Trò chơi ô chữ

- GV đọc lần lượt các câu hỏi trong trò chơi ô
chữ.
- Sau khi GV đọc câu hỏi, đội nào bấm chuông
trước sẽ giành quyền trả lời.
-Đúng được 1 điểm, sai nhường quyền
trả lời cho đội khác.

26 1''Ráng
5''Nhất
3''Nhất
4''Mau
''Tháng
bảy
kiến
bò,
chỉ
lo
lại
…''
nước,
…sao
trì,đất
nhì
nhị
phân,
…
viên,
tam
tam
cần,
…mưa''
điền''
tứ …''
mỡ
gà,
nhà
thì
…''
thì
…
/ có
Vắng
sao
thì
…
….
vàng
1

T Ấ C

2

L Ụ T

3
4

C A N H
N Ắ N G

5
6

G
G

I Ữ

I

Ố N G

Tục ngữ về con
người và xã hội

I. Đọc, tìm hiểu
chú thích

1. Một mặt người / bằng mười mặt của
2. Cái răng,/ cái tóc / là góc con người
3. Đói cho sạch,/ rách cho thơm
4. Học ăn,/ học nói,/ học gói,/ học mở
5. Không thầy / đố mày làm nên
6. Học thầy / không tày học bạn
7. Thương người / như thể thương thân
8. Ăn quả / nhớ kẻ trồng cây
9. Một cây /làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại / nên hòn núi cao

Xếp các câu tục ngữ trong bài theo nhóm phù hợp
(Ghi số thứ tự của câu theo SGK)
1; 2; 3
a/ Tục ngữ về vẻ đẹp và phẩm chất của con người: …………
4; 5; 6
b/ Tục ngữ về học tập, tu dưỡng: ……………
c/ Tục ngữ về quan hệ ứng xử và đạo lí trong cuộc sống:
7; 8; 9
………… …

II. Đọc hiểu
văn bản

Làm việc nhóm
Câu tục ngữ số ………..
Nội dung, ý nghĩa của câu tục ngữ:
………………………………………………
Nghệ thuật được sử dụng:
………………………………………………
Giá trị kinh nghiệm:
………………………………………………
Câu tục ngữ tương tự:
………………………………………………

Tổ 1: Câu 1, 3
Tổ 2: Câu 5, 8
Tổ 3: Câu 9

1. Một mặt người bằng mười mặt của

>

1. Một mặt người bằng mười mặt của
Nội
dung:
Nghệ thuật:

Người quý hơn của gấp bội lần
Hoán dụ: mặt người
Nhân hóa: mặt của
So sánh
Đối lập đ.vị chỉ số lượng:
1 > 10

 Khẳng
định tư
tưởng coi
trọng giá
trị con
người của
nhân dân
ta

1. Một mặt người bằng mười mặt của
GT kinh nghiệm:
- Phê phán những trường hợp coi của hơn người
- An ủi, động viên những trường hợp được cho là
“Của đi thay người”.
- Quan niệm về việc sinh đẻ trước đây: Muốn có
nhiều con.

1. Một mặt người bằng mười mặt của
Một số câu tục ngữ tương tự:
- Người sống đống vàng.
- Người ta là hoa đất.
- Người làm ra của chứ của không làm ra người
- Lấy của che thân không ai lấy thân che

3.Đói cho sạch, rách cho thơm

3.Đói cho sạch, rách cho thơm
Nghệ
thuật:

Nội
dung:

Ẩn dụ: sạch; thơm
Đối: đói - rách, sạch - thơm
Nghĩa đen: Dù đói, rách vẫn phải ăn uống,
ăn mặc sạch sẽ, giữ gìn thơm tho .
Nghĩa bóng: Dù nghèo khổ, thiếu thốn vẫn
phải sống trong sạch

3.Đói cho sạch, rách cho thơm
GT kinh nghiệm:
Khuyên con người phải sống sao cho trọn phẩm giá, nhân
cách, phải có lòng tự trọng
Một số câu tục ngữ tương tự:
- Giấy rách phải giữ lấy lề
- Chết trong sống đục
- Cọp chết để ra, người ta chết để tiếng

5. Không thầy đố mày làm nên
Nghệ
thuật:

Nội
dung:

Gieo vần “ay”: thầy, mày
Nói quá

Ca ngợi, khẳng định vai trò
của người thầy giáo đối với sự
thành đạt của học sinh

