Khởiđộng

Em từng nghe,
đọc hay đã thuộc
những ca khúc,
bài thơ nào viết về
Trái Đất ? Chúng
đã gợi lên trong
em ấn tượng, cảm
xúc gì ?

Theo em, để hiểu
biết và yêu quý
hơn hành tinh
xanh này, chúng
ta cầm phải tìm
đến nguồn thông
tin hay loại tài
liệu nào ?
“ Sự sốngmuôn màu ”có
nghĩa là gì ?

Mục tiêu bài
học

Nhận diện được những thành phần của
văn bản thông tin, tác dụng và ý nghĩa
của chúng

01
02

Phân tích được những nhân tố
cấu thành nên sự sống trên Trái
Đất

03

Có thái độ đúng đắn, tích cực biết bảo vệ sự sống chu

1. ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG

1. Đọc văn bản
- Giọng đọc to, rõ ràng; chú ý những từ
mượn có nguồn gốc từ Châu Âu
- Sử dụng chiến lược đọc và theo dõi các
ô chỉ dẫn trong SGK

2. Chú thích
E - líp

a) Đất liền, phân biệt với biển
và đại dương

Địa cực

b)Di tích hóa đá của thực vật,
động vật cổ xưa còn lưu lại ở
các tầng đất đá

Lục địa

c) Một loại hình bầu dục, có 2
trục đối xứng

Hóa thạch

d) Cực của Trái Đất, bao gồm
Bắc Cực và Nam Cực

Phục dựng

e) một khu vực trong tầng bình
lưu ( một lớp thuộc khì quyển của
Trái Đất, hấp thu hầu hết các bức
xạ cực tím của Mặt Trời

Tuyệt chủng

g) Làm đúng lại như hình dáng
ban đầu của hiện vật

Tầng o-dôn

h) bị mất hẳn nòi giống

3. Tác giả + Tác phẩm

3. Tác giả + Tác phẩm
PTBĐ
Thuyết Minh

Tác giả
Hồ Thanh Trang

Thể loại
Văn bản thông tin

Xuất xứ
Báo điện tử Đất
Việt , tháng 9/2020

Bố Cục
01
Giới thiệu về Trái
Đất

02

03
Vai trò của Trái
Đất

Thực trạng của
Trái Đất

2. KHÁM PHÁ VĂN BẢN

1. Thành phần của VĂN BẢN THÔNG TIN
 Nhan đề
 Sa – pô
 Đề mục
 Tranh ảnh

1. Thành phần của VĂN BẢN THÔNG TIN

Nhan đề
Sa - pô

 Nhan đề và sa – pô giới thiệu vấn đề sự sống trên Trái Đất và
trách nhiệm của con người với Trái Đất

Đề mục
Con người là đỉnh cao kì
diệu của sự sống trên TĐ

Sự sống phong
phú trên TĐ
Trái Đất trong hệ
Mặt Trời
Hiện Trạng của
TĐ
“ Vị thần hộ mệnh ”
của sự sống trên TĐ

Tranh ảnh

Cách triển khai văn bản
Tình trạng của Trái Đất
đang từng ngày , từng giờ bị
tổn thương
Con người là đỉnh cao kỳ
diệu của sự sống trên Trái
Đất

Trái Đất là nơi cư ngụ của
muôn loài
Trái Đất là một trong tám
hành tinh của hệ Mặt Trời
Nước chiếm ¾ bề mặt Trái Đất.
Nhờ có nước sự sống trên Trái
Đất phát triển dưới nhiều dạng
phong phú

 Trình tự thời gian + quan hệ nhân quả

2. Cách triển khai nội dung văn bản
a) Trái Đất trong hệ Mặt Trời
 Trái Đất tự quay quanh trục
- 1 vòng : 23,934 giờ
 Trái Đất quay quanh Mặt Trời
theo quỹ đạo hình e-líp
- Vận tốc: 30 km/s
- 1 vòng; 365,25 ngày
 Các thông tin có tính khoa học, chính
xác, khách quan giúp người đọc hiểu
được đặc điểm, tính chất của Trái Đất

b) “Vị thần hộ mệnh” của sự sống trên Trái Đất

b) “Vị thần hộ mệnh” của sự sống trên Trái Đất
1. Tác giả đã nói như thế nào
về nước trên Trái Đất ?
2. Việc xem nước như “ Vị
thần hộ mệnh”của sự sống
có hợp lí không ?

