Bài giảng điện tử
Bài 1: TỰ HÀO VỀ TRUYỀN THỐNG
DÂN TỘC VIỆT NAM (T.1)
Sách Cánh diều
Môn: GDCD – Lớp 8
Giáo viên: Dương Thị Ngọc Trâm
Trường THCS Nguyễn Đình Chiểu – TP Nha Trang
Tháng 6 năm 2024

KHỞI ĐỘNG

MỞ ĐẦU

Các em hãy lắng nghe bài
hát sau

( Thày cô vào Yotobe tải bài Hào khí Việt
Nam)

Em hãy tìm trong đoạn trích trên những ca từ thể hiện niềm tự
hào về truyền thống của dân tộc Việt Nam.

Em hãy tìm trong đoạn trích trên những ca từ thể hiện niềm tự hào về truyền
thống của dân tộc Việt Nam ?
Những ca từ thể hiện niềm tự hào về truyền thống của dân tộc Việt Nam trong
đoạn trích trên:

- Giống hùng thiêng, ngàn năm lưu danh sử sách
- Mẹ Âu Cơ, bố Lạc Long Quân, cùng trăm con, xây cơ đồ.
- Giặc bao phen, khiếp vía chùn tâm can, đất nước ngoan
cường, một dải gấm hoa.
- Sông Hát, hồn thiêng ơi, ngàn sau cháu con ghi lòng.
- Sóng lớn Bạch Đằng giang ơi, vùi thây bao quân xâm lấn.
- Lớp lớp người chung tay, dựng xây gấm son san hà.

BÀI 1:
TỰ HÀO VỀ TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC
VIỆT NAM

SÔ ÑOÀ NOÄI DUNG BAØI HOÏC
BÀI 1: TỰ HÀO VỀ TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC VIỆT NAM

1. Nêu được một số
truyền thống của dân
tộc Việt Nam và ý
nghĩa của truyền
thống dân tộc?

2. Biểu
hiện của
lòng tự
hào về
truyền
thống của
dân tộc
Việt Nam.

3. Giữ gìn
và phát
huy truyền
thống của
dân tộc
Việt Nam

Tiết 1 - Bài 1: TỰ HÀO VỀ TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC VIỆT NAM

1. Nêu được một số truyền thống của dân tộc Việt Nam và ý nghĩa của
truyền thống dân tộc?

Tiết 1 - Bài 1: TỰ HÀO VỀ TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC VIỆT NAM

KHÁM PHÁ
Em hãy cho biết những truyền thống nào của dân tộc Việt Nam
được nói đến trong các thông tin trên?
Tôi khuyên đồng bào đoàn kết chặt chẽ và rộng rãi. Năm ngón tay cũng có
ngón vắn ngón dài. Nhưng vắn dài đều họp nhau lại nơi bàn tay. Trong mấy
triệu người, cũng có người thế này thế khác, nhưng thế này hay thế khác đều
dòng dõi của tổ tiên ta. Vậy nên ta phải khoan hồng đại độ. Ta phải nhận rằng
đã là con Lạc cháu Hồng thì ai cũng có ít hay nhiều lòng ái quốc. Đối với
những đồng bào lạc lối lầm đường, ta phải lấy tình thân ái mà cảm hoá họ. Có
như thế mới thành đại đoàn kết, có đại đoàn kết thì tương lai chắc sẽ vẻ vang.
Truyền thống đoàn kết, nhân ái, yêu nước.

