Năm học 2021-2022
TRƯỜNG THCS NGUYỄN THÁI BÌNH
MÔN NGỮ VĂN LỚP 9
NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC EM HỌC SINH

TIẾT 21,22: “TRUYỆN KIỀU” CỦA NGUYỄN DU
I. Nguyễn Du
1. Gia đình và thời đại:
- Nguyễn Du (1765- 1820)
+ Tên chữ: Tố Như
+ Tên hiệu: Thanh Hiên
+ Quê: Tiên Điền – Nghi Xuân – Hà Tĩnh
- Sinh trưởng trong gia đình đại quý tộc, nhiều đời làm quan và có truyền thống văn học.
- Cuối TK XVIII - đầu TK XIX là giai đoạn lịch sử đầy biến động của xã hội phong kiến Việt Nam.





4
núi Hồng Lĩnh
sông Lam
I. Nguyễn Du
2. Cuộc đời:
- Gắn bó sâu sắc với những biến cố lịch sử của thời đại.
- Sống phiêu bạt nhiều nơi, cuộc đời nhiều thăng trầm.
- Hiểu biết sâu rộng, vốn sống phong phú.
- Giàu lòng nhân ái, cảm thông sâu sắc với những đau khổ của nhân dân.
=> Một thiên tài văn học, một nhà nhân đạo chủ nghĩa lớn.





I. Nguyễn Du
3. Sự nghiệp văn học
Thơ chữ Hán: ba tập, gồm 243 bài
- Chữ Nôm: Tác phẩm xuất sắc nhất “Truyện Kiều”.
=> Đại thi hào dân tộc, danh nhân văn hóa.





11
Chữ Hán (ba tập, 243 bài)
Thanh Hiên thi tập
Nam trung tạp ngâm
Bắc hành tạp lục

Chữ Nôm
Truyện Kiều
(Đoạn trường tân thanh)
Văn chiêu hồn
...
II. Truyện Kiều
1. Hoàn cảnh sáng tác:
“Truyện Kiều” được viết vào đầu thế kỉ XIX (1805-1809), khi chế độ phong kiến Việt Nam rơi vào khủng hoảng trầm trọng.
2.Nguồn gốc
- Dựa theo cốt truyện “Kim Vân Kiều truyện” của Thanh Tâm Tài Nhân (Trung Quốc )
Nguyễn Du có sáng tạo rất lớn làm nên giá trị của kiệt tác “Truyện Kiều”






13
Kim Vân Kiều Truyện (bản cũ)
Tái bản
14
So sánh
Kim Vân Kiều Truyện
Thanh Tâm Tài Nhân: (1521-1593)
Tiểu thuyết chương hồi( 20 hồi).
Viết bằng chữ Hán
Mờ nhạt trong tiểu thuyết chương hồi thời Minh Thanh

Truyện Kiều
Nguyễn Du: (1765- 1820)
Truyện thơ Nôm ( 3254 câu lục bát).

Viết bằng chữ Nôm
Tràn đầy tinh thần nhân đạo, mang giá trị thẩm mỹ cao.
Kiệt tác của văn học dân tộc Việt Nam
II. Truyện Kiều
3. Tên truyện:
- Đoạn trường tân thanh (tiếng kêu mới về nỗi đau xé lòng)
- Truyện Kiều (gọi theo tên nhân vật chính)
4. Thể loại và bố cục
- Truyện thơ Nôm (thể thơ lục bát)
3254 câu chia thành 3 phần
+ Phần 1: Gặp gỡ và đính ước
+ Phần 2: Gia biến và lưu lạc
+ Phần 3: Đoàn tụ.
5. Tóm tắt: (sgk)






16
Thuý Kiều là một thiếu nữ tài sắc vẹn toàn, con gái một gia đình trung lưu lương thiện, sống trong cảnh “êm đềm trướng rủ màn che” bên cạnh cha mẹ và hai em là Thuý Vân và Vương Quan. Trong buổi du xuân trong tiết Thanh minh, Thuý Kiều gặp chàng kim Trọng “phong tư tài mạo tót vời”. Giữa hai người chớm nở một mối tình đẹp. Kim Trọng đến ở trọ cạnh nhà Thuý Kiều. Nhân trả chiếc thoa rơi, Kim Trọng đã gặp Kiều bày tỏ tâm tình. Hai người chủ động, tự do đính ước với nhau.
a. G?p g? v� dớnh u?c


