chí phèo - nam cao
Tiết 51-52
Ngữ văn 11-nâng cao
?Mời các em xem một số đoạn phim trích trong bộ phim
" làng vũ đại ngày ấy" được chuyển thể từ kịch bản văn học " chí phèo" của nam cao
i.Tìm hiểu chung:
1.Xuất xứ :
- Viết năm 1941:

2.§Ò tµi: lÊy chÊt liÖu tõ nh÷ng ng­êi thËt, viÖc thËt ë lµng ®¹i Hoµng quª h­¬ng Nam Cao .
3.Nhan ®Ò :
- C¸i lß g¹ch cò : ChØ n¬i sinh ChÝ PhÌo .
- §«i løa xøng ®«i : Thiªn vÒ ca ngîi t×nh yªu
- ChÝ PhÌo : ThÓ hiÖn ®óng ý ®å nghÖ thuËt cña t¸c gi¶ .
4.®äc, tãm t¾t t¸c phÈm :
a.§äc :
Cảnh xôn xao của làng Vũ Đại và hình ảnh cái lò gạch cũ thoáng hiện trong đầu thị Nở
b.Tóm tắt tác phẩm:
Chí Phèo say rượu vừa đi vừa chửi
Đi tù về, đến nhà BK rạch mặt ăn vạ
Gặp thị Nở, Chí Phèo thức tỉnh, thèm lương thiện
Chí Phèo tuyệt vọng, giết chết Bá Kiến rồi tự sát
Thị Nở từ chối
ii.đọc-hiểu chi tiết :
1.Nhân vật Chí Phèo :
-Tuổi ấu thơ Chí cũng khốn khổ, cực nhục :
+ Chào đời đã bị ruồng bỏ .
+ Cuộc sống của kẻ không cha, không mẹ.
+ Không tấc đất cắm dùi .
-Lớn lên :
+ Sống kiếp trâu ngựa của người nông dân bị bóc lột trong xã hội phong kiến .
+ Là công cụ thoả mãn khát vọng làm giầu của BK.
+ Khát vọng nhục dục của vợ BK.
? Chí vẫn là một nông dân lương thiện , có mơ ước bình dị về một gia đình hạnh phúc
? Chí là người trọng nhân cách .
-Sau khi ra tù : diện mạo :
+ Cái đầu ? trọc lốc.
+ cái răng ? trắng hớn .
+ Cái mặt ? câng câng,..
Lưu manh hoá
Chính nhà tù thực dân đã tiếp tay cho bọn cường hào ác bá ở nông thôn biến người nông dân hiền lành , trung thực , giầu lòng tự trọng thành một kẻ mất hết tình người, hình người,...
- Ra tù :
+ Chí đã bán cả linh hồn cho quỷ dữ .
+ Cả làng Vũ Đại không chấp nhận giao tiếp với Chí dù ở hình thức tồi tệ nhất .( Bằng lời trần thuật nửa trực tiếp độc đáo ):
?NC đã cho người đọc thấy hoàn cảnh đau thương , tâm trạng bi phẫn cùng cực của Chí trước cái xã hội tàn bạo .
- Tiếng chửi của Chí cho ta thấy :
+ Chí vẫn khao khát được giao tiếp với đồng loại .
+ Chí thấm thía nỗi đau thân phận của một con người bị đồng loại bỏ rơi.
+ Nỗi tuyệt vọng của của một con người bị xã hội lạnh lùng từ bỏ .
- Quá trình từ một người nông dân nghèo khổ nhưng lương thiện ? lưu manh :
?Là hiện tượng có tính quy luật của người nông dân.
?Nhà văn vừa tố cáo sự tàn bạo của xã hội vừa lên tiếng bênh vực con người, con người bản chất không xấu xa nhưng vì sự độc ác của người đời bị đẩy vào tình thế tuyệt vọng .
b.Mối tình Chí Phèo - Thị Nở :
- Sau buổi sáng tỉnh rượu lại được TN chăm sóc :
+ Chí đã thay đổi , chính tình yêu và sự chăm sóc ân tình của TN đã làm sống dậy bản chất tốt đẹp trong Chí
