NHIỆT NHIỆT CHÀO MỪNG
QUÍ THẦY CÔ GIÁO

GV: Nguyễn Văn Duật

PHẦN THI KHỞI ĐỘNG
Mỗi đội sẽ lần lượt trả lời 5 câu hỏi- đáp
nhanh; mỗi câu trong vòng 20 giây. Câu
nào không trả lời được có quyền bỏ
qua để trả lời câu hỏi tiếp theo. Mỗi câu
trả lời đúng được 10 điểm.

Câu 2: Phương pháp lai gây thành chủ yếu áp dụng cho loài nào:
Câu 1: Đặc điểm nhân giống hình tháp:
A.
Lợn.
B. Gà.vật nuôi, ngườiC.taCá.
D. Vịt.
Câu
4: Để sản xuất giống
tổ chức các đàn
A.Tiến
độ
truyền
ngàygiống
càng thấp.
Câu
Thếdi
nào
là nhân
thuần chủng:
giống3:như
thế
nào:
B.Mức
độđôi
chọn
lọcphối
ngàyđực
càng
cao.
A.
Ghép
giao
cái
loài.Đàn thương phẩm.
A. Đàn hạt nhân  Đàn nhân khác
giống
C.
Số lượng
vật
nuôi
ngày
càng
giảm. chủng cùng loài.
B.
Ghép
đôi
giao
phối
đực
cái
thuần
B. Đàn nhân giống  Đàn thương phẩm Đàn hạt nhân.
D.
Tiến
độ
di giao
truyền
ngày
càng
giảm giống.
C.
Ghép
đôi
phối
đực
cái
cùng
Câu
5: Có
nhân
giống:Đàn nhân giống.
C. Đàn
hạtmấy
nhânPhương
 Đànpháp
thương
phẩm
A.
1Ghép
Phương
pháp.
B. 2 Phương pháp.
D.
đôi
giao
phối
đực
cái
khác
giống.
D.
thương
phẩm  Đàn nhân giống
Đàn hạtpháp.
nhân.
C. Đàn
3 Phương
pháp.
D. 4 Phương

Câu 1: Nhược điểm của phương pháp chọn lọc hàng loạt:
A. Cần nhiều thời gian.
B. Cần điều kiện cơ sở vật chất tốt.
Câu 2: Đàn thương phẩm có năng suất và mức độ chọn lọc thấp
Câu
3:nhưng
Mục
lai
C.
Hiệu
quả đích
chọn
lọc
cao.giống.
D. Hiệu
chọn lọc không cao
nhất,
có sốcủa
lượng
vật nuôi
trongquả
đàn:
Câu
4: Trong
các phép
lai sau
phép
lai nào gọi là nhân giống
A.
Tạo
giống
mới,
sử
dụng
ưu
thế
lai.
Câu
5:
“Phối
giống
và
nuôi
dưỡng
gia
súcB.mang
thai”ítlànhất.
bước thứ
A.
Số
lượng
bằng
đàn
hạt
nhân.
Số
lượng
thuần chủng:
mấy
trong
quy
trình
sản xuất
gia súc giống:
B.
Bảo
tồn
giống
vật
nuôi
quí
hiếm.
C.
Số lượng
hơnHà
đàn
nhân giống. B.B.Bước
Số
A. Bước
1 Xít Bò
2 lượng
Bò
vàng
lan.
BòD.vàng
X Bò nhiều
vàng. nhất.
C. Duy
Bướctrì,
3 củng cố ưu điểm của giống.
D. Bước 4
C. Bò lai sim X Bò Hà lan.
D. Bò vàng X Bò lai sim.
D. Phát triển về số lượng.

? Trong chăn nuôi có những biện pháp để
nâng cao phẩm chất và năng suất ở giống
vật nuôi?

- Chọn lọc: chọn lọc tự nhiên, chọn lọc nhân tạo
- Nhân giống: nhân giống thuần chủng, nhân giống
lai...
- Ngày nay nhờ ứng dụng khoa học kỹ thuật hiện đại
đã tạo ra nhiều giống vật nuôi có năng suất và phẩm
chất cao. Một trong những ứng dụng tiêu biểu là công
nghệ tế bào trong công tác giống.

BÀI 27
ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
TRONG CÔNG TÁC GIỐNG

VÀI NÉT VỀ LỊCH SỬ CÔNG NGHỆ CẤU TRUYỀN PHÔI BÒ
Ở VIỆT NAM

- 1986: Con bª ®Çu tiªn ë n­íc ta ra ®êi tõ cÊy truyÒn ph«i.
- 1989: CÊy 50 ph«i ®«ng l¹nh (chuyªn gia Cuba gióp ®ì )
- 1994: Bß sinh ®«i trong ®ã 1 bª do trøng rông tù nhiªn vµ 1
bª do cÊy truyÒn ph«i.
- 1997: 150 ph«i ®«ng l¹nh cÊy trªn bß miÒn Nam vµ Hµ Néi.
Nh÷ng bª sinh ra sinh tr­ëng, ph¸t triÓn, sinh s¶n b×nh th­êng, cho
s÷a v­ît toµn ®µn 20 – 30%.