Em hãy cho biết những truyền thống nào của dân tộc Việt Nam
được nói đến trong các thông tin trên?
Văn Miếu – Quốc Tử Giám nằm giữa Thủ đô Hà Nội, là biểu tượng muôn đời
của văn hiến và trí tuệ Việt. Vườn bia tiến sĩ trong Văn Miếu – Quốc Tử Giám
là biểu tượng lưu dấu quá trình hình thành và phát triển của tầng lớp trí thức
Nho học Việt Nam, những người đã tiếp thu và phát huy xuất sắc tinh hoa của
các nền văn minh phương Đông để sáng tạo ra cả kho tàng văn hiến Hán Nôm
giàu tinh thần yêu nước và bản sắc dân tộc. Bia tiến sĩ Văn Miếu còn là bức
tranh sinh động về việc tuyển dụng và đào tạo nhân tài, thể hiện ở tư tưởng
coi “hiền tài là nguyên khí quốc gia”, là nguồn gốc sự hưng thịnh của đất nước.
Ngày nay, Văn Miếu – Quốc Tử Giám là nơi Nhà nước tổ chức trao học hàm,
học vị cho những trí thức tiêu biểu, khen tặng cho học sinh, sinh viên xuất sắc
và tổ chức hội thơ hàng năm vào Rằm tháng Giêng.
Truyền thống hiếu học

Em hãy kể tên những truyền thống khác của dân tộc Việt Nam và nêu
giá trị của những truyền thống đó.
Truyền thống tương thân tương ái

Truyền thống
tôn sư trọng
đạo

Một số truyền thống

Truyền thống hiếu thảo

Em hãy kể tên những truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta ?
Truyền thống đạo đức
-

Yêu nước
Bất khuất chống giặc ngoại xâm
Đoàn kết
Nhân nghĩa
Cần cù lao động
Hiếu học
Tôn sư trọng đạo
Hiếu thảo …..

Truyền thống hiếu học

Nguyễn Ngọc Ký – nhà giáo ưu tú
Người Thầy đầu tiên của Việt Nam dùng
chân để viết

CÁC TRUYỀN THỐNG
Hiếu thảo; hiếu học; đoàn kết, nhân nghĩa, cần cù lao động …

Cần cù lao động

Hiếu thảo

Kính già yêu trẻ

TRUYỀN THỐNG VĂN HÓA
- Các phong tục, tập quán :
+ Tục mời trầu
+ Tục thờ cúng tổ tiên, Tế lễ
+ Tết Nguyên Đán
+ Tục cưới hỏi, ma chay
+ Các lễ hội ở khắp mọi vùng miền
- Cách ứng xử:
+ Quan hệ trên dưới tôn kính.
+ Quan hệ cha con chí hiếu.
+ Quan hệ vợ chồng ân tình.
+ Quan hệ anh em thuận hoà.
+ Quan hệ bạn bè tình nghĩa

Truyền thống nghệ thuật
- Văn học: Kho tàng ca dao, tục ngữ, hò vè,
thần thoại, truyền thuyết ….
- Các loại hình nghệ thuật:
+ Các làn điệu dân ca các vùng miền
+ Các loại hình nghệ thuật sân khấu: rối nước ,
tuồng, chèo, cải lương ….
+ Trang phục truyền thống các dân tộc: Áo dài,
áo tứ thân…
- Mĩ thuật: Tranh dân gian

CÁC TRUYỀN THỐNG
VĂN HÓA - NGHỆ THUẬT

GÓI BÁNH CHƯNG NGÀY TẾT

THỜ CÚNG TỔ TIÊN

Phong tục ăn trầu:

Lá trầu, quả cau, vôi trắng

Người nước ngoài cũng thử ăn
trầu cau của Việt Nam

Trầu têm cánh phượng

Trang phục truyền thống của dân tộc Việt
Nam.

Tìm hiểu về các loại hình văn hóa nghệ thuật của
dân tộc Việt Nam

Ca trù

Hát xẩm

Cải lương

Quan âm Thị Kính

Chèo

Hát quan họ

Múa rối nước

Nghề
truyền
thống

Nghề mây tre đan

Làm nón

Dệt thổ cẩm

Nêu những tập tục xấu, lạc hậu mà em được biết?
+ Xem bói
+ Lên đồng
+ Chơi số đề
+ Tang ma, cưới hỏi linh đình
+ Trốn học, bỏ học
+ Vô lễ với thầy cô giáo
+Trị bệnh bằng bùa, phép
……………………………..

