CÔNG NGHỆ 8
Em hãy quan sát chiếc xe đạp và cho biết:
Khớp nào thuộc khớp quay ?
Vì sao xe đạp có thể chuyển động được? Cơ cấu truyền chuyển động là gì? Tại sao Đĩa Xích lại to hơn Đĩa Líp xe?
Khớp trục trước
Khớp trục giữa
Khớp trục sau
Chương V: TRUYỀN VÀ BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
Tiết 25 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
Hãy nêu mục tiêu của bài học?
Mục tiêu:
Hiểu được tại sao cần truyền chuyển động
Biết được cấu tạo, nguyên lý làm việc và ứng dụng của một số cơ cấu truyền chuyển động.
Tiết 28 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
? Quan sát chiếc xe đạp, em hãy cho biết bộ phận nào tạo nên chuyển động của xe khi có tác động của người điều khiển
Bộ phận tạo chuyển động ban đầu : Bàn đạp – Đĩa - Xích – Líp
Quan sát Cơ cấu truyền chuyển động của xe đạp và cho biết:
+ Tốc độ quay của chúng giống nhau hay khác nhau
+ Vị trí của đĩa và líp đặt gần nhau hay xa nhau
I.Tại sao cần truyền chuyển động ?
(Cơ cấu truyền chuyển động của xe đạp)
Vị trí của đĩa và líp dặt xa nhau và tốc độ quay của chúng không giống nhau
Tiết 28 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
Từ nhận xét trên hãy cho biết:
Tại sao cần phải truyền chuyển động quay từ trục giữa đến trục sau?
Tại sao số răng của đĩa lại nhiều hơn số răng của líp?
Vì đĩa và líp đặt xa nhau. Nếu không truyền chuyển động quay từ trục giữa đến trục sau thì líp sẽ không quay và xe sẽ không chuyển động được.
Tốc độ quay của đĩa và líp không giống nhau.
I. Tại sao cần truyền chuyển động ?
Tiết 28 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
I. Tại sao cần truyền chuyển động ?
Vậy, tại sao máy và thiết bị cần phải truyền chuyển động?
- Các bộ phận của máy thường đặt xa nhau và đều được dẫn động từ một chuyển động ban đầu.
- Các bộ phận của máy thường có tốc độ quay không giống nhau.
Các bộ truyền chuyển động có nhiệm vụ gì trong máy ?
* Nhiệm vụ của các bộ truyền chuyển động là truyền và biến đổi tốc độ cho phù hợp với tốc độ của các bộ phận trong máy.
Tiết 26 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
I. Tại sao cần truyền chuyển động ?
II. Bộ truyền chuyển động:
Chuyền động ma sát – chuyển động đai
Truyền động ăn khớp
I. Tại sao cần truyền chuyển động ?
II. Bộ truyền chuyển động:
1. Truyền động ma sát - truyền động đai :
Truyền động ma sát là là cơ cấu truyền chuyển động quay nhờ lực ma sát giữa các mặt tiếp xúc của vật dẫn và vật bị dẫn.
Trong hai vật nối nhau bằng khớp động người ta gọi vật truyền chuyển động (cho vật khác) là vật dẫn, còn vật nhận chuyển động là vật bị dẫn.
Tiết 28 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
Thông tin.
a. Cấu tạo bộ truyền động đai:
Tiết 28 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
I. Tại sao cần truyền chuyển động ?
II. Bộ truyền chuyển động:
1. Truyền động ma sát - truyền động đai:
Tiết 26 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
Thảo luận
Cấu tạo bộ truyền động đai?
Vật liệu làm dây đai?
Vật liệu làm bánh đai?
Thời gian: 2 phút
Tiết 28 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
Cấu tạo bộ truyền động đai gồm:
- Bánh dẫn 1(có đường kính D1).
Bánh bị dẫn 2(có đường kính D2)
Dây đai 3.