3. Giữa đoạn nói về nước và
nhan đề của văn bản có mối liên
hệ như thế nào ? Liệu đoạn nói
về nước có bị chi phối nội dung
của đoạn văn tiếp sau đó không ?

b) “Vị thần hộ mệnh” của sự sống trên Trái Đất
Nơi duy nhất trong Hệ Mặt Trời có sự sống

Bao phủ ¾ bề mặt Trái Đất

Dạng lỏng
Là tác nhân thúc đẩy quá trình tiến hóa

Nếu không có nước Trái Đất là hành tinh khô chết, trơ trụi

Nước giữ
vai trò vô
cùng quan
trọng
trong việc
duy trì sự
sống trên
Trái Đât

• Các chi tiết miêu tả sự hiện diện của nước trên hành tinh này
“ Nước dào dặt … đen thẳm bao la”

 Các chi tiết miêu tả sinh động, sử dụng phép liệt kê, so sánh, liê
tưởng; tạo nên sự phong phú của nước và cũng nói nên sự lung
linh, huyền ảo của nước

Đoạn 2: Vai trò của nước

Con người sẽ khai thác
Trái Đất để phục vụ những
mục đích khác nhau

Phần 3 + Phần 4: Tác
giả nêu vấn đề chính

Liên quan đễn nhan đề
“ Trái Đất – Cái nôi
của sự sống”

Liến quan đến hướng triển
khai những nội dung khác ở
các phần kế tiếp

 Đoạn văn mang tính bản lề, chi phối, quyết mịnh mang nội
dung phần

c) Trái đất – Nơi cư ngụ của muôn loài
 Có loài nhỏ bé quan sát bằng kính hiển vi
 Có loài khổng lồ
 Thực vật, động vật
 Hoa cỏ trong vườn
 Gia súc, gia cầm
Sự phong phú, đa dạng. Phát triển theo những quy luật
sinh học lạ lùng, bí ẩn

Sự kì diệu của sự sống trên Trái Đất

Loài cây ăn thịt
( Cây nắp ấm )

1

2
3

Loài chim vừa biết bay
vừa biết bơi ( Cá
Chuồn )

…

Loài vật vừa biết bò, vừa
biết bay, vừa biết
chay,mất đầu vẫn sống
( Con gián )

d) Con người trên Trái Đất
Đỉnh cao kì diệu của sự sống

Con người

Cải tạo lại bộ mặt Trái Đất thân
thiện hơn
Khai thác tự nhiên bừa bãi, gây
ra ảnh hưởng xấu
Là động vật bậc cao, biết tổ
chức cuộc sống theo hướng
tích cực

Theo em, điều gì tồn tại ở con người
khiến con người được xem là đỉnh cao
kì diệu ?

CON NGƯỜI
Là động vật bậc cao

Có não và hệ thần kinh phát triển

Có ý thức, có tình cảm, có ngôn ngữ
Biết tổ chức cuộc sống theo hướng
tích cực

3. Thực trạng của Trái Đất
Trái Đất đang bị tổn thương

Thiên nhiên bị tàn phá

HẬU
QUẢ
Hoang mạc bị xâm lấn

Động vật bị giết
hại

Đại dương cạn
kiệt

Trái Đất nóng lên

Ô nhiễn gia tăng

3. Thực trạng của Trái Đất

 Trái Đất hầu như đã huy động hết khả
năng chịu đựng của mình trước những
gì đã và đang diễn ra
 “Sức khỏe” của Trái Đất đang có “ vấn
đề”
 Đòi hỏi mọi người tinh thần trách
nhiệm ko được khoanh tay đứng nhìn

Câu hỏi dấy lên hồi chuông cảnh tỉnh
cho con người về việc bảo vệ và giữ gìn
hành tinh xanh

Kinh nghiệm về cách đọc một văn bản thông tin

Cần xác định đúng thông tin cơ
bản của văn bản thông tin; dựa
vào nhan đề, phần sa – pô ( nếu
có ) và đề mục
Đánh giá tính chính xác và tính
mới của văn bản; thông qua hệ
thống ý, số liệu, hình ảnh, … được
tác giả sử dụng

3. TỔNG KẾT

1. Nội dung
- Văn bản đề cập đến vai trò
của Trái Đất với sự sống
muôn loài và cảnh báo tình
trạng của Trái Đất hiện nay
- Qua đó nhắc nhở về ý thức,
trách nhiệm trong việc bảo vệ
môi trường

2. Nghệ thuật
- Nhan đề, số liệu, sa-pô, hình
ảnh để truyền tải được nội
dung, ý nghĩa đến người đọc