Mô đun: Truyền thông và tư
vấn dịch vụ khuyến nông lâm
Lớp: TCKNL - K17A
GV: Hoàng Thị Thúy

Mô đun: Truyền thông và tư vấn dịch
vụ khuyến nông lâm

Bài 1:Truyền thông trong khuyến nông
Bài 2:Tư vấn và dịch vụ Khuyến nông

ĐỒ DÙNG VÀ TRANG THIẾT BỊ DẠY HỌC

 Phòng học được trang bị máy tính, máy chiếu, màn chiếu,
loa, bảng, phấn, rẻ lau...
 Trang thiết bị máy móc
 Máy ảnh, máy điện thoại thông minh có chức năng chụp ảnh
và quay video,......
 Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu
 Đề cương bài giảng
 Bút dạ viết bảng, bảng ghim, bảng đen, kẹp giấy, bút bi, bút
chì, băng dính giấy, bút chỉ bảng, tẩy, ghim dập, ghim cài, giấy
A0, A4 trắng, giấy các màu A4, nam châm...

Chú ý: Các em Quan sát hình ảnh
sau đó suy nghĩ và trả lời các câu hỏi
- Em quan sát được gì?
- Em thấy hình ảnh có rõ nét không?

Nông dân xuất sắc Đoàn Văn Kiên ở Lai Châu là người nuôi bò giỏi, chế
biến đặc sản Tây Bắc, thu hơn 2 tỷ/năm

Bài 1 : Truyền thông trong khuyến nông (tiếp)
2. Truyền thông khuyến nông bằng hình ảnh

Mục tiêu của truyền thông khuyến
nông bằng hình ảnh
 Truyền tải thông tin nhanh chóng, dễ hiểu
 Tạo ấn tượng và thu hút sự chú ý
 Minh họa, làm rõ nội dung kỹ thuật
 Tăng tính thuyết phục và tin cậy
 Khuyến khích học tập và làm theo
 Phù hợp với nhiều đối tượng nông dân

Nội dung bài học
 Tiểu kỹ năng 1.Tin bài truyền thông
khuyến nông.
 Tiểu kỹ năng 2.Truyền thông khuyến
nông bằng hình ảnh.
 Tiểu kỹ năng 3. Truyền thông khuyến
nông bằng video ngắn.

Ví dụ Khuyến nông bằng hình ảnh
 “Áp dụng phương
pháp canh tác
ruộng bậc thang
giúp giữ đất màu
và chống xói mòn.”

Ví dụ Khuyến nông bằng hình ảnh
 “Nông dân trồng
rau mầm trong hệ
thống thâm canh,
tăng hiệu quả đất
trồng.”

Tiểu kỹ năng 2

Khái niệm: Truyền thông khuyến nông bằng hình ảnh

Truyền thông khuyến nông bằng hình ảnh là
việc sử dụng các loại hình ảnh (ảnh chụp,
tranh vẽ, infographic, poster, video hình ảnh
tĩnh…) để chuyển tải thông tin, kỹ thuật, và
thông điệp khuyến nông đến người nông
dân và cộng đồng.

Tiểu kỹ năng 2:

Mục đích truyền thông khuyến nông
bằng hình ảnh
 Minh họa sinh động các bước kỹ thuật sản xuất nông
nghiệp.
 Giúp nông dân dễ hiểu – dễ nhớ – dễ làm theo.
 Tạo ấn tượng và thu hút sự chú ý hơn so với văn bản
thuần túy.
 Truyền tải thông điệp khuyến nông nhanh chóng, hiệu
quả, vượt qua rào cản về chữ viết hoặc ngôn ngữ.

Một số kỹ năng tạo ra sản phẩm hình ảnh cơ bản
 Xác định mục tiêu và nội dung hình ảnh
 Rõ ràng về chủ đề muốn truyền tải (VD: kỹ thuật trồng rau sạch, phòng bệnh cho lợn, thu
hoạch lúa…).
 Chỉ chọn hình ảnh gắn trực tiếp với thông điệp khuyến nông.
 Kỹ năng chụp ảnh
 Ánh sáng: Ưu tiên ánh sáng tự nhiên, tránh ngược sáng làm tối chủ thể.
 Bố cục: Sắp xếp đối tượng chính nổi bật, không để khung hình rối mắt.
 Góc chụp: Chọn góc phù hợp để thể hiện rõ hoạt động hoặc sản phẩm nông nghiệp.
 Độ nét: Hình ảnh rõ ràng, không mờ, không rung.
 Kỹ năng chọn lọc hình ảnh
 Lựa chọn ảnh chân thực, có tính minh họa cao.
 Tránh ảnh chung chung hoặc không liên quan đến nội dung.
 Kỹ năng biên tập và xử lý ảnh
 Cắt, chỉnh màu, tăng độ sáng – tương phản vừa phải để hình ảnh rõ và đẹp hơn.
 Làm nổi bật điểm chính, nhưng không bóp méo hoặc làm sai lệch thực tế.
 Kỹ năng gắn kết hình ảnh với thông điệp truyền thông
 Hình ảnh phải “nói được” điều muốn truyền tải.
 Dễ hiểu đối với người nông dân, đặc biệt những người hạn chế khả năng đọc chữ.

















