PHÒNG GD & ĐT TÂN CHÂU
TRƯỜNG THCS TÂN HÒA
Giáo viên dạy: Nguyễn Ngọc Trà My
Môn : Vật lý 9
Chào mừng quý thầy cô
đến dự giờ hội giảng vòng huyện
KIỂM TRA MIỆNG
Câu 1: Trình bày cách tạo ra từ phổ? Vẽ đường sức từ biểu diễn từ trường của nam châm thẳng?
Câu 2: Bài mới chúng ta nghiên cứu vấn đề gì?
KIỂM TRA MIỆNG
Câu 2: Bài mới chúng ta tìm hiểu về từ trường của ống dây có dòng điện chạy qua
Trả lời: Câu 1: Có thể thu được từ phổ bằng cách rắc mạt sắt lên tấm nhựa đặt trong từ trường rồi gõ nhẹ.
Vẽ đường sức từ
Chúng ta đã biết:
“Từ phổ và các đường sức từ” biểu diễn từ trường của thanh nam châm thẳng.
Vậy “từ trường của ống dây có dòng điện chạy qua” có điểm gì khác với “từ trường của thanh nam châm thẳng” không?
BÀI 24
TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY
CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
I. TỪ PHỔ, ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA:
1) Thí nghiệm
BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA
Rắc đều một lớp mạt sắt trên tấm nhựa có luồn sẵn các vòng dây của một ống dây dẫn có dòng điện chạy qua. Rồi gõ nhẹ tấm nhựa
Làm thí nghiệm theo nhóm
So sánh với từ phổ của thanh nam châm và từ phổ vừa tạo thành của ống dây có dòng điện chạy qua có gì giống nhau, khác nhau?
Vẽ một vài đường sức từ của ống dây ngay trên tấm nhựa
C1: So sánh với từ phổ của thanh nam châm và từ phổ vừa tạo thành của ống dây có dòng điện chạy qua có gì giống nhau, khác nhau?
* Giống nhau: Phần từ phổ ở bên ngoài ống dây có dòng điện chạy qua và bên ngoài nam châm giống nhau.
* Khác nhau: Trong lòng ống dây cũng có các đường mạt sắt sắp xếp gần như song song với nhau.
C2: Nhận xét về hình dạng của các đường sức từ?
Hình dạng đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua là những đường cong khép kín.
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
I. Từ phổ, đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua
1. Thí nghiệm:
Cho nhận xét về chiều của đường sức từ ở hai đầu ống dây so với chiều các đường sức từ ở hai cực của nam châm?
I. Từ phổ, đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua
1. Thí nghiệm:
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
^
Nhận xét: Giống như thanh nam châm, tại 2 đầu ống dây , các đường sức từ cũng có chiều đi vào một đầu (cực Nam) và đi ra từ đầu kia (cực Bắc)
c) Giống như thanh nam châm, tại hai đầu ống dây, các đường sức từ có chiều cùng (4)………một đầu và cùng (5)…… ở đầu kia.
1) Thí nghiệm
a) Phần từ phổ bên ngoài ống dây có dòng điện chạy qua và bên ngoài thanh nam châm(1) ………… .Trong lòng ống dây cũng có các đường sức từ, được sắp xếp gần như (2)………….. với nhau.
2) Kết luận :
b) Đường sức từ của ống dây là những đường(3)……………….
giống nhau
song song
cong khép kín.
đi vào
đi ra
+
-
6V
I
1) Chiều của đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua phụ thuộc vào yếu tố nào?
II. QUY TẮC NẮM TAY PHẢI:
Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta đổi chiều dòng điện qua ống dây?
2) Quy tắc nắm tay phải :
Nắm bàn tay phải, rồi đặt sao cho bốn ngón tay hướng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây thì ngón tay cái choãi ra chỉ chiều các đường sức từ trong lòng ống dây
II. QUY TẮC NẮM TAY PHẢI:
 Phát biểu :
Nắm bàn tay phải, rồi đặt sao cho bốn ngón tay hướng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây
Nắm bàn tay phải
- Sao cho bốn ngón tay hướng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây
- Ngón tay cái choãi ra chỉ chiều các đường sức từ trong lòng ống dây
Chiều đường sức từ
S
N
S
N
Chiều
dòng
điện
Chiều đường sức từ
A
B
S
N
Chiều
dòng
điện
Chiều đường sức từ
III. VẬN DỤNG
C5: Trên hình vẽ có một kim nam châm bị vẽ sai chiều. Hãy chỉ ra đó là kim nam châm nào và vẽ lại cho đúng. Dùng qui tắc nắm tay phải xác định chiều dòng điện chạy qua các vòng dây.
III. VẬN DỤNG
P
Q
A
B
Theo em ống dây sẽ hút hay đẩy thanh nam châm?
Tổng kết:
1. Hãy ghép nối các câu sau:
Từ phổ là
Chỗ nào đường sức từ dày thì
Hai đầu ống dây có dòng điện chạy qua
Chiều đường sức từ của ống dây
Tổng kết:
phụ thuộc vào chiều của dòng điện chạy qua các vòng dây.
từ trường mạnh, chỗ nào thưa thì từ trường yếu
hình ảnh cụ thể về các đường sức từ.
cũng là hai từ cực
2. Quy tắc NẮM TAY PHẢI dùng để làm gì?
A.Xác định chiều đường sức từ của nam châm thẳng.
B. Xác định chiều đường sức từ của dây dẫn có hình dạng bất kì
C. Xác định chiều đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua.
D. Xác định chiều đường sức từ của dây dẫn thẳng có dòng điện chạy qua.
A.Xác định chiều đường sức từ của nam châm thẳng.
B. Xác định chiều đường sức từ của dây dẫn có hình dạng bất kì
C. Xác định chiều đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua.
D. Xác định chiều đường sức từ của dây dẫn thẳng có dòng điện chạy qua.
Tổng kết
3. Ch?n c�u sai
Hai đầu của ống dây cũng là hai từ cực.
Đường sức từ của ống dây là những đường cong không khép kín.
Trong lòng ống dây cũng có các đường sức từ được sắp xếp gần như song song với nhau.
Tại hai đầu của ống dây, các đường sức từ cũng có chiều cùng đi vào một đầu và cùng đi ra ở đầu kia.
Tổng kết:
HƯỚNG DẪN HỌC TẬP

ĐỐI VỚI BÀI HỌC Ở TIẾT NÀY:
- Học ghi nhớ SGK và vận dụng quy tắc nắm tay phải vào bài tập
- Làm các bài tập từ bài 24.1 đến bài 24.5 SBT trang 29, 30
ĐỐI VỚI BÀI HỌC Ở TIẾT SAU:
Xem trước bài “Sự nhiễm từ của sắt thép-nam châm điện”
+ Sự nhiễm từ của sắt thép
+ Cấu tạo của nam châm điện