UY – LÍT – XƠ TRỞ VỀ
(Trích Ô – đi –xê - Sử thi Hi Lạp)
Giáo viên: Nguyễn Trần Chí Nguyên
Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền
- Hô-me –rơ là ca sĩ hát rong, nhà thơ mù có thật, 11 thành phố Hi Lạp đều tự nhận là quê hương của Hô-me-rơ
- Hô-me-rơ chỉ là cái tên do người đời sau tưởng tượng ra. Tác giả của hai bản sử thi là tập thể nhân dân Hi Lạp cổ đại
Giới thiệu
Tác giả
2.Tác phẩm
a. Thể loại
- Sử thi anh hùng ca
- Thể văn: lời đối thoại giữa các nhân vật, lời kể chậm rãi, trang trọng đầy hình ảnh
b. Tóm tắt
- Hành trình trở về quê hương của Uy-lít-xơ sau khi hạ thành Tơ-roa
- Chàng cùng con trai lập mưu giết chết 108 kẻ cầu hôn
c. Bố cục: 2 phần
- Đoạn 1: Từ đầu ... kém gan dạ: Tác động của nhũ mẫu Ơ-ri-clê, tác động của Tê-lê-mác
- Đoạn còn lại; Cuộc đấu trí giữa hai vợ chồng
1. Nhân vật Pê-nê-lốp
a. Taïc âäüng cuía nhuî máùu
* Nhũ mẫu báo tin
- Pã-nã-läúp: vui mæìng, nghi ngåì, kiềm chế niãöm vui,
haûnh phuïc
- Lyï do:
+ Thåìi gian caïch xa daìi: máút niãöm tin, hy voüng
+ Mäüt mçnh Uy lêt xå khäng thãø giãút chãút âæåüc 108 vë
cáöu hän (nãúu tháût do tháön linh)
II.Đọc hiểu
* Nhũ mẫu thúc giục: Đem tính mạng ra đảm bảo,vết sẹo ở chân
- Pênêlốp phân vân: không chuyển sang bác bỏ mà chuyển sang thần bí hoá câu chuyện.
-> Tâm lí nhân vật sử thi: đối thoại mang tính thuyết lí hoàn chỉnh.
- Pênêlốp sắp gặp Uy lit xơ: tâm trạng "rất đỗi phân vân"
+ Cử chỉ, dáng điệu: lúng túng, dò xét, tìm cách ứng xử
+ Thái độ: suy tính, bàng hoàng, xúc động
-> T�nh hu?ng đầy kịch tính -> tài ba trong miêu tả
=> Tính cách: thận trọng, tỉnh táo, kh�n ngoan
b. Tác động của Têlêmác
- Têlêmác:
+ Trách mẹ
+ Sốt ruột, nôn nóng không đủ kiên nhẫn
-> Chăng trai tr? dung c?m, bồng bột, b?c tr?c vă k�nh tr?ng cha m?
- Pênêlốp khi nh�n th?y Uy-lit-xo t? ph�ng t?m ra: ng?c nhiín, vă quy?t tđm th? thâch
* Cuộc đấu trí giữa Pênêlốp và Uy lít xơ:
- Pênêlốp: trực tiếp nói với con -> hé mở thử thách v?i m?c d�ch
+ khéo léo, tế nhị trong ứng xử
+ Xác minh sự thật
- Cuộc đấu trí: "Hình ảnh chiếc giường cưới"
+ Nhắc lại tình yêu, tình vợ chồng thuỷ chung, son sắt ngày trước
+ Dấu hiệu để xác minh sự thật.
- Nghệ thuật miêu tả tỉ mỉ, chi tiết, cụ thể.
- Khi nghe ngu?i khâch l? n�i ra di?u b� m?t
+ b?n r?n tay chđn, ch?y l?i, nu?c m?t chan hoă, �m h�n ch?ng
+ thanh minh v? thâi d? th? o c?a m�nh
- Nghệ thuật so sánh (đoạn cuối): cụ thể hoá niềm vui sướng, hạnh phúc của Pênêlốp trong cuộc hội ngô.
=> ngu?i v? m?u m?c vă thu? chung
Nghê thuật so sánh:
2.Nhân vật Uy-lít-xơ
- Nhæîng âàûc âiãøm, pháøm cháút cuía uy - lêt - xå qua viãûc miãu taí cuía caïc nhán váût:
+ Âeûp nhæ mäüt vë tháön (miãu taí cuía ngæåìi kãø chuyãûn).
+ Näøi tiãúng laì ngæåìi khän ngoan (Con trai và vợ).
-> Âoï laì nhæîng pháøm cháút cuía báûc anh huìng
- Uy-lít-xơ tự thể hiện
+ Uy - lêt - xå: noïi våïi con sẽ âaïp æïng âæåüc thæí thaïch vì
.. tin åí trê tuãû mçnh
.. nàõm chàõc pháön thàõng
+ Tiêu diệt được 108 kẻ cầu hôn
+ Uy - lêt - xå: trê tuãû, nhaûy beïn âaî giaíi toaí mäúi nghi ngåì của vợ
=>Sæïc maûnh khäng chè åí thãø cháút maì quan troüng hån, laì sæïc maûnh cuía trê tuãû.
=> Âiãøm gàûp gåî giæîa hai tám häön, hai trê tuãû cao âeûp vaì âaïng quyï. Hoü âaî thàõng, xæïng âaïng hæåíng haûnh phuïc
=> Giaï trë nhán baín
III. Tổng kết

1. Giá trị nghệ thuật
- cách kể chậm rãi, tỉ mỉ
- dựa vào lời đối thoại để khắc hoạ nội tâm của các nhân vật
- sử dụng so sánh mở rộng - một bước tiến về nghệ thuật so với I-li-at
2. Giá trị nội dung
- Vẻ đẹp trí tuệ và khát khao hạnh phúc của người Hi Lạp cổ đại qua cảnh đoàn tụ vợ chồng sau hai mươi năm xa cách
- Tình cảm yêu quê hương, đất nước và gia đình là một trong những động lực, sức mạnh giúp con người vượt qua mọi khó khăn
IV. Củng cố - Luyện tập

1. Củng cố
- Âoaûn trêch âaî âãö cao, khàóng âënh sæïc maûnh cuía tám häön vaì trê tuãû con ngæåìi. Âäöng thåìi laìm roî giaï trë haûnh phuïc gia âçnh khi ngæåìi Hy Laûp chuyãøn tæì chãú âäü thë täüc sang chãú âäü chiãúm hæîu nä lãû.
- Âoaûn trêch khàóng âënh thiãn taìi cuía Hä -mã -rå vãö tæ tæåíng vaì nghãû thuáût
2. Luyện tập
- Choün HS âoüc caïc vai, yãu cáöu thãø hiãûn âuïng caím xuïc, gioüng âiãûu phuì håüp våïi suy nghé, thaïi âäü, tçnh caím vaì tênh caïch nhán váût.
- Bài tập: chè ra máu thuáùn trong âoaûn trêch, trong quaï trçnh giaíi quyãút máu thuáùn, chè roî âáu laì phaït triãøn, âènh âiãøm, måí nuït