TIẾNG VIỆT LỚP 4

Bài 16B: TRÒ CHƠI, LỄ HỘI
Ở QUÊ HƯƠNG (tiết 1)

Đọc bài:

Kéo co

1. Kéo co là một trò chơi thể hiện tinh thần thượng võ của dân ta. Tục kéo co
mỗi vùng một khác, nhưng bao giờ cũng là một cuộc đấu tài, đấu sức giữa hai bên.
Kéo co phải đủ ba keo. Bên nào kéo được đối phương ngã về phía mình
nhiều keo hơn là bên ấy thắng.
2. Hội làng Hữu Trấp thuộc huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh thường tổ chức thi
kéo co giữa nam và nữ. Có năm bên nam thắng, có năm bên nữ thắng. Nhưng dù
bên nào thắng thì cuộc thi cũng rất là vui. Vui ở sự ganh đua, vui ở những tiếng hò
reo khuyến khích của người xem hội.
3. Làng Tích Sơn thuộc thị xã Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc lại có tục thi kéo co
giữa trai tráng hai giáp trong làng. Số người của mỗi bên không hạn chế. Nhiều
khi, có giáp thua keo đầu, tới keo thứ hai, đàn ông trong giáp kéo đến đông hơn,
thế là chuyển bại thành thắng. Các cô gái làng cũng không ngớt lời ngợi khen
những chàng trai thắng cuộc.
(Theo Toan Ánh)

Nội dung bài văn này
muốn nói với em điều gì?

NỘI DUNG

Kéo co là một trò chơi thể hiện tinh
thần thượng võ của dân ta, cần được
giữ gìn và phát huy.

Thứ Tư, ngày 21 tháng 12 năm 2022
Tiếng Việt
Bài 16B. Trò chơi, lễ hội ở quê hương
(tiết 1)
Hướng dẫn học trang 174

MỤC TIÊU


Đọc – hiểu bài Trong quán ăn “Ba
cá bống”.

1. Quan sát tranh và cho biết tranh vẽ gì.

添加第一章标题

 Gợi ý: Bức tranh vẽ
những nhân vật nào?
- Bức tranh vẽ chú bé
bằng gỗ Bu-ra-ti-nô, Baba-ra, Đu-rê-ma, gã chủ
quán Các-lô, cáo A-li-xa
và mèo A-di-li-ô.
Họ đang làm gì?
- Người trong tranh đang
đuổi bắt Bu-ra-ti-nô.

2. Nghe thầy cô (hoặc bạn) đọc bài sau:
Trong quán ăn "Ba cá bống"

   Bu-ra-ti-nô là một chú bé bằng gỗ. Chú có cái mũi rất dài. Chú người gỗ được bác rùa tốt
bụng Toóc-ti-la tặng cho chiếc chìa khóa vàng để mở một kho báu. Nhưng kho báu ấy ở đâu?
Bu-ra-ti-nô tìm cách moi điều bí mật ấy ở chính những kẻ độc ác đang tìm bắt chú hòng đoạt
chiếc chìa khóa quý giá. 
   Biết là Ba-ra-ba và Đu-rê-ma sẽ vào quán "Ba cá bống", Bu-ra-ti-nô chui vào một cái
bình bằng đất trên bàn ăn, ngồi im thin thít.
    Ba-ra-ba uống rượu đã say. Vừa hơ bộ râu, lão vừa nói:
    - Bắt được thằng người gỗ, ta sẽ tống nó vào cái lò sưởi này.
    Bu-ra-ti-nô hét lên:
    - Ba-ra-ba! Kho báu ở đâu, nói ngay!
   Ba-ra-ba giật mình nhìn Đu-rê-ma. Đu-rê-ma vốn mê tín, lại nốc lắm rượu nên sợ tái
xanh cả mặt. Thấy thế, Ba-ra-ba cũng hoảng, răng đánh vào nhau cầm cập.
    Cái tiếng bí mật trong bình lại hét lên:
    - Nói mau!
    Ba-ra-ba ấp úng:
    - Ở ... sau bức tra... anh trong nhà bác Các-lô ạ.

