TOÁN
LỚP 4A5
BÀI 97: ỨNG DỤNG CỦA
TỶ LỆ BẢN ĐỒ (Tiết 1 + 2)
TRƯỜNG TH & THCS SỐP CỘP
GIÁO VIÊN: Quàng Văn Áo
Viết số thích hợp vào chỗ chấm:
Tỉ lệ bản đồ
Độ dài thu nhỏ
Độ dài thật
1 : 1 000
1 cm
1 : 300
1 dm
1 : 10 000
1 mm
1 000 cm
300 dm
10 000mm
KHỞI ĐỘNG.
Bài 97 : Ứng dụng của tỉ lệ bản đồ (Tiết 1)
Toán
A. HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN:
1. Quan sát bản đồ ở trang 89 và cho biết:
a) Bản đồ có tỉ lệ bao nhiêu ?
Bản đồ có tỉ lệ là: 1 : 2 000 000
b) Tỉ lệ bản đồ cho ta biết điều gì ?
Tỉ lệ bản đồ cho ta biết vùng trung du và miền núi phía Bắc, vùng đồng bằng sông Hồng được vẽ thu nhỏ 2 000 000 lần so với thực tế.
c) Nếu độ dài thu nhỏ trên bản đồ là 1cm thì độ dài thật là bao nhiêu ?
Nếu độ dài thu nhỏ trên bản đồ là 1cm thì độ dài thật là 2 000 000 cm.
d) Nếu độ dài thu nhỏ trên bản đồ là 5cm thì độ dài thật là bao nhiêu ?
Nếu độ dài thu nhỏ trên bản đồ là 5cm thì độ dài thật là: 2 000 000cm x 5 = 10 000 000cm.
e) Nếu độ dài thật là 20km thì trên bản đồ đó, độ dài thu nhỏ là bao nhiêu xăng ti mét ?
Đổi 20km = 2 000 000cm
Ta có : 2 000 000 : 2 000 000 = 1
Vậy nếu độ dài thật là 20km thì trên bản đồ đó, độ dài thu nhỏ là: 1cm.
g) Nếu độ dài thật là 4km thì trên bản đồ đó, độ dài thu nhỏ là bao nhiêu mi-li-mét ?
Đổi 4km = 4 000 000mm
Ta có : 4 000 000 : 2 000 000 = 2
Nếu độ dài thật là 4km thì trên bản đồ đó, độ dài thu nhỏ là: 2mm.
2. Đọc kĩ nội dung sau và nghe thầy/cô giáo hướng dẫn
Bài toán 1 : Bản đồ Trường Mầm non xã Thắng Lợi vẽ theo tỉ lệ 1 : 300.
Trên bản đồ, cổng trường rộng 2cm (Khoảng cách từ A đến B). Hỏi chiều rộng thật của cổng trường là mấy mét ?
Chiều rộng thật của cổng trường là:
2 × 300 = 600 (cm)
600cm = 6m
  Đáp số: 6m.
Bài toán 2: Khoảng cách giữa hai điểm A và B trên sân trường là 20m. Trên bản đồ tỉ lệ 1 : 500, khoảng cách giữa hai điểm đó là mấy xăng-ti-mét ?
Bài giải:
Đổi 20m = 2000cm
Khoảng cách giữa hai điểm A và B trên bản đồ là:
2000 : 500 = 4 (cm)
Đáp số: 4cm.
3. Hãy viết số thích hợp vào chỗ chấm:
1000
1
3
4
Bài 97 : Ứng dụng của tỉ lệ bản đồ (Tiết 2)
Toán
B. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH:
1. Trên bản đồ tỉ lệ 1 : 200, chiều dài phòng học em đo được 4cm. Hỏi chiều dài thật của phòng học đó mấy mét?
Chiều dài phòng học đo được 4cm thì chiều dài thật của phòng học là:
                 4 × 200 = 800 (cm)
                 Đổi 800cm = 8m
Vậy, chiều dài thật của phòng học là 8m.
2. Trên bản đồ tỉ lệ 1 : 2 000 000, quãng đường Hà Nội - thành phố HCM đo được 855mm. Tìm độ dài thật của quãng đường Hà Nội - Thành phố Hồ Chí Minh.
Bài giải:
Độ dài thật của quãng đường Hà Nội - thành phố Hồ Chí Minh là :
855 × 2 000 000 = 1710 000 000 (mm)
Đổi 1710 000 000 (mm) = 1710 (km)
Vậy độ dài thật của quãng đường Hà Nội - thành phố Hồ Chí Minh là 1710km.
3. Quãng đường từ nhà em đến trường dài 5km. Trên bản đồ tỉ lệ 1 : 100 000, quãng đường đó dài bao nhiêu xăng-ti-mét ?
Bài giải:
Đổi: 5km = 500 000cm
Trên bản đồ tỉ lệ 1 : 100 000, quãng đường từ nhà em đến trường dài số xăng-ti-mét là:
               500 000 : 100 000 = 5 (cm)
                                   Đáp số: 5cm.
4. Người ta vẽ một mảnh đất hình chữ nhật có chiều dài 15m, chiều rộng 10m trên bản đồ tỉ lệ 1 : 500. Hỏi trên bản đồ đó, độ dài mỗi cạnh của hình chữ nhật là bao nhiêu mi-li-mét ?
Bài giải:
Đổi: 15m = 15000mm, 10m = 10000mm
Chiều dài của hình chữ nhật trên bản đồ dài số mi-li-mét là:
            15 000 : 500 = 30(mm)
Chiều rộng của hình chữ nhật trên bản đồ dài số mm là:
            10 000 : 500 = 20 (mm)
                         Đáp số: Chiều dài 30mm ;
                                      Chiều rộng 20mm.
5. Em hãy nêu cách tính :
a) Độ dài thật khi biết tỉ lệ bản đồ và độ dài thu nhỏ.



b) Độ dài thu nhỏ khi biết tỉ lệ bản đồ và độ dài thật.



c) Tỉ lệ bản đồ khi biết độ dài thật và độ dài thu nhỏ.
Muốn tìm độ dài thật, ta lấy độ dài thu nhỏ trên bản đồ nhân với mẫu số tỉ lệ bản đồ.
Muốn tính độ dài thu nhỏ, ta lấy độ dài thật (sau khi đã đổi về cùng đơn vị đo) chia cho mẫu số của tỉ lệ bản đồ.
Muốn tính tỉ lệ bản đồ, ta lấy độ dài thu nhỏ trên bản đồ chia cho độ dài thật (sau khi đã đổi về cùng đơn vị đo).
CHÀO CÁC EM !