CA
HUẾ
TRÊN
SÔNG
HƯƠNG
- HÀ ÁNH MINH  

VẬN DỤNG

LUYỆN TẬP

HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC

KHỞI ĐỘNG

https://www.ypppt.com/

01

KHỞI ĐỘNG

Yêu cầu: Xem video
phóng sự về Ca Huế
trên sông Hương
Câu hỏi: Qua phóng sự
trên, em hãy nêu những
hiểu biết của em về nghệ
thuật truyền thống ca Huế
trên sông Hương.

https://www.ypppt.com/

02

HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC

M
Á
H
K
–
C
Ọ
G
I. Đ
N
U
H
C
Á
H
P

1. Đọc văn bản

Phiếu học tập 01: Khám phá chung về văn bản
1. Nêu tác giả
và xuất xứ
của văn bản.

2. Nêu thể loại
của văn bản.

3. Xác định đề tài
của văn bản. Em
dựa vào đâu để
xác định điều đó?

5. Bố cục
của văn bản

4. Xác định các
phương thức biểu
đạt được sử dụng
trong văn bản.

2. Tác giả và xuất xứ
Tác giả: nhà báo Hà Ánh Minh
Xuất xứ: Dẫn theo Ngữ văn 7,
tập hai, NXB Giáo dục, 2003.

3. Thể loại: Bút kí

4. Đề tài
Ghi lại một nét sinh hoạt của
con người xứ Huế : ca Huế

5. Phương thức biểu đạt
Thuyết minh kết hợp với
miêu tả và biểu cảm

6. Bố cục: 2 phần
P1

Vẻ đẹp phong phú của các
làn điệu dân ca Huế.

P2

Vẻ đẹp của ca Huế
trên sông Hương.

I
H
C
Á
H
P
M
Á
H
N
K
.
Ả
II
B
N
Ă
V
T
Ế
TI

1. Giới thiệu về dân ca Huế
? Hãy thống kê các
làn điệu dân ca Huế
được nhắc đến trong
văn bản.

? Các điệu hò xứ Huế gắn
bó với cuộc sống con
người như thế nào?

? Nêu đặc điểm về nội
dung và ngôn ngữ của
các làn điệu đó.

Các làn điệu ca Huế

Âm hưởng, đặc điểm nổi bật

Chèo cạn, bài thai, hò đưa linh

Buồn bã

Hò giã gạo, ru em, giã vôi, giã điệp

Náo nức, nồng hậu tình người

Hò ơ, hò lơ, xay lúa, hò nện

Gần gũi với dân ca Nghệ Tĩnh

Lý con sáo, lí hoài nam, lí hoài xuân

Dùng để giãi bày tâm sự, diễn tả
nỗi niềm,…

Phong phú về làn điệu

Đặc điểm
 Từ ngữ địa phương được sử dụng
nhuần nhuyễn và phổ biến.
 Nội dung: Gửi gắm ý tình trọn vẹn
của con người, thể hiện tâm hồn Huế.
 Các làn điệu dân ca Huế, đặc biệt là các câu hò Huế
được hình thành, nuôi dưỡng từ cuộc sống sinh hoạt, lao
động của nhân dân.

2. Các vẻ đẹp của ca Huế trên sông Hương
Tình huống: Em hãy tưởng tượng lớp em
sắp đón một đoàn khách là các bạn học sinh
quốc tế muốn khám phá về ca Huế - một
sinh hoạt văn hóa độc đáo của cố đô Huế.
Làm việc theo nhóm để đọc văn bản “Ca
Huế trên sông Hương” và tìm tư liệu, chuẩn
bị nội dung thuyết trình cho đoàn khách về
ca Huế theo các gợi trong Phiếu học tập số
02.

Phiếu học tập số 02
Tìm hiểu vẻ đẹp của ca Huế trên sông Hương
1. Kể ra các điệu ca
Huế được nhắc tới
trong văn bản.
3. Tìm hiểu cảnh đêm ca Huế trên sông Hương:
 Không gian, thời gian biểu diễn
 Sân khấu biểu diễn
 Các nhạc cụ được sử dụng
 Nghệ sĩ biểu diễn (ca công, nhạc công)
 Cách thưởng thức ca Huế

2. Theo văn bản,
ca Huế được
hình thành từ
đâu? Nguồn gốc
đặc biệt ấy mang
lại cho ca Huế vẻ
đẹp gì?

2.1. Các điệu ca Huế

Các khúc nhạc mở đầu
đêm ca Huế

long hổ

Lưu
thủy

xuân
phong

kim
tiền,

2.1. Các điệu ca Huế
điệu Nam
Các điệu
ca Huế

nam ai, nam bình, quả phụ, nam
xuân, tương tư khúc, hành vân.

