TRONG LÒNG MẸ
I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả: Nguyên Hồng
2. Tác phẩm:
Trích hồi kí "Những ngày thơ ấu"
3. Bố cục: chia làm 2 phần
+ Phần 1: Từ đầu … em bé chứ: cuộc đối thoại giữa bà cô và bé Hồng.
+ Phần 2: Còn lại: cuộc gặp gỡ bất ngờ với mẹ và nỗi vui sướng khi ở trong lòng mẹ.
II. Tìm hiểu chi tiết:
1. Nhân vật bà cô
- Gọi đến bên cười hỏi: “Mày có muốn… không?”
-> Chủ động hỏi
- Giọng vẫn ngọt ngào: “Sao lại không vào…?”
-> Mỉa mai
Vỗ vai cười, nói: “Mày dại quá… chứ”
-> Xúc xiềm, gièm pha…
- Vẫn trò cười kể chuyện: Mẹ ăn vận rách rưới, xanh bủng, gầy rạc…
-> Tàn nhẫn
- Đổi giọng, vỗ vai, nhìn vào mặt nghiêm nghị, tả sự ngậm ngùi, thương xót…
-> Giả dối, trơ trẽn
=> Muốn bé Hồng hoài nghi, ruồng rẫy, khinh miệt mẹ. Bà cô là người thâm hiểm, lạnh lùng, thể hiện những định kiến hẹp hòi, tàn nhẫn.
2. Phản ứng của bé Hồng đối với bà cô và tình yêu thương của bé Hồng đối với mẹ
a/ Tình cảnh:
Bố mất sớm, mẹ bỏ đi. Sống trong sự ghẻ lạnh của bà cô.
b/ Tình cảm của Hồng với mẹ
*Khi nói chuyện với cô:
Bé Hồng đã nhận ra những ý nghĩ cay độc của bà cô.
-> Cậu không đáp lại
Lòng thắt lại, khóe mắt cay cay…
Nỗi đau đớn tăng lên, nước mắt chảy ròng ròng…
Cười dài trong tiếng khóc. Thái độ được thể hiện qua các động từ: vồ, cắn, nhai, nghiến,…-> động từ mạnh.
=> Bé Hồng là người thông minh, nhạy cảm, hiểu tâm địa của cô, có tâm hồn trong sáng, tin yêu mẹ, bảo vệ mẹ, căm hờn cái xấu xa.
*Khi thoáng thấy mẹ:
Chạy theo chiếc xe, gọi bối rối…
Thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi, ríu cả chân…
-> Nỗi nhớ và khao khát được gặp mẹ.
*Khi được ngồi trong lòng mẹ
- Sung sướng, ấm áp… êm dịu
- Hạnh phúc, rạo rực
-> Yêu mẹ mãnh liệt.
=> Tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt.
III. Tổng kết: Ghi nhớ Sgk/21