Tiêt 78:
Văn bản: TỨC CẢNH PÁC BÓ
-Hồ Chí Minh-
Nguyễn Tiến Tuấn- THCS Lương Tài
Văn Lâm- Hưng Yên
Núi Các Mác, suối Lê- nin
Đường vào hang Pác Bó
Đầu ngọn suối Lê- nin
Dòng suối khởi nguồn Pác Bó
được Bác đặt tên là suối Lênin
Giường ngủ cuả Bác
Bác Hồ ngồi làm việc trong hang Pác Bó
T?C C?NH P�C Bể
- H? Chớ Minh -
I. Đọc – tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
Hồ Chí Minh.
(1890 – 1969)
II. Đọc – tìm hiểu chung:
1. Tác giả: Hồ Chí Minh
2. Tác phẩm
a. Đọc hiểu chú thích
TỨC CẢNH PÁC BÓ
- Hồ Chí Minh –
TỨC CẢNH PÁC BÓ
 “Sáng ra bờ suối, tối vào hang,
  Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng.
  Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,
  Cuộc đời cách mạng thật là sang”.
-Hồ Chí Minh-
+ Bẹ: Ngô
+ Sử Đảng: Lịch sử ĐCS Liên Xô
+ Pắc Bó: Nơi đầu nguồn
+ Chông chênh: Không vững chắc
Dễ nghiêng đổ(từ láy)
b.Thể thơ:
Ngũ ngôn tứ tuyệt Đường luật, giọng điệu tự nhiên, thoải mái, pha chút vui đùa, hóm hỉnh, tất cả toát lên một cảm giác vui thích, sảng khoái.
c. Cách ngắt nhịp:
Sáng ra bờ suối, tối vào hang,
Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,
Cuộc đời cách mạng thật là sang.
d. Bố cục:
+ Phần 1: Ba câu thơ đầu (hoàn cảnh sống và làm việc của Bác ở Pác Bó).
+ Phần hai: câu thơ cuối (cảm nghĩ của Bác về cuộc đời cách mạng).
II. Tìm hiểu chi tiết.
1. Hoàn cảnh sống và làm việc của Bác ở Pác Bó.
- Sử dụng phép đối: sáng >< tối, suối >< hang, ra >< vào.
Theo em phép đối và cách ngắt nhịp này có tác dụng gì? Em hiểu gì về cuộc sống của Bác khi ở Pác Bó?
Diễn tả sự nhịp nhàng, nề nếp, đều đặn trong lối sống sinh hoạt của Bác trong thời gian ở Pác Bó.
=> Tâm trạng thoải mái, ung dung hoà điệu với nhịp sống núi rừng với hang với suối.
a, Câu thứ nhất: Sáng ra bờ suối, tối vào hang.
+ Thời gian: Sáng – tối
+ Không gian: suối- hang
+ Hoạt động: ra- vào
- Nhịp thơ 4/3
TỨC CẢNH PÁC BÓ
- Hồ Chí Minh –
b, Câu thứ hai: Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng.
+ Cách hiểu  thứ nhất: Lương thực, thực phẩm ở đây thật đầy đủ, “cháo bẹ, rau măng” luôn có sẵn.
+ Cách hiểu thứ hai: Dù phải ăn cháo bẹ, rau măng rất cực khổ nhưng tinh thần vẫn sẵn sàng.
? Trong hai cách hiểu trên, em sẽ lựa chọn cách hiểu nào để phù hợp với giọng điệu và tinh thần của bài thơ.
Câu thơ nói về đời sống vật chất đạm bạc, kham khổ, thiếu thốn của Bác ở Pác Bó.
=> Tinh thần lạc quan yêu đời của Bác.
B
B
B
T
T
T
Đối thanh
Từ láy: Chông chênh
-> Gợi sự không vững chắc của bàn đá.
Điều kiện làm việc hết sức khó khăn, thiếu thốn.
- Cụm từ “Dịch sử Đảng”
Khoẻ khoắn, mạnh mẽ, gân guốc.
Công việc có ý nghĩa trọng đại.
Điều kiện làm việc hết sức khó khăn, thiếu thốn.
><
Công việc có ý nghĩa lớn lao.
Qua việc khám phá những nét đặc sắc về nghệ thuật ở câu thơ thứ ba, chúng ta thấy trung tâm của bức tranh Pác Bó được khắc họa như thế nào?
- Hình tượng Bác Hồ được khắc hoạ vừa chân thực vừa sinh động. Bác vượt qua khó khăn, gian khổ với tầm vóc lớn lao, uy nghi, lồng lộng như một bức tượng đài vị lãnh tụ cách mạng.
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng
c, Câu thứ ba:
Bàn đá - Nơi làm việc của Bác
2. Cảm nghĩ của Bác về cuộc đời cách mạng.
Cuộc đời cách mạng thật là sang.
- Người chiến sĩ cách mạng sau bao nhiêu gian khổ vẫn cảm thấy “cuộc đời cách mạng thật là sang”. Em hiểu cái “sang” ở đây là như thế nào ?
- Vì sao Bác cảm thấy “cuộc đời cách mạng thật là sang” ?
- Người vui vì được cống hiến cho cách mạng.
=> Tinh thần lạc quan, yêu đời của Bác thể hiện một lối sống một quan niệm nhân sinh của một ngưuời có nhân cách cao cả.
Thú lâm tuyền của Bác có gì khác với thú lâm tuyền của người xưa ?
Người xưa :
+ Lánh đời, thưởng ngoạn thiên nhiên. => Ẩn sĩ.
Bác :
+Thưởng ngoạn thiên nhiên, làm cách mạng. => Chiến sĩ.
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
- Thể thơ tứ tuyệt, bình dị, ngắn gọn, hàm xúc.
- Lời thơ giản dị, tự nhiên pha giọng vui đùa hóm hỉnh ; nghệ thuật đối ý, đối thanh phù hợp với tinh thần của bài thơ.
- Kết hợp hiện đại và cổ điển. Tạo được tứ thơ độc đáo, bất ngờ và sâu sắc.
2. Nội dung
- Bài thơ đã khắc hoạ cuộc sống cách mạng đầy gian khổ của Bác Hồ ở Pác Bó. Nhưng trong hoàn cảnh ấy, Bác vẫn luôn lạc quan, mang phong thái ung dung, tự tại của người chiến sĩ. Với Người, làm cách mạng và sống hoà hợp với thiên nhiên là một niềm vui lớn.
III. Luyện tập
Em hiểu chất thép trong bài thơ này như­ thế nào?
T?C C?NH P�C Bể
- H? Chớ Minh -
- Học thuôc lòng bài thơ.
- Phân tích bài thơ.
- Chuẩn bị bài sau: Câu cảm thán.
HU?NG D?N V? NH