Banner-baigiang-1090_logo1
Banner-baigiang-1090_logo2
TSThS

Tìm kiếm theo tiêu đề

Tìm kiếm Google

Quảng cáo

Hướng dẫn sử dụng thư viện

Hỗ trợ kĩ thuật

Liên hệ quảng cáo

  • (024) 66 745 632
  • 036 286 0000
  • contact@bachkim.vn

Tuần 16. Thơ hai-cư

Wait
  • Begin_button
  • Prev_button
  • Play_button
  • Stop_button
  • Next_button
  • End_button
  • 0 / 0
  • Loading_status
Tham khảo cùng nội dung: Bài giảng, Giáo án, E-learning, Bài mẫu, Sách giáo khoa, ...
Nhấn vào đây để tải về
Báo tài liệu có sai sót
Nhắn tin cho tác giả
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Tạ Thị Y
Ngày gửi: 12h:38' 09-01-2011
Dung lượng: 902.5 KB
Số lượt tải: 77
Số lượt thích: 0 người
1
Nói đến Nhật Bản là nói đến một nền khoa học hàng đầu thế giới.
Đó là một nước Nhật trẻ trung, sôi động, hiện đại.
Nhật Bản còn là một đất nước hùng vĩ, thơ mộng với ngọn núi Fuji sừng sững, huyền thoại,
những th¶m anh đào bung nở mỗi độ xuân về
Nhật Bản còn là một đất nước cổ kính có nền văn hóa đậm đà bản sắc với những ngôi chùa, nh÷ng thiÒn viÖn trầm mặc,
những tà áo ki-mô-nô duyên dáng,
những sinh hoạt văn hóa được nâng thành t«n gi¸o, nghệ thuật như:
Hoa đạo
Trà đạo
Kiếm đạo
Và đảo quốc này
còn là quê hương của
thể thơ nổi tiếng:
HAI – CƯ
Hoa đạo
Trà đạo
Thơ Hai-cư.
§äc thªmViªn Mai bµn vÒ th¬ (TiÕt 1)
Tiết 61.
3
A. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ THƠ HAI - CƯ
Là thể thơ độc đáo của văn học Nhật Bản.
- Được người Nhật coi là thi đạo bên cạnh trà đạo, hoa đạo, kiếm đạo, ….
- Là một thành tố quan trọng làm nên bản sắc văn hóa xứ sở hoa anh đào.
2. Khái niệm “hai-cư’’ (haiku)
- Phiên âm ra chữ Hán đọc là “bài cú”.
+ Chữ “bài” trong từ “bài trí” nghĩa là trình bày, bày ra.
+ “Cú” có nghĩa là câu.
- Nghĩa của “bài cú” là: người viết chỉ đưa ra những câu có ý nghĩa miêu tả (chỉ là trình bày ra, khách quan như nó vèn có) đơn giản chứ không trực tiếp nói lên ý chủ quan của mình.
- Vì vậy hai - cư đòi hỏi sự đồng sáng tạo cao ở người đọc.
Phần I. Thơ Hai- cư.
4
A. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ THƠ HAI - CƯ
3. Hình thức.
Là thể thơ ngắn nhất thế giới, mỗi bài 3 câu, 17 âm tiết, khoảng từ 7, 8 từ, được viết theo công thức 5 - 7 - 5.
Với hình thức ngắn như vậy, hai - cư thường chấm phá bằng các mối quan hệ cân bằng bất đối xứng.
Mỗi bài hai - cư tựa như một bức tranh hai - ga đơn sắc của Nhật Bản. Người Nhật thích đề thơ hai - cư lên khoảng dư bạch của tranh hai - ga cũng giống như người Trung Quốc thích đề thơ Đường hoặc thơ Đường luật lên khoảng dư bạch của tranh thủy mặc.
Đây là bức tranh Cỏ bạc của
Kikakudô Kiichi. Những nét thư pháp
đề bên khoảng dư bạch là
bài thơ hai - cư của nhà thơ Ít -sa
« Nhánh cỏ bạc nào
chơ vơ run rẩy
tâm hồn đìu hiu »
- Đọc thơ hai - cư cũng tựa như xem tranh hai-ga, cần chú ý đến khoảng dư bạch.
Qua phần Tiểu dẫn trong SGK và quá trình chuẩn bị bài ở nhà, em biết được những thông tin gì về thơ Hai - cư?
5
4. Nội dung
Thường phản ánh vẻ đẹp của thiên nhiên và tâm trạng con người trước thiên nhiên.
Đội ngũ sáng tác chủ yếu là các thiền sư nên linh hồn của thơ hai - cư là tinh thần Thiền.
Vẻ đẹp mà hai - cư hướng tới là chất Sa - bi (có người dịch là tịch tĩnh).
A. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ THƠ HAI - CƯ
5. Tác giả tiêu biểu
M. Ba - sô ( 1644 - 1694)
Y. Bu - son (1716 – 1783)
C. Ít - sa (1763 - 1827)
6
- Là ông tổ của thơ hai - cư Nhật Bản.
Xuất thân trong gia đình võ sĩ đạo (Sa-mu-rai) ở U - ê - nô.