Một số truyền hủ tục lạc hậu, tiêu cực

Tục cướp vợ của người H'Mông

Tục nối dây người Ê-Đê ở Tây Nguyên

Xem bói

Theo em, truyền thống của dân tộc Việt Nam có giá trị như thế nào đối với cá nhân,
gia đình, quê hương, đất nước?
3

Đối với gia đình
Truyền thống dân tộc
là nhân tố duy trì
hạnh phúc của gia
đình

2

1
Đối với cá nhân:
Truyền thống dân tộc
giúp mỗi cá nhân
không ngừng rèn luyện
và hoàn thiện mình

Đối với quê hương
Truyền thống dân tộc
làm giàu giá trị bản sắc
cho quê hương

4

Đối với đất nước
Truyền thống dân tộc
nguồn sức mạnh để
dân tộc Việt Nam vượt
qua mọi khó khăn, thử
thách

Tiết 1 - Bài 1: TỰ HÀO VỀ TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC VIỆT NAM

1. Nêu được một số truyền thống của dân tộc Việt Nam và ý nghĩa của
truyền thống dân tộc?
- Dân tộc Việt Nam có rất nhiều truyền thống tốt đẹp: yêu nước, kiên
cường; nhân nghĩa, yêu chuộng hòa bình; cần cù, sáng tạo, vượt khó
vươn lên; tôn sư trọng đạo, hiếu học, …
 
- Truyền thống dân tộc Việt Nam:
+ Là nền tảng tạo nên bản sắc văn hóa của dân tộc.
+ Là nguồn sức mạnh để dân tộc Việt Nam vượt qua mọi khó khăn,
thử thách trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
+ Là tiền đề quan trọng để mỗi cá nhân sống tốt, có ích hơn cho cộng
đồng, xã hội.
2. Biểu hiện của lòng tự hào về truyền thống của dân tộc Việt Nam.

Thảo luận nhóm

Nhóm 1: Quan
sát hình ảnh 1
SHS tr.7.
Nhóm 2: Quan
sát hình ảnh 2
SHS tr.7.
Nhóm 3: Quan
sát hình ảnh 3
SHS tr.7.
 Nhóm 4: Quan
sát hình ảnh 4
SHS tr.7.

Câu hỏi thảo luận nhóm
1. Thuyết trình thể hiện sự hiểu biết và lòng tự hào về
truyền thống được nói đến trong hình ảnh đã chọn.
2. Những hành động, việc làm đó đã thể hiện lòng tự hào
về truyền thống dân tộc Việt Nam như thế nào?

2. Biểu hiện của lòng tự hào về truyền thống của dân tộc Việt Nam
Tranh 1. Các bạn HS tham gia biểu
diễn văn nghệ trong lễ kĩ niệm ngày
Giỗ tổ Hùng vương.
Tranh 2. Các thanh niên hăng hái lên
đường nhập ngũ, thực hiện nghĩa vụ
quân sự.
Tranh 3. Người dân và các cơ quan
nhà nước đang thực hiện công tác cứu
hộ, hỗ trợ các nạn nhân bị ảnh hưởng
bởi mưa lũ.
Tranh 4. Đoàn thanh niên tình nguyện
đang băng rừng, vượt suối để tới hỗ
trợ các bà con trong một bản nghèo.

Những hành động, việc làm đó đã thể hiện lòng tự hào về truyền thống dân tộc Việt Nam một
cách bình dị, gần gũi, thông qua lời nói, hành động, thái độ, cảm xúc và được biểu hiện trên các
lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, đều xuất phát từ tinh thần tự nguyện và cống hiến của
tất cả mọi người.

Hãy kể tên những biểu hiện khác của lòng tự hào về truyền thống dân
tộc Việt Nam mà em biết?

Tích cực, sáng tạo trong học tập và lao động sản xuất; chủ động tham gia các
hoạt động cộng dồng; yêu quý, trân trọng, bảo vệ các di sản, các giá trị văn hóa
của dân tộc,...