Vừa lúc ấy, gã chủ quán dẫn cáo cáo A-li-xa và mèo A-di-li-ô vào.
Cáo lễ phép ngả mũ chào rồi nói:
    - Ngài cho chúng cháu mười đồng tiền vàng, chúng cháu xin nộp
ngay thằng người gỗ ấy.
    Lão Ba-ra-ba luồn tay vào túi, móc ra mười đồng.
    Cáo đếm đi đếm lại mãi, rồi thở dài đưa cho mèo một nửa. Nó
lấy chân trỏ vào cái bình:
    - Nó ở ngay dưới mũi ngài đây.
    Lão Ba-ra-ba vớ lấy cái bình, ném bốp xuống sàn lát đá. Bu-rati-nô bò lổm ngổm giữa những mảnh bình. Thừa dịp mọi người
đang há hốc mồm ngơ ngác, chú lao ra ngoài, nhanh như mũi tên.
(Theo A-lếch-xây Tôn-xtôi)
  

3. Đọc từ ngữ và lời giải nghĩa:

- Mê tín: tin vào chuyện ma quỷ, bói toán, …
- Ngay dưới mũi: Ngay trước mặt.

Mê tín: tin vào chuyện ma quỷ, bói toán

4. Cùng luyện đọc.

Thay nhau đọc tiếp nối các đoạn (từ 2 đến 3 lượt).
- Đoạn 1: Từ đầu đến ta sẽ tống nó vào cái lò sưởi này.
- Đoạn 2: Tiếp theo đến Ở... sau bức tra... anh trong nhà bác Cáclô ạ.
- Đoạn 3: Tiếp theo đến hết.
 Hướng dẫn đọc
- Phân biệt lời người dẫn truyện với lời các nhân vật.
- Lời người dẫn truyện: Phần đầu truyện thong thả, phần sau
truyện nhanh hơn bất ngờ, li kì.
- Lời Bu-ra-ti-nô: Hét to, dọa nạt.
- Lời lão Ba-ra-ba: Lúc đầu hùng hổ, sau ấp úng sợ hãi.
- Lời cáo A-li-xa: Chậm rãi, ranh mãnh.

17

4. Cùng luyện đọc:

Trong quán ăn "Ba cá bống"

   1. Bu-ra-ti-nô là một chú bé bằng gỗ. Chú có cái mũi rất dài. Chú người gỗ được bác rùa tốt
bụng Toóc-ti-la tặng cho chiếc chìa khóa vàng để mở một kho báu. Nhưng kho báu ấy ở đâu?
Bu-ra-ti-nô tìm cách moi điều bí mật ấy ở chính những kẻ độc ác đang tìm bắt chú hòng đoạt
chiếc chìa khóa quý giá. 
   Biết là Ba-ra-ba và Đu-rê-ma sẽ vào quán "Ba cá bống", Bu-ra-ti-nô chui vào một cái
bình bằng đất trên bàn ăn, ngồi im thin thít.
    Ba-ra-ba uống rượu đã say. Vừa hơ bộ râu, lão vừa nói:
    - Bắt được thằng người gỗ, ta sẽ tống nó vào cái lò sưởi này.
    Bu-ra-ti-nô hét lên:
    - Ba-ra-ba! Kho báu ở đâu, nói ngay!
   2. Ba-ra-ba giật mình nhìn Đu-rê-ma. Đu-rê-ma vốn mê tín, lại nốc lắm rượu nên sợ tái
xanh cả mặt. Thấy thế, Ba-ra-ba cũng hoảng, răng đánh vào nhau cầm cập.
    Cái tiếng bí mật trong bình lại hét lên:
    - Nói mau!
    Ba-ra-ba ấp úng:
    - Ở ... sau bức tra... anh trong nhà bác Các-lô ạ.