Tu theo Phật giáo Thiền tông, là một thiền s­ am hiểu sâu sắc về thơ cổ Trung Hoa và Nhật Bản.
Từng mang khát vọng đi đến nhiều nơi trên đất nước Nhật Bản nhưng chưa được thỏa chí thì bị bệnh và tạ thế trên đường.
Nằm bệnh giữa cuộc lãng du
mộng hồn còn phiêu bạt
trên cánh đồng hoang vu
Tác phẩm để lại được các môn đồ của ông tập hợp lại thành bảy bộ sách.
Tóm tắt những ý chính
giới thiệu về tác giả trong
SGK
B. THƠ HAI - CƯ CỦA M. BA-SÔ
I. Tác giả
Ma-su-ô Ba-sô (1644 -1694)
7
B. THƠ HAI - CƯ CỦA M. BA-SÔ
II. Đọc - hiểu
1. Bài 1
- Bài thơ tả một cành cây khô trụi lá, một con quạ đơn độc trong nÒn c¶nh lµ một buổi chiều thu.
- Tác dụng:
+ Đó là những hình ảnh cụ thể, hữu hạn nhằm đẩy phông nền chiều thu trở nên trầm mặc, hoang sơ và sâu thẳm, đẹp như một bức họa hai - ga đơn sắc Nhật Bản.
- Ý nghĩa:
+ Cành khô, con quạ, chiều thu đều dễ gợi liên tưởng đến tuổi già.
+ Đó là một biểu hiện của nỗi bi cảm trước lẽ vô thường của cuộc đời.
Bài thơ vì vậy là một vỡ lẽ của nhà thơ khi nhìn trước cái đích nhỡn tiền không thể tránh khỏi là tuổi già và cái chết
Trên cành khô
chim quạ đậu
chiều thu
Đọc ba bài thơ hai-cư của Ba - sô trong SGK và nêu cảm nhận của em.
Hãy liên kết ba hình ảnh: cành khô,
con quạ và chiều thu để miêu tả bức
tranh thiên nhiên theo trí tưởng tượng
của em.
Từ bức tranh này, em
có cảm nhận gì về
tâm trạng nhà thơ?
Theo em, bài thơ còn có ý nghĩa gì nữa qua hình ảnh con quạ, cành khô và chiều thu? Cả ba hình ảnh này liên kết với nhau trong một bài thơ gợi cho em cảm giác gì?
+ Gợi nỗi cô quạnh - Ýt nhiều do dấu vết của một mối tình uẩn khúc.
8
9
10
11
12
B. THƠ HAI - CƯ CỦA M. BA-SÔ
II. Đọc - hiểu
Hoa đào như áng mây xa
chuông đền U-ê-nô vang vọng
hay đền A-sa-cư-sa
2. Bài 2
+ Là tín hiệu chỉ mùa xuân, biểu tượng của tinh thần Nhật Bản. Tuy đẹp nhưng thời gian nở và tàn ngắn, dễ gợi liên tưởng tới cái đẹp mong manh.
Tâm trạng:
Cảnh thiên nhiên.
- Mơ hồ, bâng khuâng, đắm mình trong vẻ đẹp của hoa đào và tiếng chuông ngân nga.
- Hoa đào hiện thân của cái đẹp mong manh kết hợp với những âm thanh phảng phất, mơ hồ không rõ từ đâu của tiếng chuông buổi hoàng hôn đã cùng cất lên niềm bi cảm về lẽ vô thường trong lòng nhà thơ.
+ Khi hoa đào được miêu tả như “áng mây xa’’ thì đó phải là những cây anh đào cổ thụ, bao quanh những ngôi đền thiêng, cổ kính
- Âm thanh mơ hồ của những tiếng chuông, gợi lên không khí trầm mặc của một buổi chiều xuân yên ả.
- Hình ảnh hoa đào
Những th?m hoa đào, nh?ng
ti?ng chuụng t? ngụi d?n c? đã hé mở cho
ta biết đây là cảnh thiên nhiên trong thời
điểm nào? Em thử tả lại khung cảnh
này bằng văn xuôi?
Dựa vào phần chú thích SGK và bản thân bài thơ, em hãy cho biết, bức tranh thiên nhiên ? dõy thể hiện tâm trạng gì của nhân vật trữ tình?
13
B. THƠ HAI - CƯ CỦA M. BA-SÔ
II. Đọc - hiểu
3. Bài 3
Cây chuối trong gió thu
tiếng mưa rơi tí tách vào chậu
ta nghe tiếng đêm
- Tác phẩm là bức tranh về một đêm thu được cảm nhận chủ yếu bằng thính giác khi tác giả sống trong một túp lều tranh dưới bụi chuối do môn đồ dựng cho.
- Những âm thanh được cảm nhận:
+ Tiếng xào xạc của gió thu trên những tàu lá chuối.
+ Tiếng mưa nhỏ giọt
=> Tiếng đêm
- Gợi hình ảnh căn lều đơn sơ của người ẩn sĩ hòa nhập với tự nhiên, có thể lắng nghe, cảm nhận được không khí lạnh lẽo, tịch mịch trong đêm thu.
- Bức tranh đêm thu đã hòa nhập cùng niềm cô tịch của nhà thơ. Đó là niềm cô tịch của con người tha thiết tìm về với thế giới tịch mịch, vắng lặng của tự nhiên, mong tìm thấy cái “tính bản thiện’’ của mình trên con đường tu tâm.

