KHỞI
ĐỘNG

Mời các em tham quan một đất nước ở châu Á

Trung Quốc là nước lớn. Diện tích: 9, 6 triệu km2 , đông dân, dân
số 1,2 tỉ người (1996)

Hình ảnh cây thuốc phiện

1. Quá trình xâm lược của các nước đế quốc

1. Quan sát hình ảnh thông
qua trang phục em nhận ra
gồm những nước nào? Họ
đang làm gì
2. Qua đây phản ánh tình
trạng Trung Quốc lúc
này như thế nào?

1. Quá trình xâm lược của các nước đế quốc

Bức tranh này nói lên điều
gì? Tại sao người ta lại ví
Trung Quốc như cái bánh
ngọt để xâu xé?

Các nước đế quốc xâu xé “cái bánh ngọt”
Trung Quốc

BÀI 15:

TRUNG QUỐC

1. Quá trình các nước ĐQ xâm lược Trung Quốc
- Năm 1840 – 1842: Anh tiến hành cuộc chiến tranh thuốc phiện.
Mở đầu quá trình chiến tranh xâm lược Trung Quốc
- Bị thất bại nhà Thanh phải kí với anh bản Hiệp Ước Nam Kinh.
- Sau đó các nước đế quốc khác dùng vũ lực ép Trung Quốc kí
nhiều hiệp ước bất bình đẳng về kinh tế, chính trị.
- Trung Quốc thành nước nửa thuộc địa, nửa phong kiến.

Trung Quốc là nước
phong kiến độc lập
Cuộc chiến tranh thuốc phiện. Mở đầu
quá trình xâm lược TQ. Triều đại Mãn
Thanh bất lực, bán rẻ quyền lợi của
dân tộc

NỬA THUỘC ĐỊA

BIẾN

NỬA PHONG KIẾN

Chiến tranh thuốc phiện 1840 - 1842

Bản đồ các nước đế quốc xâu xé Trung Quốc

ANH ( Sông
Dương Tử)

NGA

PHÁP ( Vùng
Vân Nam)

Cáp Nhĩ Tân

MÔNG CỔ

MÃN CHÂU

NGA- NHẬT
( Vùng Đông Bắc)
BẮC KINH

ĐỨC ( Vùng Sơn
Đông)

Vì sao các nước đế
quốc
tranhnước
nhaunào
Vì không
xâm
chiếm
đủ sức
xâmTQ
lược? nên
phải hợp sức lại.

Thiên Tân

Trực Lệ
SƠN TÂY

Hoaøng Haø

Tây An
THIỂM TÂY

Côn Minh
VÂN NAM

QUẢNG TÂY

Tế Nam
SƠN ĐÔNG

n
S. Döô

g T öû

Phúc Châu
PHÚC KIẾN
Kiêm Điền

QUẢNG CHÂU
Châu Giang
QUẢNG ĐÔNG

LÊ HỮU PHONG TRƯỜNG PTDT NỘI TRÚ MANG YANG

Trong tác phẩm: Các nước ĐQCN và Trung
Quốc, Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Mặc dù Trung
Quốc rất suy nhược, mặc dù nội bộ TQ bị
chia rẽ, nhưng dù sao, con số 111.139.000
km2 vẫn là 1 miếng mồi quá to mà cái mõm
của CN ĐQTD không thể nuốt trôi ngay một
lúc. Và không thể đẩy 1 cách tàn bạo
489.500.000 người TQ vào xiềng xích của chế
độ nô lệ thuộc địa. Cho nên họ mới cắt vụn
TQ ra. Cách này chậm hơn nhưng khôn
hơn.”

Hình 42. Các nước đế quốc
xâu xé “cái bánh ngọt ”
Trung Quốc

•
•
•
•
•
•

Từ trái qua phải:
Chân dung của Hoàng đế Đức
Tổng thống Pháp
Nga Hoàng
Nhật Hoàng
Tổng thống Mỹ
Thủ tướng Anh đương thời

Hình 42. Các nước đế quốc xâu xé “cái bánh ngọt ” Trung Quốc.

BÀI 15:

TRUNG QUỐC

2. CÁCH MẠNG TÂN HỢI (1911)

Triều đại Mãn Thanh bất lực, bán rẻ
quyền lợi của dân tộc, khiến Trung
QuốcNguyên
rơi vào tình
trạng:
nửa
thuộc
nhân bùng nổ
địa, nửa phong kiến.

cách mạng Tân Hợi là gì?
CÁCH MẠNG TÂN HỢI
BÙNG NỔ

2. Cách mạng Tân Hợi (năm 1911)

Tôn Trung Sơn ( 1866-1925)

Tôn Trung Sơn có vai
trò gì đối với sự ra
đời của TQ Đồng
minh hội?
THÀNH
LẬP

TRUNG QUỐC ĐỒNG MINH HỘI

HỌC
THUYẾT
Tôn
Trung
Sơn
TAM DÂN
(1866-1925)

1. DÂN TỘC ĐỘC LẬP.
2. DÂN QUYỀN TỰ DO.
3. DÂN SINH HẠNH PHÚC.

BÀI 15:

TRUNG QUỐC

2. CÁCH MẠNG TÂN HỢI (1911)

a.Nguyên nhân

-Mâu thuẩn giữa nhân dân TQ với các nước ĐQ và PK

BÀI 15:

TRUNG QUỐC

2. Cách mạng Tân Hợi 1911
a. Nguyên nhân
b. Diễn biến

Cuộc cách mạng Tân Hợi
đã diễn ra như thế nào?

