CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐÃ ĐẾN VỚI BÀI GIẢNG TRỰC TUYẾN
NGỮ VĂN 9
Giáo viên: Đoàn Thị Loan
Trường : THCS Trần Cao Vân
TỪ TƯỢNG HÌNH, TỪ TƯỢNG THANH
Contents Here
I. ĐẶC ĐIỂM, CÔNG DỤNG
Mặt lão đột nhiên co rúm lại. Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra. Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu như con nít. Lão hu hu khóc…
Này! Ông giáo ạ! Cái giống nó cũng khôn! Nó cứ làm in như nó trách tôi; nó kêu ư ử, nhìn tôi, như muốn bảo tôi rằng: “A! Lão già tệ lắm! Tôi ăn ở với lão như thế mà lão xử với tôi như thế này à ?”.
Tôi ở nhà Binh Tư về được một lúc lâu thì thấy những tiếng nhốn nháo ở bên nhà lão Hạc. Tôi mải mốt chạy sang. Máy người hàng xóm đến trước tôi đang xôn xao ở trong nhà. Tôi xồng xộc chạy vào. Lão Hạc đang vật vã ở trên giường, đầu tóc rũ rượi, quần áo xộc xệch, hai mằt long sòng sọc. (Nam Cao)
1. Đặc điểm
Gợi tả hình ảnh, dáng vẻ, trạng thái
Mô phỏng âm thanh
TỪ TƯỢNG HÌNH, TỪ TƯỢNG THANH
I. ĐẶC ĐIỂM, CÔNG DỤNG
1. Đặc điểm
móm mém : Móm do rụng hết răng.
xồng xộc : (Dáng đi, chạy) nhanh mạnh, xông
vật vã : Lăn lộn bên này bên kia một cách đau đớn, khổ sở.
rũ rượi : Túc rối và xoả xuống trước mặt.
hu hu : Tiếng khóc to, trầm đục, liên tiếp nhau
ư ử : Tiếng rên nhỏ, trầm, kéo dài trong cổ họng
BÀI TẬP NHANH
Contents Here
Em hãy phân loại các từ sau thành hai nhóm: Từ tượng hình, từ tượng thanh .
bát ngát,
chênh vênh,
lốm đốm,
um tùm,
lấp lánh,
chiêm chiếp,
ào ào,
quang quác,
rầm,
rì rầm,
TỪ TƯỢNG HÌNH
TỪ TƯỢNG THANH
chênh vênh,
quang quác,
chiêm chiếp,
lấp lánh,
rầm,
lốm đốm,
bát ngát,
ào ào,
rì rầm,
um tùm,
TỪ TƯỢNG HÌNH, TỪ TƯỢNG THANH
I. ĐẶC ĐIỂM, CÔNG DỤNG
- Từ tượng hình là từ gợi tả hình ảnh, dáng vẻ, trạng thái của sự vật.
1. Đặc điểm
- Từ tượng thanh là từ mô phỏng âm thanh của tự nhiên, của con người.
Từ tượng hình, từ tượng thanh gợi được hình ảnh, âm thanh cụ thể, sinh động, có giá trị biểu cảm cao; thường dùng trong văn miêu tả và tự sự.
2. Công dụng
LUYỆN TẬP
TỪ TƯỢNG HÌNH, TỪ TƯỢNG THANH
Contents Here
I. ĐẶC ĐIỂM, CÔNG DỤNG
II. LUYỆN TẬP
Bài tập 1. Xác định từ tượng hình, từ tượng thanh.
-Thằng Dần vục đầu vừa thổi vừa húp soàn soạt. Chị Dậu rón rén bưng một bát lớn đến chỗ chồng nằm.
- Vừa nói hắn vừa bịch luôn vào ngực chị Dậu mấy bịch rồi lại sấn đến để trói anh Dậu.
- Cai lệ tát vào mặt chị một cái đánh bốp, rồi hắn cứ nhảy vào cạnh anh Dậu.
- Rồi chi túm lấy cổ hắn, ấn dúi ra cửa. Sức lẻo khoẻo của anh chàng nghiện chạy không kịp với sức xô đẩy của người đàn bà lực điền, hắn ngã chỏng quèo trên mặt đất, miệng vẫn nham nhảm thét trói vợ chồng kẻ thiếu sưu.
- Từ tượng hình:
- Từ tượng thanh:
soàn soạt
rón rén
bịch
bốp,
lẻo khoẻo
chỏng quèo
Bài tập 2. Từ tượng hình gợi tả dáng đi.
Thướt tha, khoan thai, lừ đừ, chập chững.
TỪ TƯỢNG HÌNH, TỪ TƯỢNG THANH
Contents Here
I. ĐẶC ĐIỂM, CÔNG DỤNG
II. LUYỆN TẬP
Bài tập 3. Phân biệt ý nghĩa các từ tượng thanh tả tiếng người
- Cười ha hả:
- Cười hơ hớ:
Gợi tả tiếng cười to, tỏ ra rất khoái chí.
Mô phỏng tiếng cười thoải mái, vui vẻ, không cần che đậy, giữ gìn.
Mô phỏng tiếng cười thoải mái, vui vẻ, không cần che đậy, giữ gìn.
- Cười hì hì
- Cười hơ hớ:
Mô phỏng tiếng cười phát ra đằng mũi, thường biểu lộ sự thích thú, có vẻ hiền lành
TỪ TƯỢNG HÌNH, TỪ TƯỢNG THANH
Contents Here
I. ĐẶC ĐIỂM, CÔNG DỤNG
II. LUYỆN TẬP
Bài 4: Đặt câu với các từ tượng hình, tượng thanh: lắc rắc, lã chã, lấm tấm, khúc khuỷu, lập loè, tích tắc, lộp bộp, lạch bạch, ồm ồm, ào ào.
- Ngoài trời, mưa vẫn còn lắc rắc.
- Khuôn mặt mẹ đã lấm tấm những giọt mồ hôi.
- Cơn bão đến, mưa ầm ầm, gió ào ào.
- Đàn vịt bầu lạch bạch về chuồng.
TỪ TƯỢNG HÌNH, TỪ TƯỢNG THANH
Contents Here
I. ĐẶC ĐIỂM, CÔNG DỤNG
II. LUYỆN TẬP
Bài 5 : Sưu tầm một số bài thơ, đoạn thơ có sử dụng các từ tượng hình, từ tượng thanh mà em cho là hay.
Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh.
(Lượm-Tố Hữu)
BÀI TẬP BỔ SUNG
Xác định và phân tích giá trị biều cảm của từ tượng hình tượng thanh trong bài Qua đèo Ngang.
QUA ĐÈO NGANG

Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà,
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.
Lom khom dưới núi, tiều vài chú,
Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.
Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc,
Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia.
Dừng chân đứng lại,trời, non, nước,
Một mảnh tình riêng, ta với ta.
Bà Huyện Thanh Quan
Từ tượng hình
+ chen: gợi sự chen chúc, um tùm, rậm rạp.
+ lom khom: gợi dáng đi còng lưng, vất vả.
+ lác đác: gợi sự thưa thớt, ít ỏi.
Từ tượng thanh
+ quốc quốc: gợi âm thanh của con chim Cuốc.
+ gia gia: gợi âm thanh của con chim Đa đa.
BÀI TẬP BỔ SUNG
(a) &
(b) &
(c) &
(d) &
DẶN DÒ
Học bai,
Làm hoàn thiện bài tập,
Chuẩn bị bài Trợ từ, thán từ