KHỞI ĐỘNG

Quan sát bức tranh
và trả lời câu hỏi:

Từ gợi ý
những
tranh trên,
hãy chia sẻ
nghiệm
mình.

của
bức
em
trải
của

Tiết 7,8 : Văn bản:
NGÀN SAO LÀM VIỆC (Võ Quảng)

1) Qua tìm hiểu ở nhà, nêu những hiểu biết của em về tác giả Võ Quảng
(tiểu sử cuộc đời, sự nghiệp)

2) Chia sẻ ngắn gọn những cảm nhận, ấn tượng về một tác phẩm của Võ
Quảng đã học ở tiểu học hoặc đã đọc như: Ai dậy sớm, Anh đom đóm, Mời
vào,...

I. Đọc và tìm hiểu chung
1 Tác giả Võ Quảng

Là nhà văn đa tài, ông viết rất
nhiều thể loại: Thơ, truyện, kịch
bản phim hoạt hình và dịch tác
phẩm nước ngoài.

MỘT SỐ TÁC PHẨM CỦA VÕ QUẢNG

1. Nêu xuất xứ của văn bản? nhận xét về giọng
điệu bài thơ?
2) Xác định đề tài và bố cục? (văn bản có thể chia
thành mấy phần? Nội dung chính từng phần?)
3) Theo em, nhân vật trữ tình trong bài thơ này là
ai?

2 Tác phẩm

- Xuất xứ: SGK
(Văn bản “Ngàn sao làm việc” trích trong Tuyển
tập Võ Quảng, tập II, NXB Văn học, Hà Nội,
1998, tr.170-171).

Thể thơ

Thơ 5 chữ

Giọng điệu

Nhẹ nhàng,
trong trẻo,
vui tươi

Đề tài

Tuổi thơ và thiên
nhiên (Vẻ của bầu
trời đêm)

Hai khổ đầu: Cảnh vật đồng quê và tâm trạng
của nhân vật “tôi”.

- Bố cục
Bốn khổ thơ cuối: Vẻ đẹp của dải Ngân Hà và
các chòm sao.

- Nhân vật
trữ tình

Nhân vật “tôi”- một bạn nhỏ sống ở
làng quê.

II. Tìm hiểu văn bản
1. Cảnh đồng quê và tâm trạng của nhân vật
“tôi”.

HS đọc khổ thơ 1,2 – HĐ cặp đôi – 4ph, trả lời các
câu hỏi:
1.Cảnh vật trong hai câu thơ đầu được tác giả miêu tả trong
khoảng không gian, thời gian nào? Cảnh vật đó được tái
hiện qua con mắt của ai?
2. Những biện pháp nghệ thuật nào được tác giả sử dụng
trong hai khổ thơ đầu? Tác dụng?
3. Từ đó, em cảm nhận được tâm trạng của nhân
vật “tôi” như thế nào trước khung cảnh ấy?

Bóng chiều tỏa ra nhanh
Trên các bờ bụi rậm
Đồng Quê đang xanh thẫm
Bỗng chốc trở tối mò
Trâu tôi đã ăn no
Bước giữa trời yên tĩnh
Trâu tôi đi đủng đỉnh
Như bước giữa ngàn sao

Bóng chiều tỏa ra nhanh
Trên các bờ bụi rậm
Đồng Quê đang xanh thẫm
Bỗng chốc trở tối mò
Trâu tôi đã ăn no
Bước giữa trời yên tĩnh
Trâu tôi đi đủng đỉnh
Như bước giữa ngàn sao

Không gian: cánh đồng quê
TG: buổi chiều tà
Cảnh vật: thanh bình,yên tĩnh

Các BPNT: nhân hóa, so sánh
Từ ngữ gợi tả cảnh vật: chân
thật, sinh động

II. Tìm hiểu văn bản
1. Hai khổ thơ đầu: Cảnh vật đồng quê và tâm trạng của nhân vật
“tôi”
Tâm trạng
nhân vật “tôi”

vui tươi, hạnh phúc khi dắt trâu về nhà
trong khung cảnh êm đềm, thơ mộng của
đồng quê: bóng chiều toả, trời trở tối,
người và trâu đi giữa trời đêm như bước
giữa ngàn sao…

Bằng việc sử dụng các hình ảnh chọn lọc, tiêu
biểu, ngôn ngữ thơ bình dị, giàu sức gợi, các
phép tu từ nhân hoá, so sánh sinh động,..
=> Tâm trạng nhân vật “tôi”: vui tươi, hạnh phúc
khi dắt trâu về nhà trong khung cảnh êm đềm, thơ
mộng của đồng quê.

