TRƯỜNG THCS CÁT LÁI
GV: Nguyễn Thị Hồng Xoan
Ch�o qu� th?y cơ
v� c�c em h?c sinh
Bài 46+47: NÃO BỘ
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu hỏi: Trình bày cấu tạo chung của hệ thần kinh dưới hình thức sơ đồ.
HỆ THẦN KINH
TRUNG ƯƠNG THẦN KINH
BỘ PHẬN NGOẠI BIÊN
Não
Tủy sống
Dây thần kinh
Hạch thần kinh
Trụ não
Tiểu não
Não trung gian
Đại não
BÀI 46
BÀI 47
Tuỷ sống
Hình 46.1. Não bộ bổ dọc
BÀI 46+47: NÃO BỘ
I. Vị trí và các thành phần của não bộ
Trụ não tiếp liền với tủy sống ở phía dưới. Nằm giữa trụ não và đại não là …… …… ….... Trụ não gồm……….….., ………… và …………. Não giữa gồm ……………. ở mặt trước và ……………..... ở mặt sau. Phía sau trụ não là ………
▼Tìm hiểu hình 46 - 1 để hoàn chỉnh thông tin dưới đây:
Đồi thị
Dưới
đồi
thị
Não
trung
gian
Củ não
sinh tư
Cuống não
Não
giữa
Trụ não
Cầu não
Hành não
não trung gian
hành não
cầu não
não giữa
củ não sinh tư
cuống não
tiểu não
Tiểu não
Đại não
Hình 46.1 – Não bộ bổ dọc
Não
trung
gian
Trụ não
Tiểu não
1
2
3
4
5
6
7
BÀI 46+47: NÃO BỘ
I. Vị trí và các thành phần của não bộ
(Dây khứu giác)
(Dây thị giác)
(Dây vận động mắt)
(Dây TK sinh ba)
(Dây TK ròng rọc)
(Dây TK vận động cơ mắt)
(Dây thần kinh mặt)
(Dây TK mê tẩu)
(Dây TK lưỡi - hầu)
(Dây TK dưới lưỡi)
(Dây thính giác)
(Dây TK phụ)
Hình 46.2. Các dây thần kinh não (nhìn mặt dưới não)
- Dẫn truyền: các đường lên (cảm giác) và xuống (vận động).
- Điều khiển, điều hòa các nội quan (tuần hoàn, hô hấp, tiêu hóa).
Trụ não
BÀI 46+47: NÃO BỘ
II. Vị trí và chức năng của trụ não
Trụ não có vai trò gì?
Não
trung
gian
Đồi thị
Dưới
đồi
thị
Trụ não
- Dẫn truyền: các đường cảm giác từ dưới lên não.
- Điều khiển: các quá trình trao đổi chất và điều hòa thân nhiệt.
BÀI 46+47: NÃO BỘ
III. Vị trí và chức năng của não trung gian
Não trung gian có vai trò gì?
Tiểu não
Hình 46.1. Não bộ bổ dọc
Hình 46.3. Tiểu não
NGHIÊN CỨU 2 THÍ NGHIỆM SAU
Thí nghiệm 1: Phá tiểu não chim bồ câu, con vật đi lảo đảo, mất thăng bằng.
Thí nghiệm 2: Phá hủy một bên tiểu não ếch cũng làm ếch nhảy, bơi lệch về phía bị hủy tiểu não.
Từ 2 thí nghiệm trên Có thể rút ra kết luận gì về chức năng của tiểu não ?
Tiểu não điều hòa, phối hợp các cử động phức tạp và giữ thăng bằng cơ thể.
BÀI 46+47: NÃO BỘ
IV. Vị trí và chức năng của tiểu não
Tiểu não
Hình 46.1. Não bộ bổ dọc
Hình 46.3. Tiểu não
Hãy giải thích tại sao những người say rượu thường có biểu hiện chân nam đá chân chiêu trong lúc đi ?
Trả lời: Do rượu đã ngăn cản, ức chế sự dẫn truyền qua xinap giữa các tế bào có liên quan đến tiểu não khiến sự phối hợp các hoạt động phức tạp và giữ thăng bằng cơ thể bị ảnh hưởng.