2. Dây đai làm bằng da thuộc, vải dệt nhiều lớp hoặc vải đúc với cao su.
3. Vật liệu làm bánh đai: Nhựa, gang, thép…
a. Cấu tạo bộ truyền động đai:
Gồm:
- Bánh dẫn 1(có đường kính D1),
- Bánh dẫn 2(có đường kính D2),
- Dây đai 3.
Tiết 28 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
I. Tại sao cần truyền chuyển động ?
II. Bộ truyền chuyển động:
1. Truyền động ma sát - truyền động đai:
* Dây đai làm bằng da thuộc, vải dệt nhiều lớp hoặc vải đúc với cao su.
* Vật liệu làm bánh đai: nhựa, gang, thép…
Tiết 26 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
I. Tại sao cần truyền chuyển động ?
II. Bộ truyền chuyển động
b. Nguyên lý làm việc:
Nếu bánh dẫn 1 quay với tốc độ nd hoặc n1 (vòng/phút), bánh bị dẫn 2 quay với tốc độ nbd hoặc n2 (vòng/phút ), tỉ số truyền i được xác định bởi công thức:
1. Truyền động ma sát - truyền động đai:
a. Cấu tạo bộ truyền động đai:
nd (n1)
nbd (n2)
Nhờ lực ma sát giữa dây đai và bánh đai, khi bánh dẫn quay thì bánh bị dẫn quay theo.
* Tính chất:
Quan sát xem khi hai nhánh đai mắc song song thì chiều quay của bánh dẫn và bánh bị dẫn như thế nào?
Hai bánh quay cùng chiều
Tiết 28 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
I. Tại sao cần truyền chuyển động ?
II. Bộ truyền chain động
1. Truyền động ma sát - truyền động đai:
a. Cấu tạo bộ truyền động đai:
b. Nguyên lý làm việc:
Em có nhận xét gì về mối quan hệ giữa đường kính bánh đai và số vòng quay của chúng?
=> Đường kính bánh đai càng lớn thì tốc độ quay càng nhỏ và ngược lại.
Muốn đổi chiều quay của bánh bị dẫn ta mắc dây đai theo kiểu nào?
Mắc hai nhánh đai chéo nhau
Tiết 26 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
I. Tại sao cần truyền chuyển động ?
1. Truyền động ma sát - truyền động đai:
II. Bộ truyền chain động
a. Cấu tạo bộ truyền động đai:
b. Nguyên lý làm việc:
II. Bộ truyền chuyển động:
a. Cấu tạo bộ truyền động đai:
Tiết 28 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
b. Nguyên lý làm việc:
c. Ứng dụng:
- Ưu điểm: Cấu tạo đơn giản; làm việc êm; ít ồn; có thể truyền chuyển động giữa các trục ở cách xa nhau; nên được sử dụng rộng rãi trong các loại máy như : máy khâu, máy tiện, ô tô, máy kéo v.v.
Để khắc phục sự trượt của chuyển động đai người ta dùng chuyển động ăn khớp
Máy khoan
Máy khâu
Xe Ôtô
Máy tiện
I. Tại sao cần truyền chuyển động ?
1. Truyền động ma sát - truyền động đai:
- Nhược điểm: Tỉ số truyền không ổn định.
Tiết 28 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
I. Tại sao cần truyền chuyển động ?
II. Bộ truyền chuyển động:
1. Truyền động ma sát - truyền động đai
2. Truyền động ăn khớp:
Truyền động xích
Khi 1 cặp bánh răng hoặc đĩa xích truyền chuyển động cho nhau thì được gọi là bộ truyền động ăn khớp.
Truyền động bánh răng
Tiết 28 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
1. Cấu tạo bộ truyền động:
- Bộ truyền động bánh răng gồm: Bánh dẫn 1 có Z1 răng và bánh bị dẫn 2 có Z2 răng.
- Bộ truyền động xích gồm: Đĩa dẫn 1 có Z1 răng; đĩa bị dẫn 2 có Z2 răng và xích.
