Tiết 21

Bài 19. Tuần hoàn máu
(Tiếp theo)

MỤC TIÊU
- Giải thích được khả năng tự phát nhịp gây
nên tính tự động của tim.
- Mô tả được cấu tạo và hoạt động của hệ
mạch
- Mô tả được quá trình vận chuyển máu trong
hệ mạch (huyết áp, vận tốc máu …)
- Liên hệ việc bảo vệ sức khỏe tim mạch.

BÀI 19. TUẦN HOÀN MÁU (tiếp theo)
III. Hoạt
động của
tim
1. Tính tự
động của
tim

BÀI 19. TUẦN HOÀN MÁU (tiếp theo)
III. Hoạt
động của
tim
1. Tính tự
động của
tim

Thảo luận cặp đôi – thời gian 3 phút:
1. Thế nào là tính tự động của tim?
2. Tim có khả năng co dãn tự động là do cấu
trúc nào quy định?
3. Hệ dẫn truyền tim gồm những thành phần
nào? Hoạt động ra sao? Đưa đến kết quả gì?
4. Ý nghĩa của tính tự động của tim đối với cá
thể sinh vật?

BÀI 19. TUẦN HOÀN MÁU (tiếp theo)
III. Hoạt
động của
tim
1. Tính tự
động của
tim

- Hệ dẫn truyền tim gồm:

BÀI 19. TUẦN HOÀN MÁU (tiếp theo)
III. Hoạt
động của
tim
1. Tính tự
động của
tim
Ghép tim

Máy tạo nhịp tim

Máy sốc điện tim

BÀI 19. TUẦN HOÀN MÁU (tiếp theo)
III. Hoạt
động của
tim
1. Tính tự
động của
tim
2. Chu kì
hoạt động
của tim
- Mỗi chu kì tim gồm 3 pha:
+ Pha co tâm nhĩ : 0,1s
+ Pha co tâm thất : 0,3s
+ Pha dãn chung: 0,4s

Một chu kì
tim: 0,8s

BÀI 19. TUẦN HOÀN MÁU (tiếp theo)
III. Hoạt
động của
tim
1. Tính tự
động của
tim
2. Chu kì
hoạt động
của tim

Động vật

Nhịp tim/phút

- Nhịp tim trung bình của người trưởng thành bình
25-40
thường có số lần đập trên 1 phút là:
A. 65 nhịp/phút

B. 75 nhịp/phút

C. 95 nhịp/phút

D. 85 nhịp/phút
50-70

110-130

720-780

BÀI 19. TUẦN HOÀN MÁU (tiếp theo)
III. Hoạt
động của
hệ mạch
1. Cấu
trúc của
hệ mạch

ĐM chủ
mạch

ĐM nhánh
Tiểu ĐM chủ
Mao
Tiểu TM TM nhánh TM chủ

- ĐM: có thành dày, tính đàn hồi cao, chịu được áp lực lớn
- MM: thành rất mỏng, thực hiện TĐC giữa máu với TB
- TM: lòng mạch rộng, có các van cho máu chảy 1 chiều về tim

BÀI 19. TUẦN HOÀN MÁU (tiếp theo)
III. Hoạt
động của
hệ mạch
1.
Cấu
trúc của
hệ mạch
2. Huyết
áp
3. Vận tốc
máu

PHIẾU HỌC TẬP
Nhóm:………….

Yêu cầu: Đọc thông tin mục IV.2; 3 SGK tr 83-84, quan sát
bảng 19.2; hình 19.3 và 19.4. Thảo luận nhóm, sử dụng thông
tin trong bảng chọn câu trả lời ghi số thứ tự tương ứng với câu
trả lời vào phiếu học tập trong thời gian 3 phút

STT

Bảng chọn câu trả lời

1

Cao nhất ở ĐM đến TM và cuối cùng là MM

2

Cao nhất ở ĐM đến MM và cuối cùng là TM

3

Lực co tim, nhịp tim, khối lượng máu, độ quánh của
máu, sự đàn hồi của mạch

4

Là tốc độ máu chảy trong thời gian 1s

5

Là áp lực của máu tác dụng lên thành mạch

6

Tổng tiết diện của mạch và chênh lệch huyết áp giữa
2 đầu đoạn mạch

BÀI 19. TUẦN HOÀN MÁU (tiếp theo)
III. Hoạt
động của
hệ mạch
1.
Cấu
trúc của
hệ mạch
2. Huyết
áp
3. Vận tốc
máu

PHIẾU HỌC TẬP
Nhóm:………….

Yêu cầu: Đọc thông tin mục IV.2; 3 SGK tr 83-84, quan sát
bảng 19.2; hình 19.3 và 19.4. Thảo luận nhóm, sử dụng thông
tin trong bảng chọn câu trả lời ghi số thứ tự tương ứng với câu
trả lời vào phiếu học tập trong thời gian 3 phút

Nội dung
Khái niệm
Thứ tự biến động
trong hệ mạch?
Tác nhân làm thay
đổi huyết áp?
Vận tốc máu phụ
thuộc vào yếu tố
nào?

Huyết áp

Vận tốc máu

BÀI 19. TUẦN HOÀN MÁU (tiếp theo)
III. Hoạt
động của
hệ mạch
1.
Cấu
trúc của
hệ mạch
2. Huyết
áp
3. Vận tốc
máu

PHIẾU HỌC TẬP
Nhóm:………….

THÔNG TIN ĐỐI CHIẾU

Nội dung

Huyết áp

Vận tốc máu

Khái niệm

5

4

Thứ tự biến động
trong hệ mạch?

2

1

Tác nhân làm thay
đổi huyết áp?

3

Vận tốc máu phụ
thuộc vào yếu tố
nào?

6

BÀI 19. TUẦN HOÀN MÁU (tiếp theo)
III. Hoạt
động của
hệ mạch
1. Cấu trúc
của
hệ
mạch
2. Huyết áp

Nội dung
HA tâm thu (tim co)

Độ lớn
HA

VD ở
người

Cực đại

110-120
mmHg

HA tâm trương (tim dãn) Cực tiểu

Nhịp tim

70-80
mmHg

BÀI 19. TUẦN HOÀN MÁU (tiếp theo)
III. Hoạt
động của
hệ mạch
1.
Cấu
trúc của
hệ mạch
2. Huyết
áp
Biến động huyết áp trong hệ mạch của người trưởng thành
Loại mạch

Động
mạch chủ

Động
mạch lớn

Tiểu động
mạch

Mao
mạch

Tiểu tĩnh
mạch

Tĩnh
mạch
chủ

Huyết áp
(mmHg)

120 – 140

110 – 125

40 – 60

20 – 40

10 – 15

0

Một số biểu hiện ở người huyếp áp thấp

BÀI 19. TUẦN HOÀN MÁU (tiếp theo)
III. Hoạt
động của
hệ mạch
1. Cấu trúc
của
hệ
mạch
2. Huyết áp
3. Vận tốc
máu

Trò chơi
“Tiếp sức”
HẾT
GIỜ