CHỦ ĐỀ 4:
TRUYỆN THƠ NÔM TRUNG ĐẠI
PHẦN 1-ĐỌC HIỂU
1. Mục tiêu
hiểu biết cơ bản nội dung phản ánh của truyện thơ Nôm trung đại và đặc điểm nghệ thuật, bồi dưỡng tình cảm nhân đạo, ý thức cá nhân chân chính
có khả năng đọc hiểu các văn bản truyện thơ Nôm trung đại khác
Vận dụng vào xây dựng bài văn tự sự có yếu tố miêu tả nội tâm
2. Nội dung
-Truyện Kiều (đoạn trích)
-Truyện Lục Vân Tiên (đoạn trích)
3. Luyện tập
TRUYỆN KIỀU
-Đoạn trường tân thanh
(Nguyễn Du)
I-TRI THỨC ĐỌC HIỂU
1. Tri thức văn tự sự-miêu tả và miêu tả nội tâm
a) Miêu tả
-(?)Miêu tả?
-Xét VD (sgk/91)-thảo luận nhóm
-Kết luận
b) Miêu tả nội tâm
-(?)Miêu tả nội tâm
-Xét VD2 (sgk/117)
-Kết luận
I-TRI THỨC ĐỌC HIỂU
2. Tri thức lịch sử-xã hội
-thế kỉ 18- tình trạng Đàng Ngoài-Đàng Trong (Trịnh-Nguyễn phân tranh)
-đời sống nhân dân khó khăn, chiến tranh liên miên
-khởi nghĩa nông dân Tây Sơn: năm 1771
-1788, Lê Chiêu Thống dẫn 20 vạn quân Thanh do Tôn Sĩ Nghị chỉ huy tiến vào Thăng Long xâm lược Đại Việt, tiêu diệt Tây Sơn
-1788-1802, triều Tây Sơn
I-TRI THỨC ĐỌC HIỂU
3. Tri thức văn học (SGK/77-80)
a) Tác gia Nguyễn Du
-Thân thế
-Sự nghiệp sáng tác:
Tác phẩm chính:
Đặc điểm chính:
+ ND: tình đời, tình người, tình yêu lứa đôi, số phận người phụ nữ
+ NT: thể thơ, ngôn ngữ,…
b) Tác phẩm

3. Tri thức văn học (SGK/77-80)
b) Tác phẩm
Cảm hứng sáng tác:
Hoàn cảnh sáng tác:
Tên gọi:
Thể loại: truyện thơ (truyện thơ Nôm)
Tóm tắt:
Giá trị hiện thực, nhân đạo+giá trị nghệ thuật
II-ĐỌC HIỂU
1. Chị em Thuý Kiều
*Ví trí đoạn trích
*Đọc-chú thích (SGK/81-83)
*Chủ đề: Bằng bút pháp tượng trưng bậc thầy, ND đã ca ngợi vẻ đẹp bên ngoài, tinh thần của người phụ nữ cùng niềm cảm thương cho số phận của họ thông quan hình tượng TK
*Bố cục: 3 đoạn
II-ĐỌC HIỂU
II-ĐỌC HIỂU
1. Đoạn trích Chị em Thuý Kiều
*So sánh với Kim Vân Kiều truyện (thứ tự miêu tả các nhân vật, nội dung miêu tả, nghệ thuật miêu tả)
*Nhận xét (HS tự thực hiện)
II-ĐỌC HIỂU
2. Kiều ở lầu Ngưng Bích
*Ví trí đoạn trích
*Đọc-chú thích (SGK/93-95)
*Chủ đề: Bằng bút pháp tả cảnh ngụ tình tài tình, ND đã khắc hoạ tâm trạng nhớ thương người yêu, cha mẹ và cô độc, đau khổ của TK; sự vinh danh, niềm cảm thương của ND, lên án XH đương thời đã vì dập, đày doạ con người
*Bố cục: 3 đoạn
(miêu tả nội tâm, độc thoại nội tâm, tả cảnh ngụ tình?)
II-ĐỌC HIỂU
2. Kiều ở lầu Ngưng Bích
a) Tâm trạng của Kiều khi đối cảnh (lần 1)(6 câu thơ đầu)
-khoá xuân: bị giam lỏng
-không gian mênh mông, bát ngát: cô đơn, nhỏ bé
-những sự vật bất biến cứ hiển bày mỗi ngày: chán chường, bức bối
-thiếu vắng bóng dáng con người: lạc loài, bơ vơ
II-ĐỌC HIỂU
2. Kiều ở lầu Ngưng Bích
b) Nỗi nhớ thương của Kiều (8 câu tiếp theo)
*Nhớ thương chàng Kim
-Chàng Kim: tưởng nhớ + kỉ niệm tình yêu, nghĩ đến hình ảnh người yêu trông đợi đêm ngày …
-Xót thương hoàn cảnh: bơ vơ, lạc loài, bị ô uế cảm thấy không xứng đáng với KT
tình yêu sâu đậm, thuỷ chung
II-ĐỌC HIỂU
2. Kiều ở lầu Ngưng Bích
b) Nỗi nhớ thương của Kiều (8 câu tiếp theo)
*Nhớ thương cha mẹ
-Cha mẹ: xót xa, chưa tròn chữ hiếu người con chí hiếu
(so sánh với tâm trạng khi nghĩ về KT)
trong hoàn cảnh bế tắt, bị giam cầm nhưng tấm lòng, đạo đức vẫn không thể bị lu mờ, hoen ố
2. Kiều ở lầu Ngưng Bích
c) Tâm trạng của Kiều khi đối cảnh (lần 2)(8 câu thơ cuối)
-bộ tranh tâm trạng tứ bình cảnh ngụ tình, tình trong cảnh, “tâm cảnh”, mỗi cảnh ứng một nỗi niềm
-điệp ngữ: buồn trông (4 lần) nỗi buồn bã sâu đậm, đong đầy, thường trực phù hợp tâm lí
-từ láy động từ: gợi hình, gợi tiếng sinh động, biểu cảm
tài năng miêu tả tâm trạng bậc thầy
*Nhận xét (HS tự thực hiện)
III-LUYỆN TẬP
Đọc hiểu Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga
LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(trích TRUYỆN LỤC VÂN TIÊN
Nguyễn Đình Chiểu)
Một số đặc điểm của truyện thơ Nôm trung đại
chủ đề: ngợi ca nhân nghĩa, hiếu thảo, tiết hạnh, thủy chung,…
đề tài: lịch sử, hư cấu, con người đạo đức, ít tính hiện thực
thể thơ: phần lớn viết theo thể lục bát
ngôn ngữ: bình dân, bác học, ước lệ,…
nhân vật: vẫn hành động, ít tâm lí

Cảm ơn các em đã hợp tác !