KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: Viết công thức xác định cảm ứng từ tại tâm vòng dây và trong ống dây hình trụ có dòng điện I chạy qua?
Câu 2: Hiện tượng cảm ứng điện từ là gì? Công thức suất điện động cảm ứng?
Khi Ф qua vòng dây biến thiên→xuất hiện dòng điện cảm ứngtrong khung dây
→ Hiện tượng cảm ứng điện từ
Suất điện động cảm ứng trong khung dây:

Từ thông:
B thay đổi
S thay đổi
α thay đổi
Φ thay đổi
Hiện tượng
CẢM
ỨNG
ĐIỆN
TỪ
Thay đổi i
?
Hiện tượng
CẢM
ỨNG
ĐIỆN
TỪ
Φ thay đổi
TỪ THÔNG RIÊNG
TỰ CẢM
I. Từ thông riêng của một mạch kín
1. Định nghĩa
B
Với L: + Là hệ số tự cảm của ống dây.
+ Phụ thuộc vào dạng hình học của ống dây
+ Đơn vị: H (Henry)
Từ thông riêng của mạch là từ thông xuất hiện khi trong mạch kín có dòng điện cường độ i.
2. Biểu thức
3. Ví dụ
Độ tự cảm của ống dây có chiều dài l, tiết diện S, gồm N vòng dây
Nếu ông dây có lõi sắt
Hoạt động nhóm:
Xác định độ tự cảm của ống dây có chiều dài l, tiết diện S, gồm N vòng dây
II. Hiện tượng tự cảm
Hiện tượng tự cảm là hiện tượng cảm ứng điện từ trong một mạch có dòng điện mà sự biến thiên của từ thông trong mạch gây ra bởi sự biến thiên của cường độ dòng điện trong mạch
1. Định nghĩa
2. Một số ví dụ về hiện tượng tự cảm
E
r
K
MỞ K
ĐÓNG K
E
r
K
Hình 1
Hình 2
Hãy quan sát sự sáng của đèn Đ ở hai hình khi đóng, mở khoá K?
- Khi đóng khoá K, đèn Đ ở hình 1 sáng ngay, đèn Đ ở hình 2 dần dần sáng lên.
- Khi mở khoá K, đèn Đ ở hình 1 tắt ngay, đèn Đ ở hình 2 sáng loé lên rồi tắt dần.
Vì sao có sự khác nhau này giữa hai mạch điện ở hình 1 và 2 ?
Giải thích:
E
r
K
MỞ K
ĐÓNG K
- Khi K đóng, dòng điện chạy qua L tăng.
Xuất hiện dòng điện cảm ứng IC có chiều chống lại sự tăng của dòng điện chính trong mạch. Kết quả là dòng điện I qua đèn tăng chậm.
tăng
tăng
Nhận xét về từ thông qua vòng dây?
Giải thích:
- Khi K mở, dòng di?n ch?y qua L giảm nhanh.
Ống d�y cung sinh ra dịng di?n c?m ?ng ch?ng l?i s? gi?m c?a dịng di?n chính. Vì t? thơng xuy�n qua cu?n d�y gi?m m?nh n�n dịng di?n c?m ?ng IC l?n, ch?y qua d�n l�m d�n lo� s�ng l�n.
giảm
giảm
E
r
K
ĐÓNG K
MỞ K
III. SUẤT ĐIỆN ĐỘNG TỰ CẢM:
Đối với ống dây nhất định L là hằng số:
Vậy suất điện động tự cảm tỷ lệ với tốc độ biến thiên cường độ dòng điện trong mạch đó
Ta có:
Suất điện động tự cảm có công thức
IV. ỨNG DỤNG
Hiện tượng tự cảm có nhiều ứng dụng trong các mạch điện xoay chiều, các mạch dao động và máy biến áp…
Củng cố
Câu 1: Từ thông riêng của một mạch kín phụ thuộc vào:
A. cường độ dòng điện qua mạch. B. điện trở của mạch.
C. chiều dài của dây dẫn. D. tiết diện dây dẫn.
Câu 2: Hiện tượng tự cảm là hiện tượng cảm ứng điện từ do sự biến thiên từ thông qua mạch gây ra bởi:
A. sự biến thiên của chính cường độ dòng điện trong mạch.
B. sự chuyển động của nam châm với mạch.
C. sự chuyển động của mạch với nam châm.
D. sự biến thiên của từ trường Trái Đất.
Câu 3: Suất điện động tự cảm của mạch điện tỉ lệ với:
A. điện trở của mạch. B. từ thông cực đại qua mạch.
C. từ thông cực tiểu qua mạch. D. tốc độ biến thiên cường độ dòng điện qua mạch.
A. cường độ dòng điện qua mạch.
A. sự biến thiên của chính cường độ dòng điện trong mạch.
D. tốc độ biến thiên cường độ dòng điện qua mạch.
Câu 4: Chọn đáp số đúng của bài toán sau:
Trong mạch điện có độ tự cảm L có dòng điện giảm từ i xuống � i trong thời gian 2 giây thì suất điện động tự cảm có giá trị là:
A. i L
B. � i L
C. � i L
D. 1/8 i L
Câu 5: Một ống dây dài 50cm có 2500 vòng dây. Đường kính ống dây bằng 2cm. Cho một dòng điện biến đổi theo thời gian chạy qua ống dây. Sau thời gian 0,01s dòng điện tăng từ 0 đến 1,5A.Tính suất điện động tự cảm trong ống dây