Tiết 1 - Bài 1: TỰ HÀO VỀ TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC VIỆT NAM

1. Nêu được một số truyền thống của dân tộc Việt Nam và ý nghĩa của
truyền thống dân tộc?
2. Biểu hiện của lòng tự hào về truyền thống của dân tộc Việt Nam.
- Sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc;
- Tích cực, sáng tạo trong học tập, lao động và sản xuất;
- Chủ động tham gia các hoạt động cộng đồng;
- Yêu quý, trân trọng, bảo vệ các di sản, các giá trị văn hóacủa dân tộc;
- Hợp tác, đoàn kết, giúp đỡ nhau trong cuộc sống…

LUYỆN TẬP

Bài tập 1: Em đồng ý hay không đồng ý với nhận định nào dưới đây? Vì sao?
Đồng tình. Vì: yêu nước, bất khuất đấu tranh chống ngoại xâm
A. Giữ nước từ sớm, từ xa, từ khi
là truyền thống quý báu của dân tộc Việt Nam. Một trong
nước chưa nguy là truyền thống của những biểu hiện của truyền thống yêu nước là việc: các thế hệ
dân tộc Việt Nam. người Việt luôn có ý thức cảnh giác, thực hiện việc giữ nước từ
sớm, từ xa, từ khi nước chưa nguy.
B. Những hoạt động văn hoá, nghệ
thuật, lễ hội truyền thống của quê
hương là một phần của truyền thống
dân tộc Việt Nam.

Đồng tình. Vì: truyền thống dân tộc là những giá trị vật chất và
tinh thần (tư tưởng, tính cách, lối sống, cách ứng xử tốt đẹp, ...)
hình thành trong quá trình lịch sử lâu dài của dân tộc, được
truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Đồng tình. Vì: gia đình, dòng họ của mỗi cá nhân là một phần
C. Tự hào về tổ tiên, dòng họ, gia
của Tổ quốc. Do đó, tự hào về tổ tiên, tự hào về truyền thống
đình của mình chính là tự hào về
của gia đình, dòng họ cũng chính là tự hào về truyền thống của
truyền thống dân tộc Việt Nam.
dân tộc Việt Nam.
D. Truyền thống của dân tộc Việt
Nam là vô cùng quý giá nên cần phải
giữ gìn cẩn thận và hạn chế việc
tuyên truyền, quảng bá.

Không đồng tình. Vì: chúng ta nên tích cực quảng bá, giới
thiệu những truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam tới bạn
bè quốc tế.

Từ khi lên làm trưởng
phòng tổ chức ở công ty M,
ông H đã nghiên cứu chính
sách đãi ngộ nhân viên của
các doanh nghiệp là đối thủ
cạnh tranh với công ty để
đề xuất mức lương, thưởng
cao hơn hẳn cho những
nhân viên có nhiều đóng
góp cho công ty M.

Bài 5: Giải đáp thắc mắc

Theo em, vì sao công ty M
cần có mức lương, thưởng
cho các nhân viên có nhiều
đóng góp cho công ty cao
 Em hãy
bức
tranh
hơn sovẽ
với1các
doanh
nghiệp đối thủ cạnh tranh?

VẬN DỤNG

về chủ đề: Việt Nam

Công ty M cần có mức
lương, thưởng cao cho
các nhân viên có nhiều
đóng góp cho công ty vì
các nhân viên này là
nhân tố quan trọng tạo
nên năng lực cạnh
tranh của doanh nghiệp
so với đối thủ nên cần
có chính sách khích lệ,
động viên để giữ chân
và thúc đẩy các nhân
viên này cống hiến cho
doanh
trong trái
timnghiệp.
em.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Ôn lại kiến thức đã học:
+ Một số truyền thống của dân tộc Việt Nam.
+ Tự hào về truyền thống của dân tộc Việt Nam.
- Trả lời câu hỏi bài tập 1 phần Luyện tập và hoàn
thành nhiệm vụ phần Vận dụng.
- Đọc và tìm hiểu trước nội dung Tiết 2 – Tự hào về
truyền thống dân tộc Việt Nam