Các em hãy quan sát sơ đồ sau và cho nhận xét?
Bò cho phôi
Em có nhận xét gì về
bê con sinh ra?

Phôi của bò cho
phôi

CÔNG NGHỆ CẤY TRUYỀN PHÔI LÀ GÌ?

Bò
nhận
phôi

Bê
con

I. Khái niệm
Công nghệ cấy truyền phôi là quá trình đưa phôi
được tạo ra từ cơ thể vật nuôi cho phôi (bò cho
phôi) sang cơ thể vật nuôi nhận phôi (bò nhận
phôi), phôi vẫn sống và phát triển tốt, tạo thành
cá thể mới và được sinh ra bình thường.

II. Cơ sở khoa học
- Phôi có thể là một cơ thể độc lập ở giai đoạn đầu của quá
trình phát triển. Nếu được chuyển sang một cơ thể khác có

Tại sao phôi sống và phát triển được trên cơ

trạng thái sinh lí, sinh dục phù hợp với trạng thái của cá thể

thể vật nuôi khác?

phôi (hoặc phù hợp với tuổi phôi) thì nó vẫn sống và phát
triển bình thường. Sự phù hợp này gọi là sự đồng pha
- Hoạt động sinh dục của vật nuôi là do hormon sinh dục

cách
nào
cócácsự
giữa
bò
điềuLàm
tiết. Bằng
cách
sử để
dụng
chếđồng
phẩm pha
sinh học
có chứa
hormon
hormon
nhân
có phôi?
thể điều khiển
cái hoặc
mẹ cho
phôi
vàtạo,
bòcon
mẹngười
nhận
sinh sản của vật nuôi theo ý muốn (Gây động dục đồng pha
hoặc gây rụng trứng hàng loạt)

CÊu T¹o ph«i

III. QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ CẤY TRUYỀN PHÔI BÒ
B1: Chọn vật nuôi cho phôi và nhận phôi: vật nuôi cho phôi phải cho phôi
có chất lượng di truyền tốt, vật nuôi nhận phôi phải có khả năng sinh sản
tốt và sức khỏe tốt
B2: Gây động dục đồng pha ở vật nuôi cho phôi và nhận phôi: Dùng các
• Quan sát hình vẽ sau.
chế phẩm sinh học chứa hoocmon hay hoocmon nhân tạo để điều khiển
sự sinh sản của vật nuôi
Từ đó nêu quy trình
B3: Phối giống cho vật nuôi cho phôi bằng thụ tinh nhân tạo

cấy truyền phôi ở bò?

B4: Thu hoạch các phôi ở vật nuôi cho phôi: Dùng phương pháp súc rửa
ống dẫn trứng để thu phôi trước khi làm tổ
B5: Cấy các phôi đã cấy vào tử cung vật nuôi nhận phôi có cùng thời kỳ
động dục với nguyên tắc “lấy ở vị trí nào thì đưa vào đúng vị trí ấy”
B6: Nuôi, chăm sóc vật nuôi cho phôi trở lại kỳ động dục mới. Chăm sóc
các vật nuôi nhận phôi mang thai để thai phát triển tốt
B7: Nuôi dưỡng đàn con để bổ sung vào đàn giống

1.Chọn bò cho phôi

2.Chọn bò nhận phôi

3.Gây động dục hàng loạt
4.Gây rụng trứng nhiều ở bò cho phôi
5.Bò nhận phôi động dục
Phối giống

X
6.Bò đực giống tốt

8.Cấy phôi cho bò nhận

10.Bò nhận phôi có chửa
7.Thu hoạch phôi

9.Bò cho phôi trở lại bình thường
chờ chu kỳ tiếp theo

11.Đàn con mang tiềm năng tốt của bò cho phôi

Ý nghĩa của công nghệ cấy truyền phôi bò?
-

Phổ biến và nhân nhanh về số lượng và chất
lượng giống tốt

-

Giảm chi phí trong chăn nuôi: như con giống,
chuồng trại, nhân lực…

-

Hạn chế dịch bệnh, nâng cao sức chống chịu khả
năng thích nghi của bê con…

CỦNG CỐ
Để thực hiện cấy truyền phôi thành công phải có những
điều kiện gì?
- Bò cho phôi và bò nhận phôi có hiện tượng động dục đồng pha
và khỏe mạnh.
- Phương tiện nuôi, cấy truyền phôi phải hiện đại, kỹ thuật thụ
tinh cao
Dựa vào tiêu chí nào để chọn vật nuôi cho phôi và nhận
phôi ?
- Vật nuôi cho phôi phải cho phôi có chất lượng di truyền tốt, vật
nuôi nhận phôi phải khỏe mạnh, sinh sản bình thường, có năng
suất cao về 1 hoặc 1 vài tính trạng.
- Vật nuôi nhận phôi phải có khả năng sinh sản tốt, sức
khỏe tốt, sức sản xuất cao

ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ TẾ BÀO
Nh©n b¶n v« tÝnh

Cừu Dolly

Một số thành tựu công nghệ cấy truyền phôi

Bª sinh ra tõ TTON