Viết chú thích cho hình ảnh trong truyền thông
khuyến nông
1. Ngắn gọn, súc tích
Chỉ nên 1–2 câu, không dài dòng.
Đủ để người xem hiểu ngay nội dung chính của hình ảnh.
2. Chính xác, trung thực
Phản ánh đúng sự việc, không thêm bớt hoặc diễn giải sai.
Tránh dùng từ gây hiểu nhầm.
3. Cụ thể, rõ ràng
Nêu rõ ai, cái gì, đang làm gì, ở đâu (nếu cần).
Ví dụ: “Nông dân xã A áp dụng mô hình tưới nhỏ giọt cho cây cam.”
4. Ngôn ngữ đơn giản, dễ hiểu
Hạn chế dùng thuật ngữ chuyên môn phức tạp.
Viết theo cách mà bà con nông dân dễ đọc, dễ nhớ.
5. Tạo sức hấp dẫn
Chú thích không chỉ “mô tả” mà còn gợi ý thông điệp khuyến nông.
Ví dụ: “Sử dụng giống lúa mới giúp tăng năng suất 15% so với vụ trước.”

Quy trình thông tin hình ảnh khuyến
nông







Xác định mục tiêu truyền thông
Lựa chọn nội dung cần thể hiện bằng hình ảnh
Tạo và thu thập hình ảnh
Xử lý và biên tập hình ảnh
Viết chú thích cho hình ảnh
Trình bày và phổ biến

Bảng: Trình tự thực hiện truyền thông khuyến nông bằng hình
ảnh
Nội dung các bước

Thao tác, động tác
- Xác định rõ mục đích: phổ biến kỹ
thuật, giới thiệu mô hình, cảnh báo sâu
1. Xác định mục tiêu và
bệnh…
đối tượng truyền thông
- Lựa chọn đối tượng nông dân cần tiếp
cận.
- Tìm kiếm, chụp ảnh hoặc sưu tầm hình
2. Thu thập và lựa chọn ảnh liên quan.
hình ảnh
- Chọn lọc những hình ảnh rõ nét, trực
quan.
- Sắp xếp, chú thích, thêm ký hiệu minh
3. Biên tập và xử lý hình họa nếu cần.
ảnh
- Cắt ghép để làm nổi bật nội dung quan
trọng.
- Lồng ghép hình ảnh vào bài giảng, tờ
4. Trình bày, truyền tải
rơi, áp phích, slide, video ngắn…
thông tin
- Giới thiệu trực tiếp hoặc qua phương
tiện truyền thông.
5. Kiểm tra và đánh giá
hiệu quả

Yêu cầu kỹ thuật
- Mục tiêu cụ thể, rõ ràng.
- Nội dung hình ảnh phải phù hợp
với trình độ, nhu cầu của đối tượng.
- Ảnh chất lượng tốt, dễ nhìn.
- Nội dung chính xác, phản ánh thực
tế, không sai lệch.
- Trình bày ngắn gọn, dễ hiểu.
- Không lạm dụng chữ, đảm bảo tính
thẩm mỹ.
- Bố cục khoa học, dễ theo dõi.
- Đảm bảo người xem tập trung vào
trọng tâm.

- Đánh giá mức độ hiểu và vận dụng
- Quan sát, trao đổi với nông dân sau khi
được của nông dân.
xem.
- Điều chỉnh, bổ sung hình ảnh cho
- Thu thập phản hồi để rút kinh nghiệm.
các lần sau

Ví dụ: Truyền thông khuyến nông bằng hình ảnh về
Kỹ thuật trồng rau muống trong ao nước

 Bước 1. Xác định chủ đề và mục tiêu
 Chủ đề: Kỹ thuật trồng rau muống trong ao, hồ nhỏ để
tăng thu nhập.
 Mục tiêu: Giúp bà con nông dân biết cách chọn giống,
trồng, chăm sóc và thu hoạch rau muống trong ao nước,
đảm bảo năng suất và an toàn.
 Đối tượng: Nông dân vùng ven sông, ao, hồ.

