Hãy kể tên một số truyện dân gian kể về các sự kiện hoặc nhân vật lịch sử?
Cho mệnh đề sau:
Truyền thuyết là lịch sử
Hãy chọn: A. Đúng B: Sai


Tiết 12 : Đọc văn
TRUYỆN AN DƯƠNG VƯƠNG VÀ MỊ CHÂU – TRỌNG THỦY
(Truyền thuyết)


Tìm hiểu chung
1. Thể loại truyền thuyết
TRUYỀN
THUYẾT


Ý NGHĨA
Tác phẩm tự sự dân gian
kể về các nhân vật
và sự kiện lịch sử.
KHÁI NIỆM
MÔI TRƯỜNG SINH THÀNH BIẾN ĐỔI, DIỄN XƯỚNG
ĐẶC TRƯNG
Kết hợp 2 yếu tố:
Sự thật lịch sử
và tưởng tượng,
hư cấu.
Phản ánh lịch sử, thể
hiện thái độ của nhân
dân đối với các sự kiện và nhân vật lịch sử.
Lễ hội dân gian và các di tích lịch sử, văn hóa.
2. Văn bản: “Truyện An Dương Vương
và Mị Châu –Trọng Thủy”
a. Xuất xứ
Trích từ Truyện Rùa Vàng trong Lĩnh Nam chích quái- bộ sưu tập truyện dân gian ra đời vào thế kỉ XV
b. Bối cảnh
- Thời gian: thời kì Âu Lạc (khoảng thế kỉ II TCN)
- Không gian: quần thể di tích lịch sử văn hóa Cổ Loa (Đông Anh- Hà Nội)
Cổ Loa nơi An Dương Vương dựng nước Âu Lạc
Tượng thờ công chúa Mị Châu
Khu giếng Trọng Thủy
Lễ hội đền Cổ Loa
c. Bố cục, tóm tắt
+ Phần 1: 5 đoạn đầu: An Dương Vương dựng nước và giữ nước
Cốt truyện diễn tiến theo trình tự thời gian
- Bố cục: 2 phần
+ Phần 2: 4 đoạn sau: An Dương Vương mất nước
Tóm tắt: 2 cách: + Dựa theo cốt truyện
+ Dựa theo nhân vật chính
II. Đọc hiểu
1. Nhân vật An Dương Vương
a. An Dương Vương dựng nước và giữ nước
* Xây thành
- Mục đích: phòng giặc
- Diễn biến:

+ Ban đầu: Đắp đâu lở đó
+ Sau đó: Vua lập đàn…cầu bách thần;
thần Rùa đến giúp
+ Kết quả:
Nửa tháng xây xong, rộng hơn ngàn trượng, xoắn hình trôn ốc
Việc xây thành gian nan, nhà vua quyết chí
* Chế nỏ
- Mục đích: Chống giặc
Cấu tạo: + Thân nỏ do người làm (tài năng Cao Lỗ)
+ Lẫy nỏ do thần tặng (vuốt Rùa vật thiêng)
+ Tên gọi: Linh Quang Kim Quy Thần cơ
- Công hiệu: vũ khí kì diệu, bách phát bách trúng
* Giao chiến với Triệu Đà lần thứ nhất
Vua biết lo xa, đề cao cảnh giác
Chiến thắng là do:
Có thành trì kiên cố
Có vũ khí kì diệu
Có tinh thần cảnh giác
Bài học giữ nước
Nhận xét
- An Dương Vương được thần- dân giúp đỡ vì
Vai trò của yếu tố kì ảo:+ Ca ngợi nhà vua
+ Tự hào về chiến công của người anh hùng dân tộc
+ Có ý thức đề cao
cảnh giác
+ Có khát vọng cao cả
+ Lo chuẩn bị vũ khí
từ khi giặc chưa đến
Vua sáng nên
Thành công
- Công lao của An Dương Vương: xây thành, chế nỏ, đánh tan quân xâm lược Triệu Đà
BẢN ĐỒ LOA THÀNH
b. An Dương Vương mất nước
* Những hành động dẫn đến mất nước
- Nhận lời cầu hòa, cầu hôn của Triệu Đà, gả Mị Châu cho Trọng Thủy, cho ở rể trên đất Âu Lạc
- Cậy có nỏ thần, vẫn điềm nhiên đánh cờ, cười và nói rằng: Đà không sợ nỏ thần của ta sao?
Sai lầm của nhà vua: cả tin, ỷ lại, chủ quan, khinh địch
Nguyên nhân mất nước:
Vua mất cảnh giác
* Những hành động khi lâm đường cùng
- Cầu cứu Rùa Vàng : Trời hại ta…
Vẫn mơ hồ
- Nghe tiếng thét của Rùa Vàng: kẻ ngồi sau lưng chính là giặc đó
Bừng tỉnh
- Tuốt kiếm chém Mị Châu
Đặt nghĩa nước lên trên tình nhà
Trả giá mà vẫn mất : nhà, nước
Đau đớn
- Cầm sừng tê, đi xuống biển:
Bất tử
Tư thế cúi đầu
Bi hùng
Đúng đắn
Bài học xử lí:
Riêng- chung
Cá nhân- cộng đồng
Chi tiết kì ảo: Thực hiện quan niệm nhân dân- người anh hùng dân tộc bất tử
Tóm lại
An Dương Vương: công lao lớn, lầm lạc lớn
Nhân vật bi kịch
Thái độ nhân dân: công bằng- nghiêm khắc mà bao dung.
Bài học lịch sử sâu sắc
Kết hợp hai yếu tố sự thật lịch sử và hư cấu tưởng tượng
Vẻ đẹp nhân vật
truyền thuyết
An Dương Vương sai lầm mà thất bại: nước mất nhà tan
Cách xử trí của nhân dân: thấu tình đạt lí
Nhận
xét
Luyện tập- vận dụng
2. Chỉ ra phần cốt lõi lịch sử và phần hư cấu tưởng tượng ở nhân vật An Dương Vương?
3. Liên hệ bài học từ An Dương Vương trong bối cảnh đất nước hiện nay?
1.Truyền thuyết là lịch sử?
Đáp án B:Sai
Yêu cầu về nhà
Tưởng tượng cuộc gặp gỡ giữa An Dương Vương và
Mị Châu dưới thủy cung
Chuẩn bị tiết 2: câu chuyện Mị Châu- Trọng Thủy