17
b- Gia biến và lưu lạc
Trong khi Kim Trọng về quê chịu tang chú, gia đình Kiều bị mắc oan. Kiều nhờ Vân trả nghĩa cho Kim Trọng còn nàng thì bán mình chuộc cha. Thuý Kiều bị bọn buôn người là Mã Giám Sinh, Tú Bà, Sở Khanh lừa gạt, đẩy vào Lầu xanh. Sau đó, nàng được Thúc Sinh, một khách làng chơi hào phóng, cứu vớt khỏi cuộc đời kỹ nữ. Nhưng rồi Kiều bị vợ cả của Thúc Sinh là Hoạn Thư ghen tuông, đày đoạ. Thuý Kiều phải trốn đến nương nhờ cửa Phật. Sư Giác Duyên vô tình gửi nàng cho Bạc Bà- kẻ buôn người như Tú Bà, nên Kiều lần thứ hai rơi vào Lầu xanh. Ở đây, Thuý Kiều gặp Từ Hải một anh hùng “ đội trời đạp đất”. Từ Hải lấy Kiều, giúp nàng báo ân báo oán. Do mắc lừa quan tổng đốc trọng thần Hồ Tôn Hiến, Từ Hải bị giết, Thuý Kiều phải hầu đàn, hầu rượu Hồ Tôn Hiến rồi bị ép gả cho viên thổ quan. Đau đớn, tủi nhục, Kiều trẫm mình ở sông Tiền Đường. Nhưng nàng được sư Giác Duyên cứu và lần thứ hai Kiều nương nhờ cửa Phật.
“Trước lầu Ngưng Bích khoá xuân
Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung”
18
Sau nửa năm về Liêu Dưương chịu tang chú. Kim Trọng trở lại tìm Kiều. Hay tin gia đình Kiều bị bị tai biến và nàng phải bán mình chuộc cha, chàng đau đớn vô cùng. Tuy kết duyên với Thuý Vân nhưng Kim Trọng chẳng thể nào nguôi được mối tình say đắm. Chàng quyết cất công lặn lội đi tìm Thuý Kiều. Nhờ gặp được sư Giác Duyên mà Kim, Kiều tìm được nhau, gia đình đoàn tụ. Chiều ý mọi người, Thuý Kiều nối lại duyên với Kim Trọng nhưng cả hai cùng nguyện ước “duyên đôi lưa cũng là duyên bạn bầy”.
c. Đoàn tụ
Cảnh đoàn viên
19
a. Nội dung
- Giá trị hiện thực
+ Phản ánh xã hội phong kiến đương thời với những bất công, tàn bạo, vô nhân đạo
+ Phản ánh số phận bi kịch con người, đặc biệt là người phụ nữ trong xã hội cũ.
- Giá trị nhân đạo
+ Niềm thương cảm sâu sắc trước những đau khổ của con người.
+ Lên án tố cáo những thế lực tàn bạo.
+ Trân trọng, đề cao, tài năng, nhân phẩm và những khát vọng chân chính của con người
6. Giá trị nội dung và nghệ thuật:
20
b. Nghệ thuật
- Ngôn ngữ trong “Truyện Kiều” đạt tới đỉnh cao ngôn ngữ nghệ thuật. Ngôn ngữ tinh tế, chính xác, biểu cảm.
- Nghệ thuật tự sự có bước phát triển vượt bậc. Ngôn ngữ kể chuyện đa dạng: trực tiếp, gián tiếp, nửa trực tiếp.
- Nghệ thuật miêu tả thiên nhiên đa dạng, tinh tế.
- Nghệ thuật tả người đạt đến độ mẫu mực với bút pháp ước lệ, đặc tả, gợi tả hết sức đặc sắc, chân thực, tinh tế.
6. Giá trị nội dung và nghệ thuật:
21
“ Sen tàn cúc lại nở hoa
Sầu dài ngày ngắn đông đà sang xuân”
“ Cỏ non xanh rợn chân trời
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa”
“Long lanh đáy nước in trời
Thành xây khói biếc non phơi bóng vàng”
Một hai nghiêng nước nghiêng thành
Sắc đành đòi một, tài đành hoạ hai
Nhác trông nhờn nhợt màu da
Ăn gì to lớn đẫy đà làm sao!

Tác giả Mộng Liên Đường Chủ Nhân trong lời tựa Truyện Kiều đã viết:
“Tố Như tử dụng tâm đã khổ, tự sự đã khéo, tả cảnh đã hệt, đàm tình đã thiết….Lời văn tả ra hình như máu chảy ở đầu ngọn bút, nước mắt thấm ở trên tờ giấy, khiến ai đọc cũng phải thấm thía ngậm ngùi, đau đớn như đứt ruột…”



23
hg
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

.
Bài cũ:
+ Nắm được những nét chính về cuộc đời Nguyễn Du và Truyện Kiều
+ Thuộc phần tóm tắt Truyện Kiều
Bài mới: Chuẩn bị bài “Chị em Thúy Kiều”
+ Đọc kĩ đoạn trích
+ Hiểu các chú thích, tìm bố cục và trả lời câu hỏi đọc hiểu theo hướng dẫn SGK.
+ Thuộc đoạn trích