- Lần đầu tiên sau bao nhiêu năm Chí đã nghe được :
+ Tiếng anh thuyền chài
+ Tiếng người đi chợ, tiếng chim hót ,...
+ Nhớ lại quá khứ và ý thức sâu sắc về thực tại,...
+ Tương lai : đói, rét, ốm đau, cô độc,...
? Bát cháo hành của TN là bát cháo của tình thương yêu, hạnh phúc .
- Liên hệ :
+ Nam Cao không viết về nạn sưu thuế .
+ NC viết về nỗi đau bị huỷ hoại về nhân tính, bị xói mòn về nhân phẩm,...
? Nhà văn còn dõng dạc khẳng định nhân phẩm của họ ngay khi họ bị vùi dập mất cả nhân hình , nhân tính .
NC thường nhìn người nông dân bằng con mắt tinh tường .
- Cái chết của Chí Phèo :
+ Vừa nhen lên khát vọng trở lại quyền sống lương thiện :
* Chí bị rơi vào bi kịch cự tuyệt quyền làm người .
* Chí đau đớn cho bi kịch của mình
( khóc rưng rức)
? Chí lại uống rượu để say nhưng đau đớn hơn .
+ Hành động của Chí gây bất ngờ cho chính lão cáo già cả làng Vũ Đại :
*Hành động lấy máu rửa thù của người nông dân thức tỉnh về quyền sống đã vùng lên .
- Việc giết người và tự sát của Chí ? mâu thuẫn giai cấp ở nông thôn đã gay gắt, không dễ gì xoa dịu .
CP là một điển hình nghệ thuật bởi nhân vật hội tụ đầy đủ những nỗi thống khổ của người nông dân nước ta trước CM/T8 ( bị cướp quyền sống, quyền làm người )
2.Nhân vật Bá Kiến :
- BK đã trở thành một điển hình nghệ thuật bất hủ của NC bởi :
+ BK mang nét chung của giai cấp thống trị đương thời(tham lam, tàn tạo)
+ BK có nét riêng của mộ tên ác bá gian hùng , nham hiểm, đọc ác theo lối riêng )
3.ý nghĩa của văn bản :
a.Về nội dung :
- TP phản ánh mâu thuẫn gay gắt ở nông thôn VN trước CM/T8:
+ Giai cấp thống trị >< nhân dân lao động .
+ TP thể hịên số phận bi thảm của nhưng người lao động bị đẩy vào con đường lưu manh hoá và quay lại chống trả bằng con đường lưu manh .
- Thể hiện giá trị nhân đạo sâu sắc trong cách nhìn mới của NC về người nông dân .
b. Về nghệ thuật :
-Khẳng định tài năng của Nam Cao trong việc xây dựng nhân vật điển hình
- Bút pháp trần thuật mới mẻ, linh hoạt, kết cấu thoải mái , có tính chất đa giọng ( đoạn văn mở đầu có giọng của tác giả, giọng nhân vật , giọng dân làng )

III.trắc nghiệm hiểu bài :
1.Vì sao , Chí Phèo giết chết Bá Kiến ?
a.Chí quá say sau khi uống rượu .
b.Chí bị Thị Nở tuyệt tình .
c.Chí đã nhận ra kẻ thù của cuộc đời mình là Bá Kiến .
d. Bá Kiến đã chỉ cho Chí năm hào .
Đáp án : C
2. Kết lụân nào đúng nhất với kẻ thù của cuộc đời mình /
A. Là nỗi đau bị người thân ruồng rẫy.
B. Là nỗi đau bị xã hội ghẻ lạnh .
C. Là nỗi đau bị cự tuyệt tình riên g .
D.Là nỗi đau bị cự tuyệt quyền làm người .
đáp án : D

Kính chúc các thầy, cô, các em 11A2 mạnh khoẻ, thành đạt, hạnh phúc.
Xin chân thành cảm ơn!