CẢNH KHUYA
Tiếng suối trong như tiếng hát xa,
Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa.
Cảnh khuya như vẽ, người chưa ngủ,
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà
RẰM THÁNG GIÊNG
Rằm xuân lồng lộng trăng soi,
Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân.
Giữa dòng bàn bạc việc quân,
Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền.
HỒ
CHÍ
MINH
TỨC CẢNH BÁC BÓ
- Hồ Chí Minh -
TỨC CẢNH PÁC BÓ
Hồ Chí Minh
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả.
Hồ Chí Minh (1890 - 1969)
Tên khai sinh là Nguyễn
Sinh Cung
- Sinh tại Làng Sen, xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An.
- Là “Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới”
TỨC CẢNH PÁC BÓ
Hồ Chí Minh
TỨC CẢNH PÁC BÓ
Hồ Chí Minh
TỨC CẢNH PÁC BÓ
Hồ Chí Minh
I. Tìm hiểu chung
1.Tác giả.
2. Tác phẩm
Bài thơ được sáng tác trong hoàn cảnh nào?
a) Hoàn cảnh sáng tác

Bài thơ được sáng tác vào tháng 2/1941, sau ba mươi năm bôn ba nước ngoài, Bác Hồ về nước, sống và làm việc ở Pác Bó (Cao Bằng).
TỨC CẢNH PÁC BÓ
Hồ Chí Minh
Cao Bằng là tỉnh miền núi, biên giới nằm ở vùng Đông Bắc,
phía Bắc và Đông Bắc giáp Quảng Tây (Trung Quốc), phía
Tây giáp 2 tỉnh Hà Giang và Tuyên Quang, phía Nam giáp 2
Tỉnh Bắc Kạn và Lạng Sơn.
TỨC CẢNH PÁC BÓ
Hồ Chí Minh
Cảnh rừng núi Cao Bằng
-C
TỨC CẢNH PÁC BÓ
Hồ Chí Minh








TỨC CẢNH PÁC BÓ
Hồ Chí Minh
I. Tìm hiểu chung:
1.Tác giả
2. Tác phẩm
a) Hoàn cảnh sáng tác
b) Thể loại, bố cục
+ Phần 1: (3 câu đầu) => Cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác ở hang Pác Bó.
+ Phần 2: (1 câu cuối) => Cảm nhận của Bác về cuộc đời cách mạng.
* Cách 2: Khai, thừa, chuyển, hợp.
1. Câu khai: Mở ra đề tài
2. Câu thừa: Nâng cao,
triển khai ý câu khai.
3. Câu chuyển: Chuyển ý.
4. Câu hợp: Tổng hợp
toàn bộ ý thơ.
- Thể loại: Thất ngôn tứ tuyệt
- Bố cục: * Cách 1












TỨC CẢNH PÁC BÓ
Hồ Chí Minh
I. Tìm hiểu chung
Sáng ra bờ suối, tối vào hang
II. Đọc – hiểu văn bản
1.Cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác ở hang Pác Bó.
Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Biện pháp nghệ thuật đó có tác dụng gì?
Phép
đối
Hoạt động
Ra >< vào :
Sáng >< tối :
Suối >< hang :
Sáng ra bờ suối >< Tối vào hang :
Thời gian
Không gian
Diễn tả sự nhịp nhàng về nề nếp sinh hoạt của Bác ở Pác Bó .
Nhịp thơ 4/3
Tạo hai vế sóng đôi
=> Cuộc sống bí mật nhưng vẫn giữ được nề nếp, quy củ. Thể hiện phong thái ung dung, chủ động của Bác.
Sáng ra bờ suối, tối vào hang





TỨC CẢNH PÁC BÓ
Hồ Chí Minh
I. Tìm hiểu chung
II. Đọc – hiểu văn bản
1.Cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác ở hang Pác Bó








Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng
Có ý kiến cho rằng câu thơ: “Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng” có ba cách hiểu:
A. Cháo bẹ, rau măng lúc nào cũng đầy đủ, có sẵn.
B. Dù ăn cháo bẹ, rau măng rất khổ nhưng tinh thần vẫn sẵn sàng.
C. Cả hai cách trên
Theo em, hiểu như thế nào phù hợp với tinh thần của bài thơ hơn ?
A.Cách hiểu thứ nhất, sự sẵn sàng của con người
vẫn hiện diện nhưng ẩn đằng sau là cách nói đùa
vui, hóm hỉnh rất Hồ Chí Minh.
A
Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng
= >Lương thực, thực phẩm, thức ăn, luôn có sẵn, có đầy đủ, dồi dào (đến mức dư thừa) 
Cách nói hóm hỉnh, vui
đùa của Bác.
Thể hiện tinh thần lạc
quan vượt lên trên hoàn cảnh của Bác.
Cụm từ “ vẫn sẵn sàng” thể hiện tư tưởng của Bác như thế nào?





