Bài giảng Ng? VAN lớp 8
CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ GIÁO
các em học sinh
GV thực hiện: Võ Nguyên Khang
“ Việc học Sử - Địa không có gì khó, chỉ sợ lòng không bền – Cố gắng và đam mê, quyết chí ắt làm nên”.
“ Võ Nguyên Khang, bài thuyết trình Nam Á ngày 07/01/2021”.
 
1. Tác giả: Hồ Chí Minh
2. Địa điểm sáng tác
3. Hoàn cảnh sáng tác
I. Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc 10 câu thơ của tác phẩm Khi con tu hú. Phân biệt sự khác nhau của tiếng tu hú ở đầu và cuối bài thơ (mỗi ý 5đ, đọc đúng 2 câu đc 1đ).
II. Đọc – tìm hiểu chung.
4. Tác phẩm
5. Phân tích bài thơ + Q & A
Khi con tu hú gọi bầy
Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần
Vườn râm dậy tiếng ve ngân
Bắp ngô vàng hạt đầy sân nắng đào
Trời xanh càng rộng càng cao
Đôi con diều sáo lộn nhào từng không …
Ta nghe hè dậy bên lòng
Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi !
Ngột làm sao, chết uất thôi
Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu !
Biên soạn: Võ Nguyên Khang
Tiếng chim tu hú ở đầu bài
“ Khi con tu hú gọi bầy”
- Là tiếng gọi đàn, báo hiệu mùa hè
- Mở ra một khung cảnh mùa hè đẹp rộn ràng, tươi vui
Tiếng chim tu hú ở cuối bài
“Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu”
- Là tiếng kêu khắc khoải, da diết
- Gợi niềm chua xót, đau khổ và thôi thúc khao khát tự do của
người tù cách mạng.
Sự khác nhau
II. Đọc – tìm hiểu chung: 1. Tác giả: Hồ Chí Minh
2. Địa điểm sáng tác: Hang Pác Bó, huyện Hà Quảng, Tỉnh Cao Bằng.
3. Hoàn cảnh sáng tác: Tháng 2 – 1941, Bác Hồ trở về VN sau khi hoạt động ở nc ngoài (Pháp, Anh, Hồng Kông, …) để trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng trong nc. Người sống và làm việc trong hoàn cảnh hết sức gian khổ, ở trong hang Pác Bó, 1 hang núi nhỏ sát biên giới Việt – Trung. Thường phải ăn cháo ngô, măng rừng thay cơm; bàn làm việc là 1 phiến đá bên bờ con suối cạnh hang đc người đặt tên là suối Lenin. Bài thơ Tức cảnh Pác Bó đc Bác sáng tác trong time này.
4. Tác phẩm:
- Thể thơ: Ngũ ngôn tứ tuyệt Đường luật, giọng điệu tự nhiên, thoải mái, pha chút vui đùa, hóm hỉnh, tất cả toát lên một cảm giác vui thích, sảng khoái. VD: Ngắm trăng, Qua Đèo Ngang.
- Cách ngắt nhịp:
Sáng ra bờ suối, tối vào hang,
Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,
Cuộc đời cách mạng thật là sang.
- Bố cục:
+ Phần 1 : Ba câu thơ đầu (hoàn cảnh sống và làm việc của Bác ở Pác Bó).
+ Phần hai : câu thơ cuối (cảm nghĩ của Bác về cuộc đời cách mạng).
5. Phân tích bài thơ + Q & A.
1. Hoàn cảnh sống và làm việc của Bác ở Pác Bó.
- Sử dụng từ đối: sáng >< tối, suối >< hang, ra >< vào.
Theo em phép đối này có tác dụng gì? Em hiểu gì về cuộc sống của Bác khi ở Pác Bó?
- Câu thơ thứ nhất diễn tả sự nhịp nhàng, nề nếp, đều đặn trong lối sống sinh hoạt của Bác trong thời gian ở Pác Bó.
a, Câu thứ nhất.
b, Câu thứ hai: Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng.
+ Cách hiểu  thứ nhất : Lương thực, thực phẩm ở đây thật đầy đủ, “cháo bẹ, rau măng” luôn có sẵn.
+ Cách hiểu thứ hai : Dù phải ăn cháo bẹ, rau măng rất cực khổ nhưng tinh thần vẫn sẵn sàng.
? Trong hai cách hiểu trên, em sẽ lựa chọn cách hiểu nào để phù hợp với giọng điệu và tinh thần của bài thơ.
=> Câu thơ nói về đời sống vật chất đạm bạc, kham khổ, thiếu thốn của Bác ở Pác Bó.