điệu Bắc pha điệu Nam

tứ đại cảnh

Thể điệu ca Huế vô cùng phong phú, gợi lên
nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau, gợi lên
tình người, tình đất nước.

2.2 Nguồn gốc của ca Huế
Nguồn gốc
Từ dòng ca nhạc dân gian
và ca nhạc cung đình.
Mang lại cho ca Huế vẻ đẹp đặc biệt: phong
phú, đa dạng; …

2.3 Cảnh đêm ca Huế trên sông Hương
a. Không gian, thời gian biểu diễn

Thời
gian
Không
gian

đêm

trên thuyền rồng

Thưởng thức ca Huế thêm sinh động, lãng mạn.

b. Sân khấu biểu diễn

Sân khấu di động

 Người biểu diễn và người thưởng thức cùng
ngồi trong thuyền.

c. Các nhạc cụ được sử dụng

Đàn tì bà
bầu

Sáo

Đàn tranh

Đàn tam

Nhị

Cặp sanh

Số lượng phong phú, đa dạng.

Đàn

Đàn nguyệt

d. Nghệ sĩ biểu diễn (trang phục, động tác)
Trang phục
Nữ: áo
dài, khăn
đóng

Nam: áo
dài, quần
thụng,
khăn xếp
Trang phục độc đáo, thanh
lịch, mang đậm tính dân tộc.

d. Nghệ sĩ biểu diễn (trang phục, động tác)

Các nhạc công: Biểu diễn điêu luyện, tài tình

e. Cách thưởng thức ca Huế
Trực tiếp nhìn các ca công,
ca nhi biểu diễn.
Ngắm cảnh Huế về đêm
huyền ảo, thơ mộng.
Thú nghe ca Huế là một thú
vui tao nhã, đầy sức quyến rũ.

3. Tình cảm tác giả dành cho ca Huế, xứ Huế
Dãy
ngoài

Nhận xét về tình cảm của tác giả dành
cho ca Huế, xứ Huế được thể hiện trong
văn bản ?
Dãy
trong

Chỉ ra và nêu tác dụng của các yếu
tố tự sự, miêu tả, biểu cảm, bình
luận trong văn bản?

3. Tình cảm tác giả dành cho ca Huế, xứ Huế

Tác giả ca ngợi vẻ đẹp tinh
thần đằm thắm, thiết tha
của con người xứ Huế.

Thể hiện sự hiểu biết sâu sắc về ca
Huế và bày tỏ tình cảm yêu mến, tự
hào về một sản phẩm văn hoá độc
đáo – ca Huế.

Thái độ nâng niu, trân trọng và ý thức
gìn giữ, tôn vinh những di sản tinh
thần quý giá của quê hương, đất nước.

4. Nghệ thuật của văn bản
Sử dụng kết hợp các yếu tố tự sự, miêu tả, biểu
cảm, nghị luận trong VB.
Yếu tố tự sự
có vai trò kể
chuyện.

Yếu tố
miêu tả.

Yếu tố
biểu cảm

Yếu tố
bình luận

4. Nghệ thuật của văn bản
Tác dụng: giúp người
đọc hiểu nguồn gốc, đặc
điểm, cách biểu diễn và
thưởng thức ca Huế; thể
hiện được tình cảm, thái độ
của người viết và nhấn mạnh
vị trí, ý nghĩa của ca Huế,...

Ổ
T
.
I
I
I

T
Ế
K
NG

 Nêu những đặc sắc về nghệ
thuật và nội dung của văn bản?
 Nội dung văn bản mang lại cho
em những thông tin và nhận
thức bổ ích gì?

1. Nghệ thuật
Sử dụng ngôn
ngữ biểu cảm,
giàu chất thơ.
Kết hợp hiệu quả
phương thức biểu đạt
thuyết minh, miêu tả
và biểu cảm.

Sử dụng thành
công biện pháp
nghệ thuật liệt kê.
Miêu tả con
người, cảnh vật
sinh động.

2. Nội dung – Ý nghĩa
Vẻ đẹp của ca Huế một hình thức sinh hoạt
văn hóa - âm nhạc
thanh lịch và tao nhã,
một sản phẩm tinh thần
đáng trân trọng, cần
được bảo tồn và phát
triển.

Thể hiện lòng yêu mến, tự
hào đối với ca Huế - một di
sản văn hóa dân tộc.

https://www.ypppt.com/

03

LUYỆN TẬP

BẮT BƯỚM

1

7

5

3

2
4

TEAM A

10

10
1
9
8
7
6
5
4
3
2

8

9
6

PIPI

TEAM B

10
234567891

Câu 1: Văn bản Ca Huế trên sông Hương 
được viết theo hình thức nào ?