3. Vừa lúc ấy, gã chủ quán dẫn cáo cáo A-li-xa và mèo A-di-li-ô
vào. Cáo lễ phép ngả mũ chào rồi nói:
    - Ngài cho chúng cháu mười đồng tiền vàng, chúng cháu xin nộp
ngay thằng người gỗ ấy.
    Lão Ba-ra-ba luồn tay vào túi, móc ra mười đồng.
    Cáo đếm đi đếm lại mãi, rồi thở dài đưa cho mèo một nửa. Nó
lấy chân trỏ vào cái bình:
    - Nó ở ngay dưới mũi ngài đây.
    Lão Ba-ra-ba vớ lấy cái bình, ném bốp xuống sàn lát đá. Bu-rati-nô bò lổm ngổm giữa những mảnh bình. Thừa dịp mọi người
đang há hốc mồm ngơ ngác, chú lao ra ngoài, nhanh như mũi tên.
(Theo A-lếch-xây Tôn-xtôi)
  

20

Các bạn
giỏi quá!

PHẦN THƯỞNG CỦA CÁC EM
LÀ MỘT TRÀNG VỖ TAY
THẬT LỚN.

5. Thảo luận, trả lời câu hỏi:
1)Bu-ra- ti – nô tìm cách moi điều bí mật gì ở lão
Ba- ra- ba?
(Đọc đoạn giới thiệu in nghiêng để trả lời)

Bu-ra-ti-nô đã tìm cách
moi điều bí mật về nơi cất
giấu kho báu ở lão Ba-raba.

Người gỗ

2) Bu-ra-ti-nô đã làm
cách nào để buộc lão Bara-ba phải nói ra điều bí
mật?
( Đọc đoạn 1, 2.)
Để buộc lão Ba-ra-ba phải nói ra điều bí mật,
Bu-ra-ti-nô đã:
- Chui vào một cái bình bằng đất trên bàn ăn
rồi ngồi im thin thít.
- Đợi lão Ba-ra-ba uống rượu say, Bu-ra-ti-nô
từ trong bình hét lên khiến hai kẻ độc ác sợ
xanh mặt phải nói ra sự thật.

3) Bu-ra-ti-nô gặp
điều gì nguy hiểm
và đã thoát thân
như thế nào?
(Đọc đoạn 3.)

Nhân lúc lão Bara-ba ném vỡ cái
bình đất, Bu-ra-tinô thừa lúc mọi
người đang há hốc
mồm ngơ ngác lao
ra ngoài nhanh
như một mũi tên.

4) Em thích hình ảnh, chi tiết nào trong bài văn trên?
- Bu-ra-ti-nô chui vào một cái bình bằng đất trên bàn ăn,
ngồi im thin thít, sau đó cậu bé hét lên khiến hai kẻ độc ác
sợ xanh mặt.
- Cáo và mèo xảo quyệt chỉ điểm cho lão Ba-ra-ba bắt Bura-ti-nô nhưng cuối cùng Bu-ra-ti-nô vẫn chạy thoát thật
thông minh.
- Nhân lúc lão Ba-ra-ba ném vỡ cái bình đất, Bu-ra-ti-nô
thừa lúc mọi người đang há hốc mồm ngơ ngác lao nhanh
ra ngoài như một mũi tên.

 Qua câu chuyện em thấy chú bé người gỗ là
người như thế nào?
Nội dung: Chú bé người gỗ Bu- ra- ti - nô thông
minh đã biết dùng mưu để chiến thắng kẻ ác đang
tìm cách hại mình.

Luyện đọc lại bài

Hoạt động
nối tiếp

Ghi nhớ nội dung bài học
Chuẩn bị bài mới

CHÚC CÁC EM:
CHĂM NGOAN, HỌC
TỐT!
CHÀO TẠM BIỆT
CÁC EM!

HẸN CÁC EM
Ở TIẾT HỌC SAU!