5. Không thầy / đố mày làm nên
GT kinh nghiệm:
Khuyên nhủ con người cần biết kính trọng, biết ơn thầy, cô giáo
Một số câu tục ngữ tương tự:
- Một chữ là thầy, nửa chữ cũng là thầy

8. Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
Nghệ thuật
Nội dung
GT kinh
nghiệm

Ẩn dụ: Cây – quả; trồng - ăn
Khi được hưởng thành quả nào đó, phải
nhớ đến người đã có công gây dựng
nên, biết ơn người đã giúp mình
Thể hiện tình cảm biết ơn với ông bà,
cha mẹ, thầy cô, những người giúp
mình, hi sinh vì mình…

8. Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
Một số câu tục ngữ tương tự:
- Uống nước nhớ nguồn.
- Lá rụng về cội.
- Ăn bát cơm dẻo, nhớ
nẻo đường đi

9.

Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao

Nghệ thuật

Nội dung

Ẩn dụ: …như…
Đối: chẳng nên >< nên; một >< ba
Một người lẻ loi không thể làm nên việc lớn,
nhiều người hợp sức lại thì sẽ làm được mọi việc

 Khẳng định sức mạnh đoàn kết

9.

Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao

GT kinh nghiệm:

- Góp gió thành bão.
- Đông tay vỗ nên kêu.
- Đoàn kết là sống, chia rẽ là chết.

III. Tổng kết

01

02

Nghệ
thuật

Nội
dung

Sử dụng cách diễn đạt ngắn gọn, cô đúc
Sử dụng các biện pháp tu từ
Tạo vần, nhịp cho câu văn dễ nhớ, dễ
vận dụng
Tôn vinh giá trị con người
Đưa ra nhận xét, lời khuyên về những
phẩm chất và lối sống mà con người
cần phải có

GIÚP HỌC
SINH QUA
SÔNG

1

2
3

4
5

Tục ngữ về con người xã hội
được hiểu theo những nghĩa
nào?

A. Nghĩa đen

B. Nghĩa đen + Nghĩa
bóng

C. Nghĩa bóng

D. Tất cả đều sai

Câu tục ngữ nào trong bài
sử dụng cách diễn đạt so
sánh ngang bằng?

A. Câu 1

B. Câu 1 và 7

C. Câu 1 và 6

D. Câu 7

Từ ngữ nào trong câu “Cái
răng, cái tóc là góc con
người” sử dụng hình ảnh
hoán dụ?

A. Cái răng

B. Cái tóc

C. Cái răng, cái tóc

D. Góc

Câu tục ngữ nào dưới đây
đồng nghĩa với câu “Đói cho
sạch, rách cho thơm”?

A. Nhà sạch thì mát, bát
sạch ngon cơm
C. Giấy rách phải giữ lấy lề

B. Mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà
mỗi cảnh
D. Áo rách khéo vá hơn lành
vụng may

Câu tục ngữ “Lời nói chẳng mất
tiền mua/ Lựa lời mà nói cho
vừa lòng nhau.” phù hợp với
nội dung học tập nào sau đây?

A. Học nói

B. Học ăn

C. Học mở

D. Học gói

PHIẾU BÀI TẬP
Nêu câu tục ngữ trong văn bản phù hợp với những ngữ liệu sau đây
a/

Một ngôi sao chẳng sáng đêm
Một thân lúa chín, chẳng nên mùa vàng

b/ Một cậu bé đi hát dạo, bán những món hàng nhỏ như vé số và kẹo cao su ở
những quán phở vỉa hè. Khi khách ngỏ ý muốn cho cậu tiền và không lấy món
hàng, cậu đã từ chối nhận tiền.
c/ Dao có mài mới sắc, người có học mới khôn.
d/

Muốn sang thì bắc cầu kiều
Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy.

d/

Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

Bài cũ
Chọn một câu tục ngữ trong văn bản mà em thích nhất và thực
hiện yêu cầu dưới đây:
a/ Em có đồng ý với lời khuyên mà câu tục ngữ nêu ra không?
b/ Tìm ít nhất 2 lí lẽ để giải thích cho câu trả lời của em.
c/ Với mỗi lí lẽ, tìm ít nhất 2 dẫn chứng (trong tác phẩm văn học,
sự kiện thực tế…) để chứng minh

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

Bài mới
Soạn bài Rút gọn câu
- Cá nhân: Đọc ngữ liệu và trả lời các câu hỏi trong SGK
- Nhóm: Thử xây dựng 1 đoạn hội thoại ngắn có sử dụng
câu rút gọn

Tạm biệt các em!
Chúc các em học tốt