Ví dụ: Truyền thông khuyến nông bằng hình ảnh về
Kỹ thuật trồng rau muống trong ao nước

 Bước 2. Thu thập và lựa chọn hình ảnh
 Chụp hoặc tìm các hình ảnh:





Cây rau muống giống khỏe mạnh.
Nông dân cấy rau muống xuống ao.
Ao rau muống xanh tốt.
Bà con thu hoạch rau muống.

 👉 Các hình ảnh rõ nét, màu sắc tươi sáng, phản ánh
đúng thực tế.

Ví dụ: Truyền thông khuyến nông bằng hình ảnh về Kỹ
thuật trồng rau muống trong ao nước
Bước 3. Biên tập và xử lý hình ảnh
Chọn ảnh theo trình tự: giống → trồng → chăm sóc → thu hoạch.
Thêm chú thích ngắn gọn dưới mỗi ảnh, ví dụ:
“Chọn giống rau muống khỏe, không sâu bệnh”
“Trồng rau muống bằng cách cấy hom xuống ao”
“Ao rau muống phát triển xanh tốt”
“Thu hoạch rau muống sau 25–30 ngày”

Ví dụ: Truyền thông khuyến nông bằng hình ảnh về
Kỹ thuật trồng rau muống trong ao nước

 Bước 4. Trình bày và truyền tải thông tin
 Tạo slide PowerPoint hoặc áp phích có 4 ảnh theo trình
tự.
 Cán bộ khuyến nông thuyết minh trực tiếp: giải thích
ngắn gọn từng bước kết hợp chỉ vào hình ảnh.
 Nhấn mạnh lợi ích: rau muống dễ trồng, ít vốn, thu
hoạch nhanh, tạo thêm thu nhập.

Ví dụ: Truyền thông khuyến nông bằng hình ảnh về
Kỹ thuật trồng rau muống trong ao nước

 Bước 5. Kiểm tra và đánh giá hiệu quả
 Sau buổi truyền thông, đặt câu hỏi:

 “Bà con thấy trồng rau muống trong ao cần
lưu ý gì?”
 “Ai có thể thử trồng mô hình này ở gia
đình?”

 Ghi nhận ý kiến, bổ sung hình ảnh thực tế từ chính bà con
trong những lần tập huấn sau.

Người nông dân dùng máy xới đất trong ruộng lúa nước.
Chú thích: “Cơ giới hóa khâu làm đất giúp tiết kiệm công
sức, tăng độ đồng đều mặt ruộng.”

Buổi thực nghiệm ngoài ruộng, cán bộ khuyến nông hướng dẫn kỹ thuật trên
mô hình.
Chú thích: “Mô hình thử nghiệm + hướng dẫn trực tiếp giúp nông dân dễ
hiểu kỹ thuật mới.”

Cán bộ khuyến nông trao đổi với nông dân trong vườn trồng cây.
Chú thích: “Trao đổi, tương tác trực tiếp để giải đáp thắc mắc
và điều chỉnh theo thực tế địa phương.”

Tập huấn ngoài ruộng cho nhiều nông dân, tham quan ruộng mẫu.
Chú thích: “Hình thức tập huấn tại ruộng mẫu giúp người xem
dễ hình dung quy trình và hiệu quả thực tế.”

MỘT SỐ LỖI THƯỜNG GẶP, NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH PHÒNG TRÁNH
Tiểu kỹ năng 2: Truyền thông khuyến nông bằng hình ảnh
LỖI THƯỜNG GẶP

- Mục tiêu truyền thông
chung chung, không rõ ràng.
- Nội dung hình ảnh không
phù hợp với nông dân.
- Hình ảnh mờ, thiếu ánh
sáng, khó nhìn.
- Sử dụng hình ảnh minh họa
không đúng kỹ thuật.
- Quá nhiều chữ chèn vào
ảnh.
- Trình bày rối mắt, thiếu
logic.
- Hình ảnh quá nhỏ, người
xem khó quan sát.
- Sử dụng quá nhiều ảnh
trong một bài.
- Không thu thập phản hồi từ
người xem.
- Chỉ đánh giá hình thức, bỏ
qua nội dung.
- Mục tiêu truyền thông
chung chung, không rõ ràng.
- Nội dung hình ảnh không
phù hợp với nông dân.

