CÁC LOÀI CHUNG SỐNG VỚI
NHAU NHƯ THẾ NÀO
(Ngọc Phú)

t

Sự tiến hóa của loài người

Quần xã

Bai-om

 
 

Lấy bối cảnh là khu vực rừng hoang Phi
Châu, bộ phim đã xây dựng nên cả một xã hội
có tổ chức của thế giới loài vật. Trong xã hội
ấy cũng có những mâu thuẫn, cũng có tranh
chấp và có cả tình yêu như thế giới loài người.
Nhân vật chính của Vua sư tử là chú sư
tử con Simba, con trai của Mufasa vị vua đang
thống trị thế giới hoang dã ở đây. Cuộc sống
hạnh phúc yêu đời bên cạnh cha mẹ và cô bạn
Nala của cậu sớm chấm dứt khi người chú
ruột Scar có âm mưu cướp ngai vàng của cha
cậu…

- Những chương trình trên các
phương tiện truyền thông, in-tơnét cung cấp nhiều thông tin thú
vị, bổ ích về đời sống của muôn
loài trên Trái Đất: 
+ Chương trình Thế giới động vật
(kênh VTV2)

+ Animal Plnet (kênh 45): đây là
kênh duy nhất dành toàn bộ thời
gian để nói về những loài động
vật. Thông qua những thước phim
tài liệu về thiên nhiên và cuộc sống
hoang dã thế giới động vật muôn
màu hiện lên đầy chân thực và
sống động. 

Chúng ta phải thường xuyên
tìm hiểu các tài liệu để bổ sung
kiến thức, sự hiểu biết thực tế về
thế giới tự nhiên, về đa dạng sinh
học. Từ đó ý thức được vấn đề
bảo vệ sự đa dạng sinh học đó.

Tờ tranh giới thiệu phim “Âm 8 độ”

Một bộ phim xúc động về 8 chú chó tuyết
bị bỏ lại ở vùng Nam cực lạnh giá. Bị bỏ lại,
chúng phải tự dứt đứt xích và giúp nhau để
tìm cách thoát khỏi con bão đang đến. 175
ngày bị bỏ rơi giữa thời tiết khắc nghiệt, thức
ăn khan hiếm, chúng phải tự tìm cách sinh tồn
nhưng vẫn biết đùm bọc, yêu thương nhau,
thương tiếc không nỡ rời 2 người bạn xấu số.
Bộ phim được chuyển thể từ câu chuyện có
thật và thực tế tàn khốc hơn rất nhiều khi chỉ
có 2 chú chó sống sót trong tổng số 15.

Yêu cầu đọc văn bản:
- Giọng đọc to, rõ ràng, đọc chính xác
tên riêng tiếng nước ngoài và các từ
mượn.
- Ngắt nghỉ đúng nhịp
- Tốc độ đọc vừa phải

2. Bố cục:
a. Mở đầu
b.Thông tin chính
- Sự đa dạng của các loài.
- Tính trật tự trong đời sống của muôn loài.
- Vai trò của con người đối với sự sống trên
Trái Đất.
c. Kết thúc

1. Sự đa dạng của các loài trên Trái Đất
- Những con số, dữ liệu trong đoạn (2)
(thể hiện sự phong phú của các loài
trên Trái đất:

+ Trái đất có khoảng trên 10.000.000 loài
sinh vật, bao gồm cả thực vật và động vật.
+ Hiện nay, con người mới chỉ biết được
khoảng trên 1.400.000 loài. Trong đó, có
trên 300.000 loài thực vật và hơn
1.000.000 loài động vật.

Các số liệu có ý nghĩa làm
sáng tỏ cho sự đa dạng của các
loài trên Trái Đất. Trong văn bản
thông tin các số liệu là cơ sở
quan trọng để người viết trình
bày rõ vấn đề. Việc dùng số liệu,
hình ảnh làm thông tin được rõ
ràng, chính xác, sinh động , hấp
dẫn hơn.