Tất cả những âm thanh này gợi cảnh sống người ẩn sĩ như thế nào? Nó diễn tả tâm trạng gì của nhà thơ?
14
B. THƠ HAI - CƯ CỦA M. BA-SÔ
III. Đánh giá chung về ba bài thơ.
- Đều có tâm trạng cô đơn thấm thía.
Đều là những bức tranh hai-ga đơn sắc, chứa đựng niềm tha thiết hướng tới cái đẹp đơn sơ, vắng lặng.
Đều là niềm bi cảm về lẽ vô thường của cuộc đời.
Trên cành khô
chim quạ đậu
chiều thu
***
Hoa đào như áng mây xa
chuông đền U-ê-nô vang vọng
hay đền A-sa-cư-sa
***
Cây chuối trong gió thu
tiếng mưa rơi tí tách vào chậu
ta nghe tiếng đêm
Ba bài thơ có nét gì chung?
Từ đó em rút ra đặc điểm
gì của thơ Ba-sô?
=> Đó là những đặc trưng về thơ hai - cư của Ba-sô.
1. Về nội dung
2. Về hình thức.
- Đều là những bài thơ trữ tình phong cảnh có những tín hiệu chỉ mùa.
- Ngôn ngữ hàm súc, giàu tính biểu tượng.
15
Chúng ta vừa tìm hiểu xong những nét chính về thơ hai – cư và ba bài thơ hai - cư của Ba - sô. Giờ sau chúng ta tiếp tục khám phá những bí ẩn về thể thơ này qua ba bài thơ của Bu - son - Một một danh họa đồng thời là một thi sĩ tài hoa của xứ sở hoa anh đào. Ông là môn đồ xuất sắc kế thừa phong cách hai - cư Ba - sô.
THÂN ÁI, CHÀO CÁC EM!
 
Gửi ý kiến