BÀI 46+47: NÃO BỘ
IV. Vị trí và chức năng của tiểu não
Hình 47-1 Hình não bộ nhìn từ trên
Rãnh liên bán cầu
BCN phải
BCN trái
Khỳc cu?n nóo
Thựy trỏn
Thùy đỉnh
Thựy ch?m
Khe não
BÀI 46+47: NÃO BỘ
V. Đại não
Thựy trỏn
Thùy đỉnh
Thùy chẩm
Thùy thái dương
Rãnh đỉnh
Rãnh thái dương
H47-2. Bán cầu não trái
Ti?u nóo
BÀI 46+47: NÃO BỘ
V. Đại não
Chất xám
Đường liên bán cầu
H47.3. Các đường dẫn truyền trong chất trắng của đại não
Đường dẫn truyền xuống
Nơi bắt chéo của đường dẫn truyền xuống
Chất trắng
Các nhân nền
BÀI 46+47: NÃO BỘ
BÀI 46+47: NÃO BỘ
V. Đại não
Đại não ở người rất phát triển, che lấp cả não trung gian và não giữa.
Bề mặt của não được phủ bởi một lớp chất xám làm thành vỏ não. Bề mặt của đại não có nhiều nếp gấp, đó là các …………và …………làm tăng diện tích bề mặt vỏ não ( nơi chứa thân của các nơron ) lên tới 2300 – 2500cm2. Hơn 2/3 bề mặt của não nằm trong các khe và rãnh. Vỏ não chỉ dày 2 – 3mm, gồm 6 lớp, chủ yếu là các tế bào hình tháp.
Các rãnh chia đại não thành các thuỳ. Rãnh đỉnh ngăn cách thuỳ ………………và ……………………: rãnh thái dương ngăn cách thuỳ trán và thuỳ đỉnh với …………………….. Trong các thuỳ, các khe đã tạo thành các hồi hay khúc cuộn não.
Dưói vỏ não là ………………………., trong đó chứa các nhân nền ( nhân dưới vỏ )
khe
rãnh
trán
thùy đỉnh
thuỳ thái dương
chất trắng
1. Cấu tạo của đại não
Hãy nêu cấu tạo ngoài và trong của đại não ?
Bề mặt có nhiều khe và rãnh làm tăng diện tích bề mặt vỏ não
Rãnh liên bán cầu chia đại não thành: bán cầu não phải và bán cầu não trái
Các rãnh chia mỗi nửa đại não thành các thùy :
+ Thùy trán
+ Thùy đỉnh
+ Thùy thái dương
+ Thùy chẩm
a. Cấu tạo ngoài :
Có các khe tạo thành các hồi hay khúc cuộn não
Rãnh liên bán cầu
Rãnh đỉnh
Rãnh thái dương
BÀI 46+47: NÃO BỘ
V. Đại não
1. Cấu tạo của đại não
* Chất xám : tạo thành vỏ não, dày khoảng 2-3mm, là trung khu của các PXCĐK

* Chất trắng là các đường thần kinh
 Nối các vùng vỏ não
 Nối hai nửa đại não
 Nối giữa vỏ não với các phần dưới của não với tủy sống
b. Cấu tạo trong :
BÀI 46+47: NÃO BỘ
V. Đại não
1. Cấu tạo của đại não
Vỏ não là trung khu của các phản xạ có điều kiện
- Các vùng chức năng :
+ Vùng cảm giác ( 3 )
+ Vùng vận động ( 4 )
+ Vùng vị giác ( 8 )
+ Vùng thính giác ( 2 )
+ Vùng thị giác ( 1 )
+ Vùng hiểu tiếng nói ( 6 )
+ Vùng hiểu chữ viết ( 7 )
+ Vùng vận động ngôn ngữ ( 5 )
BÀI 46+47: NÃO BỘ
V. Đại não
1. Cấu tạo của đại não
2. Sự phân vùng chức năng của đại não
- Không để tổn thương đại não
Chúng ta cần làm gì
để bảo vệ bộ não?
CỦNG CỐ BÀI HỌC
Sau khi bị tai biến mạch máu não
Một ngư­ời bổng
dưng mất trí nhớ
Sau khi bị chấn thương sọ não
Ngư­ời thanh niên này bị liệt
Sau khi bị viêm màng não
Chân không cử động được, nói ngọng...
BÀI 46+47: NÃO BỘ
- Hoàn chú thích vào hình vẽ sau :
1
2
3
4
5
1. Thuỳ trán
2 . Thuỳ đỉnh
3. Thuỳ chẩm
4. Tiểu não
5. Thuỳ thái dương
CỦNG CỐ BÀI HỌC
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Học bài, trả lời câu hỏi
Đọc mục “ Em có biết”
Xem trước bài 49+50