Nhiệt liệt chào mừng
Các thầy cô giáo về dự giờ
Thế nào là tõ tr¸i nghÜa? Cho ví dụ ?
Em h·y cho biÕt c¸ch sö dông tõ tr¸i nghÜa vµ nªu t¸c dông
cña nã?
Kiểm tra bài cũ




Tiết 43. Tiếng việt
Từ đồng âm
Người thực hiện: Nguyễn Văn Du
Trường: THCS An Vũ
1.Ví dụ
- Con ngựa đang đứng bỗng lồng lên
- Mua được chim, bạn tôi nhốt ngay vào lồng
1
2
2. Nhận xét
a, Giống nhau
* Xét về mặt âm thanh
Được phát âm giống nhau
b, Khác nhau
* Xét về mặt ngữ nghĩa
- Lồng : Động từ chỉ hoạt động của con ngựa nhảy dựng lên
- Lồng : Danh từ chỉ đồ vật làm bằng tre, nứa.( thường được dùng để nhốt gà, chim.)
1
2
Em hiểu thế nào là từ đồng âm?
* Ghi nhớ 1
Từ đồng âm là những từ giống nhau về âm thanh, nhưng nghĩa khác xa nhau, không liên quan gì với nhau.
Bài tập nhanh
Hai cây cùng một cái tên
Cây xoè mặt nước, cây lên chiến trường
Cây này bảo vệ quê hương
Cây kia hoa nở ngát thơm mạt hồ
( Là cây gì ?)
Là cây súng
Con ngựa đang đứng bỗng lồng lên

- Mua được chim, bạn tôi nhốt ngay vào lồng
1. Ví dụ
a. Ví dụ 1
b. Ví dụ 2
Đem cá về kho
Đem cá về kho chứa hàng
Đem cá về chế biến thành món ăn ( cá kho )
Để tránh hiểu lầm do hiện tượng đồng âm gây ra cần phải chú ý điều gì khi giao tiếp ?
* Ghi nhớ 2
Trong giao tiếp cần phải chú ý đầy đủ đến ngữ cảnh để tránh hiểu sai nghĩa của từ hoặc dùng từ với nghĩa nước đôi do hiện tượng đồng âm
Đt
DT
1
2
Bài tập nhanh:
Tìm từ đồng âm trong bài ca dao, giải nghĩa và cho biết tác dụng của việc sử dụng từ đồng âm trong bài ca dao.
Bà già đi chợ cầu Đông
Bói xem một quẻ xem chồng lợi chăng ?
Thầy bói gieo quẻ nói rằng
Lợi thì có lợi nhưng răng chẳng còn
1
2
3
Lợi : lợi ích
- Lợi và lợi : Chỉ bộ phận thịt bao quanh chân răng
?Tác dụng: sử dụng từ đồng âm trong biện pháp chơi chữ tạo ra tiếng cười trong bài ca dao châm biếm
1
2
3
Đọc lại đoạn dịch bài Bài ca nhà tranh bị gió thu phá, tìm từ đồng âm với mỗi từ sau: thu, cao, ba, tranh, sang, nam, sức, nhè, tuốt, môi.
Tháng tám, thu cao, gió thét già,
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta.
Tranh bay sang sông rải khắp bờ,
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa,
Mảnh thấp quay lộn vào mương xa.
Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,
Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,
Cắp tranh đi tuốt vào luỹ tre
Môi khô miệng cháy gào chẳng được,
Quay về, chóng gậy lòng ấm ức!
1.Bài 1 (SGK_T 136)
thu : mùa thu
thu : thu tiền
sang : sang trọng
sang : sang đò
cao : độ cao
cao : cao trăn
nam : nam nhi
nam : hướng nam
ba : số ba
ba : ba má
tranh : tranh lụa
tranh : tranh giành
1
1
1
1
1
2
1
2
2
2
2
2
2.Bài 2 (sgk_t136):
a, Tìm các nghĩa khác nhau của danh từ cổ và giải thích mối liên quan giữa các nghĩa đó.
b, Tìm từ đồng âm với danh từ cổ và cho biết nghĩa của từ đó.
a, Nghĩa khác nhau của từ cổ
- Cổ: bộ phận cơ thể nối đầu vào thân (cổ người)
- Cổ: bộ phận của đồ vật
? Mối quan hệ: nhỏ, thắt lại so với phần trên và phần dưới
b, Từ đồng âm với danh từ cổ
- Cổ: lâu đời (cổ đại..)
Cổ: cũ (cổ hủ, cổ xưa, cổ điển.)


3. Bài 3:Đặt câu với mỗi cặp từ đồng âm sau
bàn (danh từ) - bàn ( động từ)
sâu (danh từ) - sâu ( tính từ)
năm (danh từ) - năm (số từ)
Củng cố
Phân biệt từ đồng âm, từ đồng nghĩa, từ nhiều nghĩa, từ trái nghĩa ?
Từ đồng âm
Từ đồng nghĩa
Từ nhiều nghĩa
Từ trái nghĩa
Nghĩa khác xa nhau, không liên quan gì tới nhau
Có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau
Có nét tương đồng về nghĩa
Có nghĩa trái ngược nhau
Hướng dẫn về nhà
Học bài và làm những bài tập còn lại vào trong vở
Soạn bài: Các yếu tố tự sự, miêu tả trong văn biểu cảm
Bµi häc ®Õn ®©y lµ kÕt thóc
Xin chân thành cảm ơn