TỨC CẢNH PÁC BÓ
Hồ Chí Minh
I. Tìm hiểu chung
II. Đọc- hiểu văn bản
1.Cảnh sinh hoạt và làm việc
của Bác ở hang Pác Bó.








Bàn đã chông chênh dịch sử Đảng
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng
- Từ láy tạo hình “chông chênh” (không vững chắc, không bằng phẳng) => Nguy hiểm.
- Nghệ thuật đối: đối ý + đối thanh
=>Hình tượng người chiến sĩ cách mạng vừa chân thực vừa lớn lao, vững vàng, ung dung, làm chủ công việc dù trong hoàn cảnh nào.
-Từ láy tạo hình: “Chông chênh”
-Nghệ thuật đối :
*Đối ý :
Điều kiện làm việc > < công việc

khó khăn > < trọng đại
* Đối thanh :
Thanh bằng >< Thanh trắc

“chông chênh” “ dịch sử Đảng”
Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Biện pháp nghệ thuật đó có tác dụng gì?





TỨC CẢNH PÁC BÓ
Hồ Chí Minh
I. Tìm hiểu chung
II. Đọc- hiểu văn bản
1.Cảnh sinh hoạt và làm việc
của Bác ở hang Pác Bó.








Sáng ra bờ suối, tối vào hang
Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng
=> Bác yêu thiên nhiên, yêu công việc cách mạng luôn làm chủ cuộc sống trong bất kỳ hoàn cảnh nào .
Qua 3 câu thơ, con người cách mạng của Bác hiện lên như thế nào ?





TỨC CẢNH PÁC BÓ
Hồ Chí Minh
I. Tìm hiểu chung
II. Đọc- hiểu văn bản
1.Cảnh sinh hoạt và làm việc
của Bác ở hang Pác Bó.








2. Cảm nghĩ của Bác về cuộc đời cách mạng
Cuộc đời cách mạng thật là sang.
Có ý kiến cho rằng: Chữ “sang” kết thúc bài thơ có thể coi là “chữ thần” là “nhãn tự ”, đã kêt tinh toả sáng tinh thần toàn bài. Em hiểu từ “sang” như thế nào?


Cuộc đời cách mạng thật là sang
- Sang: sang trọng, giàu có cao quý, đẹp đẽ thể hiện cảm giác hài lòng, vui thích.
SANG
Niềm vui trước cái “sang”của một cuộc sống đầy gian khổ cho ta hiểu thêm vẻ đẹp nào trong cách
sống của Bác?
=> Phong thái ung dung, tầm vóc lớn lao, niềm say mê cách mạng của Hồ Chí Minh





TỨC CẢNH PÁC BÓ
Hồ Chí Minh
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc- hiểu văn bản
1.Cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác ở hang Pác Bó.








2. Cảm nghĩ của Bác về cuộc đời cách mạng
- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt.
- Giọng thơ vui đùa hóm hỉnh.
- Nghệ thuật đối: đối thanh, đối ý
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
2. Nội dung
- Bài thơ thể hiện tinh thần lạc quan, phong thái ung dung của Bác trong cuộc sống cách mạng đầy gian khổ ở hang Pác Bó .
- Sự hòa hợp với thiên nhiên, vui với công việc cách mạng là niềm vui lớn của Bác.
Em hãy chỉ ra sự kết hợp hai yếu tố cổ điển và hiện đại trong bài thơ?
CỔ ĐIỂN
Đề tài
Thi liệu
Thể thơ
Thú lâm tuyền
......
HIỆN ĐẠI
Cảm xúc CM
Lạc quan CM
Giọng diệu
Ngôn ngữ
....
TỨC CẢNH PÁC BÓ
Hồ Chí Minh
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC:
- Về nhà học thuộc lòng bài thơ, nắm vững những nội dung đã tìm hiểu trong tiết học.
Soạn bài: Ngắm trăng