2. Vẻ đẹp của dải Ngân Hà và các chòm sao (4 khổ thơ
cuối)

HS HĐ nhóm 4 - 4ph, trả lời câu hỏi 4 (SGK-Tr27)
1. Gạch chân những hình ảnh so sánh được nhà thơ sử
dụng để miêu tả dải Ngân Hà và các chòm sao.
2. Tìm ra nét chung ở những hình ảnh so sánh trên và
BPNT mà tác giả sử dụng trong câu thơ? Tác dụng?
3. Nêu ấn tượng chung về khung cảnh bầu trời đêm hiện
lên qua trí tưởng tượng của nhân vật “tôi”.

PHIẾU HỌC TẬP

Nhiệm vụ riêng
Hình ảnh so sánh
Dải Ngân Hà
.................................
Sao Đại Hùng
..................................
Sao Thần Nông
.................................
Sao Hôm
..................................
Nhiệm vụ chung:
1. Tìm những nét chung ở những hình ảnh so ................................
sánh trên và BPNT được tác giả sử dụng?
.
2. Nêu ấn tượng chung về khung cảnh bầu trời ................................
đêm hiện lên qua trí tưởng tượng của nhân vật
.
“tôi”.
................................

Nhiệm vụ
riêng
Nhóm 1
Nhóm 2
Nhóm 3
Nhóm 4

Hình ảnh so sánh
Dải Ngân Hà như “một dòng sông” (chảy giữa
trời lồng lộng).
Chòm sao Đại Hùng như “chiếc gàu tát nước”.
Chòm sao Thần Nông như “chiếc vó bằng
vàng”.
Sao Hôm như “đuốc đèn soi cá”.

Nhiệm vụ chung
1)
Những nét
chung ở
những hình
ảnh so sánh
trên.

- Các chòm sao đều được so sánh với những vật dụng lao động rất
quen thuộc, gần gũi của người nông dân
- Lối so sánh độc đáo khiến cảnh vật hiện lên sinh động, sống
động, nhộn nhịp, tươi vui…thể hiện được vẻ đẹp tâm hồn
của nhân vật “tôi”: rộng mở, giao hoà với thiên nhiên, với vũ trụ.

1)
Biện pháp
NT được sử
dụng

- So sánh:
- Ẩn dụ: “Sông Ngân Hà…chảy giữa trời lồng lộng”
- Liệt kê: sao Thần Nông, sao Hôm, sao Đại Hùng Tinh
- Nhân hóa: “Suốt đêm lo tát nước”; “Ngàn sao vui làm việc”,
“phe phẩy chiếc quạt hồng”
- TG sử dụng rất nhiều từ láy gợi hình gợi tả: nao nao, lồng lộng,
rời rợi, rờ rỡ, phe phẩy

Nhiệm vụ chung
1) Những nét chung - Các chòm sao đều được so sánh với những vật
ở những hình ảnh dụng lao động rất quen thuộc, gần gũi của người
so sánh trên.
nông dân
- Lối so sánh độc đáo khiến cảnh vật hiện lên sinh
động, sống động, nhộn nhịp, tươi vui…thể
hiện được vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật “tôi”: rộng
mở, giao hoà với thiên nhiên, với vũ trụ.
2) Ấn tượng chung - Khung cảnh rộng lớn, mênh mông và không khí
về khung cảnh bầu tươi vui, rộn rã. Ngàn sao toả sáng, những chòm sao
trời đêm hiện lên qua hiện lên sống động như những con người đang mải
trí tưởng tượng của miết, cần mẫn, hăng say trong công việc lao động
nhân vật “tôi”.
thường ngày,…

Bằng việc sử dụng các biện NT: nhân hóa, so
sánh, ẩn dụ, liệt kê…sự quan sát tinh tế, trí
tưởng tượng phong phú tác giả tái hiện khung
cảnh bầu trời đêm rộng lớn, rực rỡ sắc màu,
không khí tươi vui, rộn rã của ngàn sao làm
việc. Một khung cảnh sống động đẹp đẽ như
chính sự lao động cần mẫn hăng say của con
người.

