CHỦ ĐỀ : TRUYỆN KIỀU CỦA NGUYỄN DU

*Bài:
- “Truyện Kiều” của Nguyễn Du.
- Chị em Thúy Kiều.
- Kiều ở lầu Ngưng Bích.
- Miêu tả trong văn bản tự sự.
- Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự.
*Tự học :
- Cảnh ngày xuân.
- Mã Giám sinh mua Kiều.
- Kiều báo ân báo oán.
Nguyễn Du
Truyện Kiều
Những phiên bản về Truyện Kiều
? Giới thiệu những nét cơ bản về Nguyễn Du?
+ Nguyễn Du (1765 - 1820)
+ Tên chữ: Tố Như.
+ Tên hiệu: Thanh Hiên.
+ Quê: Tiên Điền, Nghi Xuân, Hà Tĩnh.
? Ông sinh trưởng trong một gia đình như thế nào?
+ Cha là Nguyễn Nghiễm, đỗ tiến sĩ, từng giữ chức Tể tướng của chúa Trịnh, có tiếng là giỏi văn chương.
+ Mẹ là Trần Thị Tần, một người đẹp nổi tiếng ở Kinh Bắc (Bắc Ninh – đất quan họ)
+ Các anh đều học giỏi , đỗ đạt, làm quan to, trong đó có Nguyễn Khản, nổi tiếng hào hoa, (Cùng cha khác mẹ) làm quan thượng thư dưới triều Lê Trịnh, giỏi thơ phú.
+ Gia đình: đại quí tộc, nhiều đời làm quan, có truyền thống văn chương.
Dân gian có lời truyền tụng:
“Bao giờ Hồng Lĩnh hết cây
Sông Lam hết nước họ này hết quan.”
TIẾT 26,27. TRUYỆN KIỀU CỦA NGUYỄN DU
- Nguyễn Du sống ở thời đại đầy biến động của xã hội phong kiến Việt Nam, đó là sự kì khủng hoảng trầm trọng, giai cấp thống trị thối nát, tham lam, tàn bạo, các tập đoàn phong kiến (Lê - Trịnh- Nguyễn) chém giết lẫn nhau. Nông dân nổi dậy khởi nghĩa ở khắp nơi, đời sống nhân dân khổ cực, nhiều cuộc khởi nghĩa nổ ra, tiêu biểu là phong trào Tây Sơn mà đỉnh cao là cuộc khởi nghĩa của Nguyễn Huệ. Những yếu tố này tác động nhiều tới tình cảm, nhận thức của Nguyễn Du.
-Ông sớm lâm vào cảnh mồ côi (9 tuổi cha mất, 12 tuổi mẹ mất), phải sống phiêu bạt nhiều năm, nhiều nơi, lúc ở Thăng Long, lúc lại vào quê nội Hà Tĩnh, có giai đoạn về quê vợ ở Thái Bình.
-Những biến động lịch sử và cuộc đời đó đã tác động nhiều đến tâm hồn và tư tưởng của Nguyễn Du. Bởi thế ông cũng có nhiều tâm trạng: trung thành với nhà Lê, chống quân Tây sơn, sau này làm quan triều Nguyễn nhưng lại rụt rè, u uất. Có thể nói cuộc đời ông chìm nổi, gian truân, đi nhiều nơi, tiếp xúc nhiều hạng người, đời từng trải, vốn sống phong phú, có nhận thức sâu rộng, được coi là một trong năm người giỏi nhất nước Nam lúc bấy giờ. Ông còn là người có trái tim giàu lòng yêu thương, cảm thông sâu sắc với những người nghèo khổ, với những đau khổ của nhân dân Nguyễn Du nổi tiếng trước hết bởi cái tâm của một người luôn nghĩ đến nhân dân, luôn bênh vực cho những cuộc đời. nhưng số phận éo le, oan trái, đặc biệt là thân phận người phụ nữ.
TIẾT 26,27. TRUYỆN KIỀU CỦA NGUYỄN DU
- Nguyễn Du (1765 – 1820); tên chữ: Tố Như; hiệu là Thanh Hiên; quê ở làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh.
- Chịu ảnh hưởng của truyền thống gia đình đại quý tộc, nhiều đời làm quan, có truyền thống về văn học.
- Chứng kiến những biến động dữ dội nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam, Nguyễn Du hiểu sâu sắc nhiều vấn đề của đời sống xã hội.
-Những thăng trầm trong cuộc sống riêng tư làm cho tâm hồn Nguyễn Du tràn đầy cảm thông, yêu thương con người
I.Tác giả:
1. Cuộc đời:
TRUYỆN KIỀU CỦA NGUYỄN DU
Tiết 26, 27:
2. Sự nghiệp sáng tác:
 