NGUYÊN NHÂN

- Chưa tìm hiểu nhu cầu thực
tế.
- Không phân loại đúng đối
tượng.
- Chụp ảnh vội vàng, thiếu
chuẩn bị.
- Không kiểm chứng nguồn
ảnh.
- Muốn đưa nhiều thông tin
một lúc.
- Thiếu kỹ năng thiết kế.
- Thiếu thiết bị trình chiếu
phù hợp.
- Không chọn lọc nội dung
chính.
- Thiếu bước khảo sát, trao
đổi sau truyền thông.
- Chưa tìm hiểu nhu cầu thực
tế.
- Không phân loại đúng đối
tượng.

CÁCH PHÒNG TRÁNH
- Khảo sát nhu cầu trước.
- Xác định mục tiêu cụ thể, sát thực tế
sản xuất.
- Chụp ảnh với thiết bị đủ chất lượng,
chọn góc chụp hợp lý.
- Chỉ dùng hình ảnh chính xác, phản
ánh thực tế.
- Ưu tiên ngắn gọn, dễ hiểu.
- Giữ bố cục đơn giản, tập trung trọng
tâm.
- Kiểm tra trước thiết bị, phông nền.
- Chọn lọc ảnh tiêu biểu, dễ minh họa.
- Dành thời gian hỏi – đáp, quan sát
phản ứng.
- Lấy ý kiến để cải thiện nội dung và
hình ảnh.
- Khảo sát nhu cầu trước.
- Xác định mục tiêu cụ thể, sát thực tế
sản xuất.

Luyện tập – Thực hành
 Thảo luận nhóm:

 Yêu cầu bài tập
 Chia nhóm (5 người).
 Chọn 1 chủ đề khuyến nông (ví dụ: trồng rau sạch, chăn nuôi an toàn sinh học,
phòng trừ sâu bệnh, thu hoạch – bảo quản nông sản…).
 Sưu tầm hoặc tự chụp 3–5 hình ảnh liên quan đến chủ đề.
 Thực hiện các bước:
Bước 1: Chọn hình ảnh rõ nét, phù hợp, dễ hiểu.
Bước 2: Viết chú thích cho từng hình (ngắn gọn, dễ nhớ, truyền đạt được thông
điệp chính).
Bước 3: Sắp xếp hình ảnh theo trình tự hợp lý (quy trình kỹ thuật, từ sai đến đúng,
từ chưa tốt đến tốt…).
Bước 4: Trình bày sản phẩm (dạng poster, tờ rơi, slide hoặc bảng tin).

 Bài tập về nhà: Tạo 1 tờ rơi một (khoảng 350 – 400 chữ) về
một sự kiện nông nghiệp tại địa phương, nộp vào buổi sau.

Nội dung chính cần nhớ
 Khái niệm truyền thông khuyến nông bằng hình ảnh
 Mục đích của truyền thông khuyến nông bằng hình
ảnh
 Một số kỹ năng tạo ra sản phẩm hình ảnh cơ bản
 Viết chú thích cho hình ảnh.
 Quy trình thông tin hình ảnh khuyến nông
 Thực hành truyền thông khuyến nông bằng hình
ảnh.

Nhận xét của giáo viên

Hướng dẫn chuẩn bị bài mới
Đọc trước tài liệu
Tìm hiểu khái niệm “truyền thông khuyến nông bằng video”.
Xem các ví dụ minh họa (video trên Internet).
Trả lời câu hỏi gợi ý
Vì sao video có tác dụng mạnh mẽ trong truyền thông khuyến nông?
Những loại video nào thường được dùng ?
Khi sử dụng video trong truyền thông cần lưu ý điều gì?
Sưu tầm tư liệu
Mỗi học sinh chuẩn bị 1–2 video ngắn có liên quan đến sản xuất nông nghiệp hoặc hoạt động
khuyến nông.
Ghi chú nguồn gốc, nội dung và ý nghĩa của video.
Chuẩn bị thảo luận
Suy nghĩ cách đặt tiêu đề hoặc chú thích ngắn gọn cho video.
Chuẩn bị phát biểu: Giải thích lý do chọn video, nội dung thông điệp muốn truyền tải.
Dụng cụ học tập
Vở ghi chép,
Video lưu trên điện thoại/máy tính để chia sẻ trong lớp.