Lưu ý: Để truyền chuyển động giữa các trục xa nhau, có thể dùng bộ truyền động xích hoặc dùng nhiều cặp bánh răng kế tiếp nhau.
2 - Để hai bánh răng ăn khớp với nhau thì bước răng (khoảng cách giữa hai răng liên tiếp) 2 bánh bằng nhau
- Để đĩa ăn khớp được với xích thì cỡ răng của đĩa và cỡ xích phải tương ứng
Tiết 28 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
I. Tại sao cần truyền chuyển động ?
II. Bộ truyền chuyển động:
1. Truyền động ma sát - truyền động đai
2. Truyền động ăn khớp:
a. Cấu tạo bộ truyền động
- Bộ truyền động bánh răng gồm: Bánh dẫn 1 có Z1 răng và bánh bị dẫn 2 có Z2 răng.
- Bộ truyền động xích gồm: Đĩa dẫn 1 có Z1 răng; đĩa bị dẫn 2 có Z2 răng va xích.
Tiết 28 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
I. Tại sao cần truyền chuyển động ?
II. Bộ truyền chuyển động:
1. Truyền động ma sát - truyền động đai
2. Truyền động ăn khớp:
a. Cấu tạo bộ truyền động.
b. Tích chất .
Nếu bánh dẫn 1 quay với tốc độ n1 (vòng/phút), bánh bị dẫn 2 quay với tốc độ n2 (vòng/phút ) thì tỉ số truyền:
hay
 Bánh răng (hoặc đĩa xích) nào có số răng ít hơn thì sẽ quay nhanh hơn
Tiết 28 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
II. Bộ truyền chuyển động:
2. Truyền động ăn khớp:
b.Tính chất:
a. Cấu tạo bộ truyền động:
c.Ứng dụng:
I. Tại sao cần truyền chuyển động ?
1. Truyền động ma sát - truyền động đai
- Bộ truyền động bánh răng dùng để truyền chuyển động quay giữa các trục song song hoặc vuông góc nhau và dược dùng trong nhiều hệ thống truyền động của nhiều loại máy thiết bị khác nhau như: đồng hồ, hộp số xe máy….
- Bộ truyền động xích dùng để truyền chuyển động giữa hai trục xa nhau có tỉ số truyền xác định như trên xe đạp, xe máy, máy nâng chuyển….
I. Tại sao lại truyền chuyển động?
II. Bộ truyền chuyển động
1. Truyền động ma sát – truyền động đai.
a. Cấu tạo
b. Nuyên lý làm việc
c. Ứng dụng
2. Truyền động ăn Khớp:
b. Tính chất
Bộ truyền động bánh răng dùng để truyền chuyển động quay giữa các trục song song hoặc vuông góc nhau
Trục vuông góc
Tr?c song song
Tiết 28 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
a. Cấu tạo
c. Ứng dụng
Ví dụ về truyền động bánh răng
Trục vuông góc
Trục song song
Tiết 28 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
I. Tại sao cần truyền
chuyển động?
II. Bộ truyền chuyển động
1 Truyền động ma sát – truyền động đai
a. Cấu tao.
b. Nguyên lý làm việc.
c. Ứng dụng.
2. Truyền động ăn khớp
a. Cấu tao.
b. Tính chất.
c. Ứng dụng.
Sử dụng trong máy cán thép
I. Tại sao cần truyền
chuyển động?
II. Bộ truyền chuyển động
1 Truyền động ma sát – truyền động đai
a. Cấu tao.
b. Nguyên lý làm việc.
c. Ứng dụng.
2. Truyền động ăn khớp
a. Cấu tao.
b. Tính chất.
c. Ứng dụng.
Ví dụ về truyền động bánh răng
Tiết 28 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
Sử dụng trong đồng hồ
Tiết 28 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
I. Tại sao cần truyền
chuyển động?