Tiết 26, 27:
TRUYỆN KIỀU CỦA NGUYỄN DU
I.Tác giả:
1. Cuộc đời:
- Các tác phẩm được viết bằng chữ Hán và chữ Nôm.
+Chữ Hán có 3 tập thơ (Thanh Hiên thi tập; Nam trung tạp ngâm; Bắc hành tạp lục) với tổng số 243 bài.
+Chữ Nôm:Truyện Kiều,Văn chiêu hồn…
- Đóng góp to lớn cho kho tàng văn học dân tộc, nhất là ở thể loại truyện thơ.
2. Sự nghiệp sáng tác:
 
TIẾT 26,27: TRUYỆN KIỀU CỦA NGUYỄN DU
I.Tác giả:
1. Cuộc đời:
II.Tác phẩm Truyện Kiều:
1.Nguồn gốc:
Truyện Kiều có dựa vào cốt truyện từ cuốn “Kim Vân Kiều truyện” của Thanh Tâm Tài Nhân (Trung Quốc) nhưng phần sáng tạo của Nguyễn Du là rất lớn.
2.Tóm tắt tác phẩm:
Tác phẩm gồm có 3 phần:
- Phần 1: Gặp gỡ và đính ước.
- Phần 2: Gia biến và lưu lạc.
- Phần 3: Đoàn tụ.
-Tác phẩm Truyện Kiều gồm 3254 câu chia làm ba phần :
+Phần I: Gặp gỡ và đính ước: gia đình Vương ông có ba người con là Thúy Kiều, Thúy Vân, Vương Quan.Trong buổi du xuân, ba chị em gặp Kim Trọng, giữa Kim - Kiều chớm nở một tình yêu đẹp.
+Phần II: Gia biến và lưu lạc: khi Kim Trọng về quê chịu tang chú gia đình Kiều bị mắc oan. Kiều phải bán mình chuộc cha và em. Cũng từ đó cuộc đời Kiều phải chịu cảnh 15 năm lưu lạc đoạn trường.
+Phần III: Đoàn tụ: Kim Trọng trở lại tìm Kiều hay tin gia đình Kiều bị gia biến. Chàng vô cùng đau đớn tuy kết duyên với Thúy Vân, nhưng Kim Trọng vẫn không nguôi thương nhớ Kiều cất công tìm kiếm và Kim Trọng gặp được Thúy Kiều. Hai người nguyện ước là bạn bè.
Giá trị hiện thực của tác phẩm :là phản ánh hiện thực xã hội đương thời với bộ mặt tàn bạo của giai cấp thống trị. Sức mạnh của đồng tiền và số phận những con người bị áp bức, nạn nhân của đồng tiền, đặc biệt là người phụ nữ. Gia đình nhà Vương Ông đang sống bình yên, chỉ vì một lời không đâu vào đâu của thằng bán tơ “vu oan giá hoạ”, thế là cuộc sống yên lành bị phá vỡ, tai hoạ ở đâu ập xuống nhà Kiều. Sau cái cớ ấy bọn sai nha tiến vào nhà Kiều cướp phá đánh đập, chúng đã được một lũ quan lại dung túng, bảo hộ, giật dây. Kẻ cầm đầu lũ vô lại đấy đã thẳng thắn đòi: “Có ba trăm lạng, việc này mới xong”. Tên quan xử kiện vụ án của Kiều được Nguyễn Du đặc tả: “Trông lên mặt sắt đen sì”. Hồ Tôn Hiến, tên quan lớn nhất trong Truyện Kiều, đại diện cho triều đình phong kiến với tư cách là một Tổng đốc trọng thần nhưng lại “Lạ cho mặt sắt cũng ngây vì tình”. Sức mạnh của đồng tiền khi nó nằm trong tay kẻ xấu thật kinh khủng, đồng tiền đã thành một thế lực vạn năng chi phối mọi hoạt động, làm băng hoại lương tâm, nhân phẩm của con người. Nhà phê bình văn học Hoài Thanh đã viết về đồng tiền trong Truyện Kiều: “Quan lại vì tiền mà bất chấp công lí, sai nha vì tiền mà tra tấn cha con Vương Ông, Tú Bà, Mã Giám Sinh vì tiền mà làm nghề buôn thịt bán người, Sở Khanh vì tiền mà táng tận lương tâm, Khuyển Ưng vì tiền mà lao vào tội ác, cả một xã hội chạy theo đồng tiền”. Cuộc đời đầy nước mắt của người con gái tài sắc Thuý Kiều cũng bắt đầu từ chính sức mạnh và sự bất nhân của đồng tiền.
TIẾT 26,27. TRUYỆN KIỀU CỦA NGUYỄN DU
II.Tác phẩm Truyện Kiều:
1.Nguồn gốc:
2.Tóm tắt tác phẩm:
3.Giá trị của “Truyện Kiều”
a Về nội dung:
- Giá trị hiện thực:
+Phản ánh sâu sắc hiện thực xã hội đương thời với bộ mặt tàn bạo.
+Sức mạnh đồng tiền và số phận những con người bị áp bức đau khổ, đặc biệt là số phận bi kịch của người phụ nữ.