Hình 45. Lược đồ cách mạng Tân Hợi

Thanh Đảo

Nam Kinh

Vũ Xương

10 /10 /1911

Quảng Tây

Thượng Hải

Nơi cách mạng bùng
nổ và lan rộng

29/12/1911 Trung Hoa
dân quốc thành lập.
Tôn Trung Sơn làm
Tổng thống
2/1912, Viên Thế khải
làm Tổng thống. CM chấm dứt

Quảng Đông

Nơi chính quyền nhà Thanh
còn tồn tại
Phạm
LÊ HỮU PHONG TRƯỜNG PTDT NỘI TRÚ MANG
YANGvi cách mạng lan rộng

PHONG
TRÀO
VŨ XƯƠNG
QUÂN MÃN
THANH
ĐẦU HÀNG CM

BÀI 15:

TRUNG QUỐC

2. CÁCH MẠNG TÂN HỢI (1911)

a.Nguyên nhân

-Mâu thuẩn giữa nhân dân TQ với các nước ĐQ và PK

b. Diễn biến
Sơ đồ 15.2 SGK

Sai lầm khi Tôn Trung
Sơn nhường Viên Thế
Khải làm Tổng Thống vì:
-Viên Thế Khải là người
nham hiểm, ba phải, câu
VÌ SAO CÁCH MẠNG
kếtCHẤM
với ngoạiDỨT
bang, chạy
qua chạy
KHI TÔN TRUNG
SƠNlại giữa TĐ
Mãn Thanh
và quân
NHƯỜNG NGÔI TỔNG
THỐNG
cách
mạng.
CHO VIÊN THẾ
KHẢI?
-Viên Thế Khải được đế
quốc giúp đỡ. Thế lực
phong kiến quân phiệt
nắm chính quyền.
- Khi Viên Thế Khải lên
Tổng thống coi như CM
chấm hết.

Viên Thế Khải

Tính chất không triệt để của Cách mạng Tân Hợi
“Tiếng là bọn cách mạng đã vào huyện, nhưng cũng chẳng có gì thay đổi
khác trước. Quan huyện vẫn là quan huyện cũ, chẳng qua bây giờ gọi là quan
gì gì ấy, mà cụ cử cũng làm quan gì gì ấy…Những chức tước ở làng chả ai
hiểu gì hết. Còn ông lãnh binh vẫn là ông lãnh bình ngày trước…
Bao nhiêu hoài bão, bao nhiêu hi vọng, bao nhiêu chí hướng và tiên đề thế là
đi đời nhà ma”
Lỗ tấn, Gào thét, NXB Văn hóa 1961, trang 140 - 141

BÀI 14:

TRUNG QUỐC GIỮA THẾ KỈ

XIX - ĐẦU THẾ KỈ XX

2. CÁCH MẠNG TÂN HỢI (1911)

a.Nguyên nhân
b. Diễn biến

c. Hạn chế và ý nghĩa lịch sử

HẠN CHẾ CỦA
CM TÂN HỢI

- Cách mạng không đánh đuổi đế quốc.
- Không chống phong kiến đến cùng.
- Không giải quyết được vấn đề ruộng đất
cho nông dân.

HOẠT ĐỘNG LUYỆN
TẬP

Câu 1: Mở đầu quá trình xâm lược Trung
Quốc, thực dân Anh đã làm gì?

A. Tiến hành cuộc
chiến tranh thuốc
phiện

B.Câu kết với các
đế quốc khác đẻ
xâu xé Trung
Quốc.

C. Khuất
triều đình
Thanh

phục
Mãn

D.Tiến hành chiến
tranh với nước đế
quốc Âu, Mỹ, Nhật
Bản.

Câu 2: Mở đầu cuộc cách mạng Tân Hợi
(1911) là cuộc khởi nghĩa ở đâu?

A. Sơn Đông

B.Vũ Xương

C. Nam Kinh

D.Bắc Kinh

Vì sao nói Cách mạng Tân
Hợi (1911) là cuộc cách
mạng dân chủ tư sản?

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

Tìm hiểu và cho biết cuộc Cách mạng Tân Hợi có ảnh hưởng
như thế nào đến tình hình Việt Nam vào cuối thế kỉ XIX - đầu
thế kỉ XX?