B
B
B
T
T
T
Từ láy: Chông chênh
Gợi sự không vững chắc của bàn đá.
Điều kiện làm việc hết sức khó khăn, thiếu thốn.
- Cụm từ “Dịch sử Đảng”
Khoẻ khoắn, mạnh mẽ, gân guốc.
Công việc có ý nghĩa trọng đại.
Điều kiện làm việc hết sức khó khăn, thiếu thốn.
><
Công việc có ý nghĩa lớn lao.
Qua việc khám phá những nét đặc sắc về nghệ thuật ở câu thơ thứ ba, chúng ta thấy trung tâm của bức tranh Pác Bó được khắc họa như thế nào?
- Hình tượng Bác Hồ được khắc hoạ vừa chân thực vừa sinh động. Bác vượt qua khó khăn, gian khổ với tầm vóc lớn lao, uy nghi, lồng lộng như một bức tượng đài vị lãnh tụ cách mạng.
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng
c, Câu thứ ba:
Tiết 86 :
Tức cảnh Pác Bó
Hồ Chí Minh
1. Tác giả
2. Tác phẩm
II. Đọc – Hiểu văn bản
1. Hoàn cảnh sống và làm việc của Bác ở Pác Bó.
Sáng ra bờ suối, tối vào hang,
Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,
- Cuộc sống khó khăn, gian khổ, thiếu thốn.
- Cuộc sống của Bác Hồ ở Pác Bó hiện lên như thế nào qua ba câu thơ đầu? Qua đó, em cảm nhận gì về hình ảnh Bác?
- Trong hoàn cảnh đó, người chiến sĩ cách mạng vẫn hoà hợp với thiên nhiên, mang phong thái ung dung tự tại, vẫn lạc quan, say mê công việc, tin vào sự nghiệp.
I. Đoc – Hiểu chú thích văn bản
2. Cảm nghĩ của Bác về cuộc đời cách mạng.
2. Cảm nghĩ của Bác về cuộc đời cách mạng.
Cuộc đời cách mạng thật là sang.
- Người chiến sĩ cách mạng sau bao nhiêu gian khổ vẫn cảm thấy “cuộc đời cách mạng thật là sang”. Em hiểu cái “sang” ở đây là như thế nào ?
- Vì sao Bác cảm thấy “cuộc đời cách mạng thật là sang” ?
- Người vui vì được cống hiến cho cách mạng.
Thú lâm tuyền của Bác có gì khác với thú lâm tuyền của người xưa ?
Người xưa :
+ Lánh đời, thưởng ngoạn thiên nhiên. => Ẩn sĩ.
Bác :
+Thưởng ngoạn thiên nhiên, làm cách mạng. => Chiến sĩ.
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
- Thể thơ tứ tuyệt, bình dị, ngắn gọn, hàm xúc.
- Lời thơ giản dị, tự nhiên pha giọng vui đùa hóm hỉnh ; nghệ thuật đối ý, đối thanh phù hợp với tinh thần của bài thơ.
- Kết hợp hiện đại và cổ điển. Tạo được tứ thơ độc đáo, bất ngờ và sâu sắc.
2. Nội dung
- Bài thơ đã khắc hoạ cuộc sống cách mạng đầy gian khổ của Bác Hồ ở Pác Bó. Nhưng trong hoàn cảnh ấy, Bác vẫn luôn lạc quan, mang phong thái ung dung, tự tại của người chiến sĩ. Với Người, làm cách mạng và sống hoà hợp với thiên nhiên là một niềm vui lớn.
III. Tổng kết
Ghi nhớ:
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
2. Chuẩn bị tiết 87: §20: Câu cầu khiến; tiết 88: §20: Thuyết minh về 1 danh lam thắng cảnh; tiết 89: §20: Ôn tập về văn bản thuyết minh, tiết 90 + 91 : § 21: Ngắm trăng + Đi đường.
1. Học ghi nhớ và học thuộc văn bản.
“ Việc học Sử - Địa không có gì khó, chỉ sợ lòng không bền – Cố gắng và đam mê, quyết chí ắt làm nên”.
“ Võ Nguyên Khang, bài thuyết trình Nam Á ngày 07/01/2021”.
3. Viết một đoạn văn trình bày cảm nhận của em về văn bản. Làm các BT trong VBT.
XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN
QUÝ THẦY CÔ HỌC SINH KHỐI 8!
“ Việc học Sử - Địa không có gì khó, chỉ sợ lòng không bền – Cố gắng và đam mê, quyết chí ắt làm nên”.
“ Võ Nguyên Khang, bài thuyết trình Nam Á ngày 07/01/2021”.