* Giá trị nhân đạo:
- Truyện Kiều là tiếng nói thương cảm trước số phận bi kịch của con người.Nguyễn Du như khóc cùng tiếng đàn và cuộc đời của Thuý Kiều, ông cũng bày tỏ thái độ trân trọng Kiều cho dù có lúc nàng đã là hạng người dưới đáy của xã hội.
- Khẳng định và đề cao nhân phẩm và những khát vọng chân chính của con người.
+ Trước hết là sự trân trọng đề cao con người từ ngoại hình, phẩm chất, tài năng khát vọng đến ước mơ và tình yêu chân chính, về ngoại hình, ta thấy Thuý Vân là một thiếu nữ đoan trang phúc hậu, Thuý Kiều đẹp thuộc diện “sắc trung chi thánh”- quá ư là hơn người, hơn đời, Kim Trọng mang vẻ đẹp của một văn nhân thư sinh, Từ Hải đẹp kiểu người anh hùng: vai năm tấc rộng thân mười thước cao. Về phẩm chất Thuý, Vân là một cô gái ngoan. Kim Trọng - một chàng trai chung tình. Thuý Kiều tài năng (cầm, kì, thi, hoạ) - một người con hiếu thảo, giàu đức hy sinh, người yêu chung thuỷ. Tình yêu Kim Kiều - Tinh yêu hồn nhiên trong trắng, nó vượt sự ràng buộc khắt khe của lễ giáo phong kiến trong thời điểm chế độ phong kiến suy tàn.
- Lên án tố cáo những thế lực tàn bạo.Thuý Kiều điển hình cho người phụ nữ trong xã hội xưa, mười lăm năm lưu lạc của nàng là một chuỗi bi kịch. Dường như bao nhiêu nỗi cực khổ của người đàn bà thời trước đều ập xuống vai nàng. Từ một cô tiểu thư khuê các, Kiều trở thành hàng hoá để cho người ta mua bán, rồi Kiều bị lừa gạt bị rơi vào lầu xanh tới hai lần, đem thân đi làm lẽ, làm đứa ở, rồi bị đánh đòn, lăng nhục trở thành tội phạm ở công đường, bị sỉ nhục, bị rơi vào cảnh giết chồng, kết thúc là phải tự vẫn. Cuộc đời Thuý Kiều là một bản cáo trạng đanh thép tố cáo xã hội phong kiến bất nhân, xã hội ấy làm cho người lương thiện phải tìm đến cái chết. Còn khát vọng tự do và công lý được ông gửi gắm qua nhân vật Từ Hải và màn báo ân báo oán.
TIẾT 26,27. TRUYỆN KIỀU CỦA NGUYỄN DU
II.Tác phẩm Truyện Kiều:
1.Nguồn gốc:
2.Tóm tắt tác phẩm:
3.Giá trị của “Truyện Kiều”
a Về nội dung:
- Giá trị hiện thực:
+Phản ánh sâu sắc hiện thực xã hội đương thời với bộ mặt tàn bạo.
+Sức mạnh đồng tiền và số phận những con người bị áp bức đau khổ, đặc biệt là số phận bi kịch của người phụ nữ.
+ Thể hiện niềm thương cảm sâu sắc trước những đau khổ của con người, đặc biệt là người phụ nữ.
+ Lên án, tố cáo những thế lực tàn bạo, xấu xa chà đạp lên quyền sống con người. Đề cao tự do và công lí.
+ Trân trọng, đề cao con người từ vẻ đẹp ngoại hình đến phẩm chất, tài năng và khát vọng, ước mơ tình yêu chân chính.
- Giá trị nhân đạo:
TIẾT 26,27. TRUYỆN KIỀU CỦA NGUYỄN DU
II.Tác phẩm Truyện Kiều:
1.Nguồn gốc:
2.Tóm tắt tác phẩm:
3.Giá trị của “Truyện Kiều”
a Về nội dung:
Có nhiều sáng tạo trong nghệ thuật kể chuyện, sử dụng ngôn ngữ chính xác, biểu cảm, giàu đẹp; miêu tả thiên nhiên, khắc họa hình tượng nhân vật....
b Về hình thức (nghệ thuật):
HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Tìm những câu thơ chứng minh nghệ thuật miêu tả thiên nhiên đa dạng, chân thực, sinh động, tả cảnh ngụ tình sâu sắc trong Truyện Kiều của Nguyễn Du:
Cỏ non xanh tận trân trời
Cảnh lê trắng điểm một vài bông hoa.

Dưới trăng quyên đã gọi hè
Đấu tường lửa lựu lập lòe đơm bông.

Long lanh đáy nước in trời
Thành xây khói biếc non xây bóng vàng.