A. Bút kí

C. Văn tả cảnh

B. Truyện ngắn

D. Tuỳ bút
GO HOME

Câu 2: Dòng nào nói đúng nhất những nội dung mà văn
bản Ca Huế trên sông Hương muốn đề cập đến ?
A. Vẻ đẹp của cảnh ca Huế trong đêm trăng
thơ mộng trên dòng sông Hương.
B. Nguồn gốc của một số làn điệu ca Huế.
C. Sự phong phú và đa dạng của các làn điệu
ca Huế.
D. Cả 3 nội dung trên.

GO HOME

Câu 3: Đêm ca Huế diễn ra trong khoảng thời gian nào?

A. Từ lúc thành phố lên đèn đến lúc trăng lên.
B. Từ lúc thành phố lên đèn đến đêm khuya.
C. Từ lúc thành phố lên đèn đến lúc gà gáy sáng.
D. Từ lúc trăng lên đến sáng.

GO HOME

Câu 4: Phương tiện nà được dùng để tổ chức đêm
ca Huế trên sông Hương?

A. Tàu thuỷ

C. Xuồng máy

B. Thuyền rồng

D. Thuyền gỗ
GO HOME

Câu 5: Cho biết đoạn văn sau miêu tả điều gì ?
Không gian yên tĩnh bỗng bừng lên những âm thanhcủa dàn hoà
tấu, bởi bốn khúc nhạc lưu thuỷ, kim tiền, xuân phong, long hổ
du dương, trầm bổng, réo rắt mở đầu đêm ca Huế. Nhạc công
dùng các ngón đàn trau chuốt như ngón nhấn, mổ, vỗ vả, ngón
bấm, day, chớp, búng, ngón phi, ngón rãi. Tiếng đàn lúc khoan
lúc nhặt làm nên tiết tấu xao động tận đáy hồn người.
A. Miêu tả các loại loại nhạc cụ.

B. Miêu tả người chơi đàn.

C. Miêu tả tài nghệ của các ca công
và âm thanh phong phú của nhạc cụ.

D. Miêu tả tâm trạng của
người nghe đàn

GO HOME

Câu 6: Khi biểu diễn, các ca công vận trang phục gì?
A. Nam nữ mặc võ phục.
B. Nam áo dài the, quần thụng, đầu đội
khăn xếp, nữ áo dài, khăn đóng.
C. Nam nữ mặc áo bà ba nâu.
D. Nam nữ mặc áo quần bình thường.
GO HOME

Câu 7: Đêm ca Huế được mở đầu bằng mấy nhạc khúc?

A. Một

C. Ba

B. Hai

D. Bốn
GO HOME

Câu 8: Theo em, cách nghe ca Huế trong văn bản có gì
độc đáo so với nghe băng ghi âm hoặc băng video?
A. Được nói chuyện với các ca công
B. Được nghe và nhìn trực tiếp các ca
công và nhạc công biểu diễn
C. Được chơi thử các nhạc khúc
D. Được nghe đi, nghe lại

GO HOME

Câu 9: Vì sao có thể nói : Ca Huế vừa sôi nổi, tươi vui, vừa
trang trọng, uy nghi ?
A. Do ca Huế bắt nguồn từ nhạc dân gian và
nhạc cung đình
B. Do ca Huế bắt nguồn từ nhạc dân gian.
C. Do ca Huế bắt nguồn từ nhạc thính phòng
D. Do ca Huế bắt nguồn từ nhạc cung đình
GO HOME

Câu 10: Ý nào không đúng về đặc điểm nghệ thuật của văn bản?
A. Sử dụng ngôn ngữ biểu cảm, giàu chất thơ;
B. Bút pháp tả cảnh ngụ tình, dùng nhiều so sánh,
liên tưởng
C. Kết hợp hiệu quả phương thức biểu đạt thuyết
minh, miêu tả và biểu cảm
D. Sử dụng thành công biện pháp nghệ thuật liệt kê

GO HOME

https://www.ypppt.com/

04

VẬN DỤNG

Kĩ thuật THINK – PAIR –
SHARE

Câu hỏi:
1. Bên cạnh cái nôi dân ca Huế, em còn biết
những vùng dân ca nổi tiếng nào của nước
ta?
2. Theo em, chúng ta cần làm gì để bảo tồn
và phát huy các di sản văn hóa dân tộc?

Gợi ý
1. Các vùng dân ca nổi tiếng của nước ta: dân ca đồng bằng
Bắc Bộ (Cò lả, dân ca quan họ Bắc Ninh,…), dân ca Nam bộ
(Lý ngựa ô, Lý quạ kêu,..; vọng cổ; đờn ca tài tử,…);….
Ngoài ca Huế, Việt Nam ta còn có 5 di sản văn hóa phi vật thể
khác cũng được UESCO công nhận đó chính là : dân ca quan
họ Bắc Ninh, ca trù (hát ả đào), hát xoan Phú Thọ, Đờn ca tài
tử Nam Bộ, dân ca Ví Giặm Nghệ Tĩnh.