- Đoạn (3) đã nói về sự đa dạng của quần xã
sinh vật. 
+ Các loài động vật và thực vật thường tồn
tại và phát triển thành từng quần xã, khác
nhau.
Ví dụ: Vườn quốc gia Cúc Phương  là một quần
xã rừng nhiệt đới, có nhiều sinh vật cùng sinh
sống ở nơi đây như chò xanh , chò chỉ, đăng , 
khướu mỏ dài, trong một thời gian dài.

+ Những nhân tố ảnh hưởng đến
sự đa dạng ở từng quần xã: sự
cạnh tranh giữa các loài, mức độ
thay đổi các yếu tố vật lý, hóa học
của môi trường...

2. Tính trật tự trong đời sống của
muôn loài.
- Tính trật tự trong đời sống của
muôn loài:

+ Dựa vào tính chất của loài trong quần xã: loài
ưu thế, loài thứ yếu, loài ngẫu nhiên, loài chủ
chốt, loài đặc trưng (Trật tự này còn thể hiện ở
sự phấn bố các loài theo không gian sống
chung)
+ Dựa vào mối quan hệ hỗ trợ và đối kháng.
Quan hệ hỗ trợ gắn liền với việc chia sẻ cùng
nhau cơ hội sống. Quan hệ đối kháng được biểu
hiện qua việc cạnh tranh, kí sinh), ăn thịt lẫn

Đảm bảo cho loài nào cũng có
một “chỗ đứng dưới mặt trời”,
cũng có điều kiện để sinh trưởng.

- Hậu quả khi tính trật tự bị phá vỡ:
+ Làm giảm hoặc thậm chí tuyệt chủng
các thành phần trong hệ, làm mất đi sự
đa dạng sinh học.
- Con người sẽ phải đối mặt với nhiều
hiểm họa hơn trong cuộc sống như biến
đổi khí hậu, thiên tai , dịch bệnh…

3. Vai trò của con người đối với
sự sống trên Trái Đất
- Đoạn văn số 5: Cách dẫn dắt của
đoạn văn

+ Trên Trái Đất, con người cũng chỉ là
một loài sinh vật.
+ Con người có khả năng sáng tạo vô tận,
trở nên quá tự kiêu, thấy mình là chúa tể
của cả thế giới, có thể tuỳ ý xếp đặt lại
trật tự mà tạo hoá đã bền bỉ gây dựng.

+ Chính vì điều này mà sự cân
bằng trong đời sống của muôn loài
bị xáo trộn, phá vỡ.
+ Hiện nay, có vẻ như con người
bắt đầu tỉnh ngộ, biết tìm cách
chung sống hài hoà với muôn loài …

- > Được trình bày theo quan hệ nhân quả
=> Những việc con người có thể làm để bảo
vệ sự phát triển phong phú của thế giới
sinh vật: Trồng cây gây rừng, bảo vệ các loài
động vật quý hiếm và hoang dã, các loại
sinh vật biển, cải thiện hồ chứa nước,...

4. Cách tạo nên tính hấp dẫn của văn
bản thông tin
- Cách vào đề và kết thúc vấn đề gián
tiếp thông qua lời nói của vua Sư tử
Mu-pha-sa với con trai Xim- ba trong
bộ phim hoạt hình Vua sư tử (quen
thuộc với thiếu nhi).

- Đoạn mở (nêu vấn đề) và đoạn
kết (kết thúc vấn đề) giàu sắc thái
cảm xúc, đã làm mềm đi sự khô
khan thường có của VB thông tin,
hơn nữa, còn gợi lên nhiều liên
tưởng, mở rộng, làm sâu sắc hơn
vấn đề thông tin.

-> “Các loài chung sống với nhau
thế nào?” là văn bản đa phương
thức sinh động, hấp dẫn, lối cuốn.
- Sử dụng lối mở đầu và kết thúc gián
tiếp.
- Dùng số liệu, hình ảnh.