II. Bộ truyền chuyển động
1 Truyền động ma sát – truyền động đai
a. Cấu tao.
b. Nguyên lý làm việc.
c. Ứng dụng.
2. Truyền động ăn khớp
a. Cấu tao.
b. Tính chất.
c. Ứng dụng.
Ví dụ về truyền động bánh răng
Sử dung trong hộp số ôtô
Tiết 28 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
Ví dụ về truyền động bánh răng
I. Tại sao cần truyền
chuyển động?
II. Bộ truyền chuyển động
1 Truyền động ma sát – truyền động đai
a. Cấu tao.
b. Nguyên lý làm việc.
c. Ứng dụng.
2. Truyền động ăn khớp
a. Cấu tao.
b. Tính chất.
c. Ứng dụng.
Bộ truyền động xích dùng để truyền chuyển động giữa hai trục xa nhau có tỉ số truyền xác định
Ví dụ về truyền động xích
Máy nâng chuyển
Tiết 28 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
I. Tại sao cần truyền
chuyển động?
II. Bộ truyền chuyển động
1 Truyền động ma sát – truyền động đai
a. Cấu tao.
b. Nguyên lý làm việc.
c. Ứng dụng.
2. Truyền động ăn khớp
a. Cấu tao.
b. Tính chất.
c. Ứng dụng.
Bộ truyền động xích dùng để truyền chuyển động giữ hai trục xa nhau có tỉ số truyền xác định
Ví dụ về truyền động xích
Động cơ xe ô tô
Tiết 28 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
I. Tại sao cần truyền
chuyển động?
II. Bộ truyền chuyển động
1 Truyền động ma sát – truyền động đai
a. Cấu tao.
b. Nguyên lý làm việc.
c. Ứng dụng.
2. Truyền động ăn khớp
a. Cấu tao.
b. Tính chất.
c. Ứng dụng.
Bộ truyền động xích dùng để truyền chuyển động giữa hai trục xa nhau có tỉ số truyền xác định
Ví dụ về truyền động xích
Sử dụng ở xe máy
Tiết 28 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
I. Tại sao cần truyền
chuyển động?
II. Bộ truyền chuyển động
1 Truyền động ma sát – truyền động đai
a. Cấu tao.
b. Nguyên lý làm việc.
c. Ứng dụng.
2. Truyền động ăn khớp
a. Cấu tao.
b. Tính chất.
c. Ứng dụng.
Bộ truyền động xích dùng để truyền chuyển động giữa hai trục xa nhau có tỉ số truyền xác định
Ví dụ về truyền động xích
Sử dụng ở xe đạp
Tiết 28 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
I. Tại sao cần truyền
chuyển động?
II. Bộ truyền chuyển động
1 Truyền động ma sát – truyền động đai
a. Cấu tao.
b. Nguyên lý làm việc.
c. Ứng dụng.
2. Truyền động ăn khớp
a. Cấu tao.
b. Tính chất.
c. Ứng dụng.
Tiết 28 - Bài 29: TRUYỀN CHUYỂN ĐỘNG
Sử dụng xe đạp để góp phần bảo vệ môi trường.
Em hãy cho biết vì sao sử dụng xe đạp lại góp phần bảo vệ môi trường so với các loại phương tiện khác?
Bài tập:
Đĩa xích của xe đạp có 50 răng, đĩa líp có 20 răng. Tính tỉ số truyền i và cho biết chi tiết nào quay nhanh hơn?
i
=
50
20
= 2,5 lần
2
Giải
- Vậy đĩa líp sẽ quay nhanh hơn
- Tỉ số truyền i là:
Hướng dẫn về nhà:
- Trả các câu hỏi ở cuối bài
- Học bài cũ
Chuẩn bị bài mới.
Bài 30: Biến đổi chuyển động.
+ Tại sao cần phải biến đổi chuyển động
+ Tìm hiểu một số cơ cấu biến đổi chuyển động trong cuộc sống.