CHƯƠNG II:
VŨ TRỤ. HỆ QUẢ CÁC
CHUYỂN ĐỘNG CỦA
TRÁI ĐẤT
BÀI 5:
VŨ TRỤ. HỆ MẶT TRỜI VÀ TRÁI
ĐẤT. HỆ QUẢ CHUYỂN ĐỘNG
TỰ QUAY QUANH TRUC CỦA
TRÁI ĐẤT

I. Khái quát về vũ trụ, hệ mặt trời, trái đất
trong hệ mặt trời
Vũ trụ là gì?

I. Khái quát về vũ trụ, hệ mặt trời, trái đất
trong hệ mặt trời
1. Vũ Trụ:

-Vũ trụ là khoảng không gian vô tận chứa các
thiên hà.
- Mỗi thiên hà là một tập hợp của rất nhiều thiên
thể như các ngôi sao, hành tinh, vệ tinh…
- Thiên hà chứa Mặt Trời và các hành tinh của nó
được gọi là Dải Ngân Hà.

2. Hệ mặt trời
Nhận xét hình dạng
quỹ đạo và hướng
chuyển động của
các hành tinh?

I. Khái quát về vũ trụ, hệ mặt trời, trái đất
Hải vương
trong hệ mặt trời
2. Hệ mặt trời:

Là một tập hợp các
Trái đất
thiên thể nằm trong
Dải Ngân Hà gồm: Kim tinh
-Mặt Trời là định
tinh (trung tâm) Thủy tinh
-Tám hành tinh
-Tiểu hành tinh, vệ
tinh,sao chổi,bụi
khí...

Thiên
vương tinh

tinh

Thổ tinh
Mộc tinh
Hỏa tinh

Trái Đất

Xác định vị trí của Trái Đất và khoảng cách của nó
trong Hệ Mặt Trời?

Trong hệ Mặt Trời, Trái Đất tham gia các
chuyển
Hướng
của các
Khoảngđộng
cách chính
từ tráinào?
đất tới
mặt trời
chuyển động?

,6
149 km
u
Triệ

I. Khái quát về vũ trụ, hệ mặt trời, trái đất trong hệ mặt trời

3. Trái đất trong hệ mặt trời
- TĐ là hành tinh thứ 3 trong hệ mặt trời
- Khoảng cách TB từ TĐ đến MT: 149,6 triệu km
+ sự tự quay =>TĐ nhận được của MT một lượng bức xạ
phù hợp cho sự sống tồn tại và phát triển.
- Trái Đất thực hiện đồng thời 2 chuyển động
+ Tự quay quanh trục
+ Chuyển động tịnh tiến quanh Mặt Trời
=> các hệ quả địa lí quan trọng

•Quay quanh trục:
• Thời gian: 24 giờ
• Hướng Tây  Đông
• 2 Điểm quay tại chỗ: 2 cực của
Trái Đất

•Quay quanh Mặt Trời
•Quỹ đạo: elip gần tròn
•Hướng: Tây  Đông
•Thời gian: 365 ngày 6 giờ
•Trục luôn nghiêng một hướng ko đổi: 66 độ 33'

II. hệ quả chuyển động tự quay quanh trục
của Trái Đất
1. Sự luân phiên ngày đêm
Nguyên nhân
nào làm cho
Trái Đất có
ngày và đêm
luân phiên
nhau?
Ban ngày

Ban đêm

-Trái Đất hình cầu
=> Có ngày, đêm

- Trái đất tự quay
quanh trục => sự
luân phiên ngày
đêm

2. Giờ trên Trái đất và đường chuyển ngày
quốc tế
- Giờ địa phương (giờ Mặt trời): giờ Mặt trời đi
qua kinh tuyến tại địa điểm đó

khubề
vực
giờ
rộng
baogiờ
nhiêu
kinh
tuyến?
Việt
Nam
ởTĐ
khu
thứkhu
mấy?
NgườiMỗi
ta chia
mặt
ra vực
bao
nhiêu
vực
giờ?
Chênh nhau mấy giờ?

Hình 20. Các khu vực giờ trên TĐ

2. Giờ trên Trái Đất và đường chuyển ngày quốc tế
* Giờ trên Trái Đất:
-Giờ GMT: giờ tại kinh tuyến gốc ( 0 giờ)
-Trái Đất chia thành 24 múi giờ (1 múi giờ rộng 15 độ kinh
tuyến).
-Các quốc gia ở các múi giờ khác nhau sẽ có giờ khác nhau
•

Cách tính giờ

Tm = To + m

Trong đó:
Tm: là thời gian ở múi giờ cần tính
To: là thời gian ở kinh tuyến gốc M: là số múi giờ

Khi khu vực giờ gốc là 12 giờ thì lúc đó ở Hà Nội,
Niu Yooc là mấy giờ?

•

Bài tập vận dụng

Tm = To + m
Khi Anh là 12h, thì giờ của Việt Nam là
THN = 12 + 7 = 19h
Giờ của Niu Yooc là
TNY = 12 – 5 = 7h cùng ngày
(vì Niu Yooc nằm ở bán cầu Tây)

Căn cứ vào
đâu để người
ta quy định
đường chuyển
ngày quốc tế?

* Đường chuyển ngày quốc tế
-Chọn kinh tuyến 1800 qua giữa múi giờ
số 12, ở TBD làm đường chuyển ngày
quốc tế.
-Qui ước quốc tế về đổi ngày
+ Nếu đi từ Tây sang Đông qua
kinh tuyến 1800 thì lùi lại một ngày lịch.
+ Nếu đi từ Đông sang Tây qua
kinh tuyến 1800 thì tăng thêm một ngày
lịch.

II. hệ quả chuyển động tự quay quanh trục
của Trái Đất
3. Sự lệch hướng chuyển động của các vật thể
- Do vận tốc ở mỗi vĩ độ là
Xác định
hướng
khác nhau
khi Trái
Đất tự
quay lệch của các vật
chuyển động ở
2 bán cầu
Lêch hướng chuyển động
Hướng
ban đầu
các
vật thể:
- BBC: lệch về bên phải
- NBC:
Hướng
sauvềkhi
lệch
lệch
bên
trái

III. Củng cố
Bài tập 1: Khi khu vực giờ gốc là 6 giờ, lúc này ở Niu-Yooc (Mỹ)
là mấy giờ (Niu-Yooc thuộc khu vực giờ thứ 19- phía Tây cách
khu vực giờ gốc 5 khu vực giờ
•

a. 5 giờ

•

b. 1 giờ

•

c. 19 giờ

•

d.Cả 3 đều sai

TRẢ LỜISAI
ĐÚNG
RỒI!–Hãy
XIN chọn
CHÚClại!
MỪNG
Hãy chọn câu trả lời đúng nhất!

HỆ QUẢ
TỰ
QUAY
QUANH
TRỤC
CỦA
TRÁI
ĐẤT

1. Sự luân phiên ngày đêm
2. Giờ trên Trái đất và đường
chuyển ngày quốc tế
3. Sự lệch hướng chuyển
động của các vật thể

Bài tập về nhà
Một Hội nghị được tổ chức ở nước Anh
vào lúc 20 giờ ngày 20/8/2021. Tính ngày và
giờ ở các địa điểm sau:
Địa điểm
Múi giờ
Giờ
Ngày

Hà Nội
7

New Đêli
5

Oasinton
4