diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật ta lấy diện tích xung quanh cộng diện tích hai đáy
Stp = Sxq + S2đáy
Hay Stp = Sxq + (chiều dài x chiều rộng) x 2
7dm
3dm
5dm
Bài giải
a) Chu vi của đáy MNQP của hình hộp chữ nhật là: ( 7 + 3) x 2 = 20 (dm² )
Diện tích xung quanh của hình hộp chữ nhật là: 20 x 5 = 100 (dm² )

a)Tính diện tích xung quanh của hình hộp chữ nhật có chiều daì: 7dm, chiều rộng 3dm, chiều cao: 5dm
b) Tính diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật có chiều daì: 7dm, chiều rộng 3dm, chiều cao: 5dm
b) Diện tích một mặt đáy của hình hộp chữ nhật là:
7 x 3 = 21 (dm² )
Diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật là:
100 + 21 x 2 = 142 (dm² )
Đáp số: Diện tích xung quanh: 100 dm²
Diện tích toàn phần: 142 dm²
KIẾN THỨC CẦN NHỚ
Muốn tính diện tích xung quanh của hình hộp chữ nhật ta lấy chu vi mặt đáy nhân với chiều cao (cùng một đơn vị đo)
Sxq = Chu vi đáy x chiều cao
Hay: Sxq = (chiều dài + chiều rộng) x 2 x chiều cao
Muốn tính diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật ta lấy diện tích xung quanh cộng diện tích hai đáy Stp = Sxq + S2đáy
Hay Stp = Sxq + (chiều dài x chiều rộng) x 2


B. Hoạt động thực hành
Câu 1 trang 34
Tính diện tích xung quanh và diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật có:
a. Chiều dài 25dm, chiều rộng 1,5m và chiều cao 18dm
b. Chiều dài 4/5m, chiều rộng 1/3m và chiều cao 1/4m.
Bài giải
a)
Đổi: 1,5m = 15 dm
Chu vi mặt đáy của hình hộp chữ nhật đó là:
(25 + 15) x 2 = 80 (dm)
Diện tích xung quanh hình hộp chữ nhật đó là:
80  x 18 = 1440 (dm2)
Diện tích một mặt đáy của hình hộp chữ nhật là:
25 x 15 = 375 (dm2)
Diện tích toàn phần hình hộp chữ nhật là:
1440 + 375 x 2 = 2190 (dm2)
 
Câu 2 trang 34
Một cái thùng không nắp dạng hình hộp chữ nhật có chiều dài 1,5m, chiều rộng 0,6m và chiều cao 8dm. Người ta sơn mặt ngoài của thùng. Hỏi diện tích quét sơn là bao nhiêu mét vuông?
Bài làm:
Đổi : 8dm= 0,8m
Diện tích xung quanh của cái thùng đó là:
   (1,5 + 0,6) x 2 x 0,8 = 3,36 (m2)
Diện tích mặt đáy của cái thùng đó là:
   1,5 x 0,6 = 0,9 (m2)
Diện tích quét sơn là:
   3,36 + 0,9 = 4,26 (m2)
Đáp số: 4,26m2
Câu 3 trang 34: Đúng ghi Đ, sai ghi S:
a. Diện tích xung quanh của hai hình hộp chữ nhật A và B bằng nhau
b. Diện tích toàn phần của hai hình hộp chữ nhật A và B bằng nhau
Hướng dẫn:
Để biết đúng hay sai, chúng ta phải tính ra kết quả bên ngoài.
Hình A: 
Chiều dài các mặt xung quanh là: 1,5 + 2,5 + 1,5 + 2,5 = 8 (dm)
Diện tích xung quanh hình hộp chữ nhật là: 8 x 1,2 = 9,6 (dm2)
Diện tích một mặt đáy của hình hộp chữ nhật là: 2,5 x 1,5 = 3,75 (dm2)
Diện tích toàn phần hình hộp chữ nhật là: 9,6 + 3,75 x 2 = 17,1(dm2)
Hình B:
Chiều dài các mặt xung quanh là: 1,5 + 1,2 + 1,5 + 1,2 = 5,4 (dm)
Diện tích xung quanh hình hộp chữ nhật là: 5,4 x 2,5 = 13,5 (dm2)
Diện tích một mặt đáy của hình hộp chữ nhật là: 1,5 x 1,2 = 1,8 (dm2)
Diện tích toàn phần hình hộp chữ nhật là: 13,5 + 1,8 x 2 = 17,1(dm2)
a. Diện tích xung quanh của hai hình hộp chữ nhật A và B bằng nhau => S
b. Diện tích toàn phần của hai hình hộp chữ nhật A và B bằng nhau => Đ
A. Sxq = chu vi đáy x chiều cao
B. Sxq = Sđáy x chiều cao
C. Sxq =(chiều dài + chiều rộng) x chiều cao
Cách tính diện tích xung quanh của hình hộp chữ nhật là:
Câu 1
A. Stp = Chu vi đáy x chiều cao
B. Stp = Sxq + S2đáy
C. Stp = Sxq + Sđáy
Cách tính diện tích toàn phần của hình hộp chữ nhật là:
Câu 2
C. Hoạt động ứng dụng
Câu 1 trang 35 sách VNEN toán 5
Tính diện tích xung quanh và diện tích toàn phần của một sồ đồ vật có dạng hình hộp chữ nhật:
Câu 2 trang 25 sách VNEN toán 5
Tìm trong nhà một đồ vật có dạng hình hộp chữ nhật sau đó đo và tính diện tích xung quanh, diện tích toàn phần của đồ vật đó.
Bài làm:
Hình a:
Chu vi đáy của chiếc hộp là:
(22 + 11,5) x 2 =  67 (cm)
Diện tích xung quanh của hình hộp chữ nhật đó là: 76 x 8 = 608 (cm2)
Diện tích mặt đáy của hình hộp chữ nhật là:
22 x 11,5= 253 (cm2)
Vậy, diện tích toàn phần chiếc hộp là:
608 + 253 x 2 = 1114 (cm2)
Hình b:
Chu vi đáy của chiếc tủ hình hộp chữ nhật là:
(0,75 + 0,5) x 2 = 2,5 (m)
Diện tích xung quanh của chiếc tủ đó là:
2,5 x 1,6 = 4 (m2)
Diện tích mặt đáy của chiếc tủ là:
0,75 x 0,5 = 0,375 (m2)
Vậy, diện tích toàn phần chiếc tủ là:
4 + 0,375 x 2 = 4,75 (m2)
Tạm biệt các em!