III. Tổng kết
1. Nghệ thuật

- Giọng điệu nhẹ nhàng, tươi vui.
- Ngôn ngữ bình dị, gợi cảm.
- Hình ảnh so sánh độc đáo, sinh động, gợi
nhiều liên tưởng.

IV. Tổng kết
2. Nội dung – Ý nghĩa

- Ca ngợi vẻ đẹp êm đềm và nhịp sống bình yên nơi đồng
quê, của vũ trụ bao la mà vẫn gần gũi.
- Bài thơ góp phần bồi đắp tình yêu thiên nhiên, tình
yêu quê hương đất nước

LUYỆN TẬP
1) Tìm từ láy và nêu tác dụng của việc sử dụng từ láy.
2) Chọn và phân tích một chi tiết gợi tả đặc sắc mà em
yêu thích nhất. (Viết 3-4 câu)
1) Các từ láy: đủng đỉnh, nao nao, lồng lộng, rời rợi, rộn rã,
phe phẩy.
- Tác dụng:
+ Giúp nổi bật đối tượng được miêu tả;
+ Làm cho câu văn gợi hình gợi cảm, sinh động, hấp dẫn,…

LUYỆN TẬP
1) Tìm từ láy và nêu tác dụng của việc sử dụng từ láy.
2) Chọn và phân tích một chi tiết gợi tả đặc sắc mà em
yêu thích nhất.
2) Tự do lựa chọn:
- Các chi tiết gợi tả đặc sắc như: đồng quê xanh thẫm chuyển
sang tối mà; hình ảnh trâu đi đủng đỉnh giữa ngàn sao,…
- Các chi tiết gợi tả rất độc đáo, ấn tượng; gợi những liên tưởng
thú vị; thể hiện trí tưởng tượng phong phú và cái nhìn vui tươi,
hồn nhiên, trong sáng của trẻ thơ.

VẬN DỤNG

Đề bài: Dựa vào bài thơ “Ngàn sao làm việc” của Võ
Quảng, kết hợp với trí tưởng tượng, em hãy viết một
đoạn văn (khoảng 5 - 7 câu) miêu tả vẻ đẹp cảnh vật
đồng quê vào buổi chiều và bầu trời lúc về đêm.

Đoạn văn tham khảo
Miêu tả vẻ đẹp cảnh vật đồng quê vào buổi chiều và bầu trời lúc về đêm
Bóng chiều lan toả xuống mặt đất, nhanh chóng len khắp các bờ cây,
bụi rậm. Cánh đồng quê xanh thẫm bỗng chốc trở nên tối mò. Chú trâu đã ăn
no nê, cái bụng căng tròn, bóng nhẫy. Cảnh vật yên tĩnh, trâu tôi đủng đỉnh,
thong thả bước đi giữa ngàn sao lấp lánh. Dải Ngân Hà hiện ra như một
dòng sông chảy giữa trời lồng lộng, sao Thần Nông toả rộng như chiếc vó,
đón những ngôi sao dọc ngang về cùng, tíu tít như tôm cua bơi lội, còn ngôi
sao Hôm rờ rỡ, toả sáng như đèn đuốc. Bên sông Ngân, sao Đại Hùng như
chiếc gàu cần mẫn lo tát nước suốt đêm thâu. Ngàn sao hăng say, phấn khởi
làm việc cho đến lúc hừng đông, khi ngày mới bắt đầu, ngàn sao rủ nhau về
nghỉ.

Bảng kiểm kĩ năng
viết đoạn văn
STT
1
2
3
4

Tiêu chí
Đảm bảo hình thức đoạn văn với dung lượng  
khoảng 5 - 7 câu.
Đoạn văn đúng chủ đề: miêu tả vẻ đẹp cảnh vật
đồng quê vào buổi chiều và bầu trời lúc về đêm.
Đoạn văn đảm bảo tính liên kết giữa các câu trong
đoạn văn.
Đoạn văn đảm bảo về yêu cầu về chính tả, cách sử
dụng từ ngữ, ngữ pháp.

Đạt

Chưa đạt
 

 

 

 

 

 

 

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Vẽ sơ đồ tư duy về các đơn vị kiến thức của bài học hoặc vẽ
tranh hình ảnh ấn tượng về bài học.
- Tìm đọc thêm các tác phẩm khác của nhà thơ Võ Quảng.
- Chuẩn bị soạn bài Viết: “Tóm tắt văn bản theo những yêu cầu
khác nhau về độ dài”.