BỘ PHẬN TRUNG ƯƠNG
BỘ PHẬN NGOẠI BIÊN
NÃO BỘ
TỦY SỐNG
DÂY THẦN KINH
HẠCH THẦN KINH
Câu 1: Hệ thần kinh chia theo cấu tạo gồm các bộ phận nào?
Phân hệ thần kinh vận động:
Câu 2: Hệ thần kinh chia theo chức năng gồm các phận hệ nào?cho ví dụ.
Điều hòa hoạt động của cơ vân
Phân hệ thần kinh sinh: dưỡng:
Điều hòa hoạt động của cơ quan
Sinh dưỡng và cơ quan sinh sản
……...nằm trên cùng.Trụ não tiếp liền với tủy sống ở phía dưới. Nằm giữa trụ não và đại não là …… …… ….... Trụ não gồm ……….….. , ………… và …………. Não giữa gồm ……………. ở mặt trước và ……………..... ở mặt sau. Phía sau trụ não là ………
Đồi thị
Dưới
đồi
thị
Não
trung
gian
Củ não
sinh tư
Cuống não
Não
giữa
Trụ não
Cầu não
Hành não
não trung gian
hành não
cầu não
não giữa
Củ não sinh tư
cuống não
tiểu não
Tiểu não
Đại não
Hình 46.1 – Não bộ bổ dọc
Não
trung
gian
Trụ não
Tiểu não
2
3
4
5
6
7
8
Tiết 48: TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIAN
I. Vị trí và các thành phần của não bộ:
Thảo luận nhóm (2 phút): Quan sát hình và điền tên các thành phần của não bộ vào các số từ 1 đến 7?
1
Đại não
Đồi thị
Dưới
đồi
thị
Não
trung
gian
Củ não
sinh tư
Cuống não
Não
giữa
Trụ não
Cầu não
Hành não
Tiểu não
Đại não
Hình 46.1 – Não bộ bổ dọc
Não
trung
gian
Trụ não
Tiểu não
Tiết 48: TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIAN
I. Vị trí và các thành phần của não bộ:
Đại não
- Đại não: phần não phát triển nhất
- Trụ não gồm: hành não, cầu não, não giữa (cuống não và củ não sinh tư).
- Phía sau trụ não là tiểu não.
- Não trung gian
1. Cấu tạo
Gồm hành não, cầu não và não giữa.
Chất xám (nằm trong) tập trung thành nhân xám, là trung khu thần kinh, nơi xuất phát của các dây thần kinh não. Có 12 đôi thần kinh não gồm 3 loại dây cảm giác, dây vận động, dây pha
- Chất trắng (nằm ngoài) là đường liên lạc dọc, nối các tủy sống với các phần trên của não bộ và bao quanh nhân xám.

Tiết 48: TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIAN
II. CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA TRỤ NÃO
-Trụ não gồm những bộ phận nào?
-Vị trí của chất xám và chất trắng trong trụ não như thế nào?
2. Chức năng.
--Trụ não có chức năng gì?
-Chất trắng:nhiệm vụ là dẫn truyền gồm đường dẫn truyền lên (cảm giác), dẫn truyền xuống (vận động)
-Chất xám: Điều khiển, điều hoà hoạt động của các nội quan:đặc biệt là hoạt động hô hấp, tuần hoàn, tiêu hoá.
Tiết 48: TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIAN
Nơi bắt chéo của đường dẫn truyền xuống
Du?ng d?n truy?n xu?ng
Hầu hết các đường thần kinh cảm giác từ dưới đi lên hoặc các đường vận động từ trên xuống đi qua trụ não đều bắt chéo sang phía đối diện . Do đó nếu 1 bán cầu não bị tổn thương ( có thể xuất huyết não ) sẽ làm tê liệt nửa thân bên đối diện..
III
I
II
IV
VIII
VI
V
VII
X
IX
XI
XII
Hình 46-2. Các dây thần kinh não (nhìn mặt dưới não)
III. NÃO TRUNG GIAN
Não
trung
gian
Đồi thị
Dưới
đồi
thị
Đồi thị
Dưới
đồi
thị
Não
trung
gian
Quan sát lại hình 46.1 v� thông tin ph?n III trả lời câu hỏi sau:
Hãy nêu cấu tạo và chức năng của não trung gian?
2.2 NÃO TRUNG GIAN
Não
trung
gian
Đồi thị
Dưới
đồi
thị
Đồi thị
Dưới
đồi
thị
Não
trung
gian
- Đồi thị là trạm cuối cùng chuyển tiếp xung thần kinhcảm giác từ dưới đi lên não.
- Các nhân xám (nằm ở vùng dưới
đồi thị) là trung khu điều khiển các quá trình trao đổi chất và điều hòa thân nhiệt.
Đồi thị
Dưới
đồi
thị
1/ Cấu tạo
Gồm Đồi thị và dưới đồi thị
2/ Chức năng.
Tiết 48: TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIAN
III. Não trung gian:
4. Hội chứng tiểu não
IV. TIỂU NÃO
Tiểu não có cấu tạo như thế nào ?
Cấu tạo:
Chất xám (ở ngoài) là thành lớp vỏ tiểu não và các nhân.
Chất trắng (trong) là đường dẫn truyền nối vỏ tiểu não với các nhân và các phần khác của hệ thần kinh.
Thí nghiệm:






TN1: Phá hủy một bên tiểu não ếch cũng làm ếch nhảy, bơi lệch về phía bị hủy tiểu não.
TN2: Phá tiểu não chim bồ câu, con vật đi lảo đảo, mất thăng bằng.
IV. TIỂU NÃO
Chức năng:


Chất xám (ngoài) : Trung khu điều hòa, phối hợp các cử động phức tạp và giữ thăng bằng cho cơ thể.
Chất trắng: dẫn truyền nối vỏ tiểu não và các nhân đến các phần khác của não.
Trả lời: Do rượu đã ngăn cản, ức chế sự dẫn truyền qua xinap giữa các tế bào có liên quan đến tiểu não khiến sự phối hợp các hoạt động phức tạp và giữ thăng bằng cơ thể bị ảnh hưởng.
Vì sao người say rượu thường có biểu hiện chân nam đá chân chiêu trong lúc đi?
- Không để tổn thương đại não
Chúng ta cần làm gỡ
để bảo vệ bộ não ?
Các bộ phận
Đặc điểm
Chức năng
Trụ não
Não trung gian
Tiểu não
Bài tập: lập bảng so sánh cấu tạo và chức năng của trụ não, tiểu não, não trung gian.
- C.xám (trong): Điều khiển điều hòa hoạt động của các cơ quan sinh dưỡng: tuần hoàn, tiêu hóa, hô hấp ....
- C.trắng( ngoài): dẫn truyền cảm giác lên não và xuống tủy.
- C.xám (ngoài) : Trung khu điều hòa, phối hợp các cử động phức tạp và giữ thăng bằng cho cơ thể. -C.trắng: dẫn truyền nối vỏ tiểu não và các nhân đến các phần khác của não.
- C.xám (Vùng dưới đồi)Trung khu điều khiển quá trình trao đổi chất và điều hòa thân nhiệt C.trắng (đồi thị): Chuyển tiếp các đường xung thần kinh cảm giác từ dưới đi lên đại não
Gồm hành não, cầu não và não giữa. - Chất trắng bao ngoài. Gồm đường dẫn truyền cảm giác và vận động. - C.xám là các nhân xám.
Gồm đồi thị và dưới đồi.
Chất trắng: ở trong
C.xám ở ngoài làm thành lớp vỏ tiểu não và nhân xám
Cấu tạo
Hãy sắp xếp các chức năng tương ứng với từng bộ phận của não
a
c
b
SƠ ĐỒ CẤU TẠO CỦA HỆ THẦN KINH:
BỘ PHẬN TRUNG ƯƠNG
BỘ PHẬN NGOẠI BIÊN
NÃO BỘ
TỦY SỐNG
Dây thần kinh
Hạch thần kinh
Trụ não
Não trung gian
Tiểu não
Đại não
Dặn dò:
H?c b�i ti?t 48: Tr? n�o, n�o trung gian v� ti?u n�o.
L�m b�i t?p v? sinh h?c c�u 1,2 trang 55
Chu�?n bi? ti?t 49 (b�i 47): D?i n�o