Chuyên đề 9: Địa lí công nghiệp
Nd 3: Vấn đề tổ chức lãnh thổ công nghiệp
Giáo viên: Nguyễn Hữu Tân
Trường THCS & THPT Kpă Klơng
1. Khái niệm.
"Tổ chức lãnh thổ công nghiệp là sự sắp xếp, phối hợp giữa các quá trình và cơ sở sản xuất công nghiệp trên một lãnh thổ nhất định, để sử dụng hợp lý các nguồn lực sẵn có nhằm đạt hiệu quả cao về các mặt kinh tế, xã hội và môi trưuờng".
2. CÁC NHÂN TỐ CHỦ YẾU ẢNH HƯỞNG TỚI TỔ CHỨC LÃNH THỔ CÔNG NGHIỆP:
(giảm tải)
3. Các hình thức chủ yếu về tổ chức lãnh thổ công nghiệp
a. Điểm công nghiệp:
* Đặc điểm:
- Đồng nhất với 1 điểm dân cư
- Gồm 1 đến 2 xí nghiệp nằm gần nguồn nguyên – nhiên liệu công nghiệp hoặc vùng nguyên liệu nông sản
- Không có mối liên hệ giữa các xí nghiệp
Điểm công nghiệp
* Hiện trạng ở Việt Nam: Có nhiều điểm công nghiệp riêng lẻ ở các tỉnh miền núi Tây Bắc, tây Nguyên.
3. Các hình thức chủ yếu về tổ chức lãnh thổ công nghiệp
b. Khu công nghiệp tập trung:
* Đặc điểm:
- Khu vực có ranh giới rõ ràng, có vị trí thuận lợi, do chính phủ thành lập.
- Tập trung tương đối nhiều các xí nghiệp, với khả năng hợp tác sản xuất cao
- Sản xuất các sản phẩm vừa để tiêu dùng trong nước, vừa xuất khẩu
- Có các xí nghiệp dịch vụ hỗ trợ sản xuất công nghiệp
* Hiện trạng ở Việt Nam:
- Ngoài KCN tập trung còn có khu chế xuất, khu công nghệ cao.
- Tính đến năm 2011, có 260 KCN tập trung, khu chế xuất, khu công nghệ cao.
- Phân bố không đều tập trung chủ yếu ở ĐNB, ĐBSH, DHNTB.
Các XN hạt nhân
KCN Nhơn Trạch 1- đ.Nai
KCN Linh Trung TPHCM
KCN Nhơn Trạch 1- Đồng Nai
KCN Nhơn Trạch 3- Đồng Nai
KCn Tân Tạo - TP Hồ Chí Minh
Khu CN Từ Sơn - Bắc Ninh
Khu công nghệ cao - TP Hồ Chí Minh
Khu CN cao Hòa lạc
3. Các hình thức chủ yếu về tổ chức lãnh thổ công nghiệp
c. Trung tâm công nghiệp:
* Đặc điểm:
- Gắn với đô thị vừa và lớn, có vị trí địa lí thuận lợi
- Bao gồm khu công nghiệp, điểm công nghiệp và nhiều xí nghiệp công nghiệp có mối liên hệ chặt chẽ về sản xuất, kĩ thuật, công nghệ
- Có các xí nghiệp nòng cốt (hay hạt nhân)
- Có các xí nghiệp bổ trợ và phục vụ
* Hiện trạng ở Việt Nam:
- Dựa vào vai trò: trung tâm có ý nghĩa quốc gia (TP HCM, Hà Nội), ý nghĩa vùng (Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ) và ý nghĩa địa phương (Việt Trì, Thái Nguyên, Vinh, Nha Trang)
- Dựa vào giá trị sản xuất: Quy mô rất lớn, lớn, trung bình, nhỏ. (Trong Atlat giá trị thực tế)
c. Trung tâm công nghiệp
- Phõn b? cỏc TTCN:
+ Tập trung nhiều nhất là ở Đông Nam Bộ.
+ Đồng bằng sông Hồng
+ Duyên hải miền Trung
TTCN TP Hồ Chí Minh
TTCN Hà Nội
TTCN Đà Nẵng
TTCN Biên Hòa
3. Các hình thức chủ yếu về tổ chức lãnh thổ công nghiệp
d. Vùng công nghiệp:
* Đặc điểm:
- Vùng lãnh thổ rộng lớn
- Bao gồm nhiều điểm, khu công nghiệp, trung tâm công nghiệp có mối quan hệ về sản xuất và có những nét tương đồng trong quá trình hình thành công nghiệp
- Có một vài ngành chủ đạo tạo nên hướng chuyên môn hoá.
- Có các ngành phục vụ và bổ trợ
* Hiện trạng ở Việt Nam:
Chia thành 6 vùng công nghiệp
Sơ đồ vùng công nghiệp
4. Vùng công nghiệp
Vùng 1: Trung du miền núi Bắc Bộ (trừ Quảng Ninh)
Vùng 2: Các tỉnh ĐBSH và Quảng Ninh, Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh
Vùng 3: Các tỉnh từ Quảng Bình đến Ninh Thuận
Vùng 4: Các tỉnh Tây Nguyên (trừ Lâm Đồng)
Vùng 5: Các tỉnh ĐNB và Bình Thuận, Lâm Đồng
Vùng 6: Các tỉnh Đồng bằng Sông Cửu Long
?
Câu hỏi ôn tập
1. Đặc điểm nào sau đây không đúng với khu công nghiệp ở nước ta?
B. Chính phủ quyết định thành lập.
C. Có nhiều điểm dân cư sinh sống.
D. Có ranh giới địa lí xác định.
A. Chuyên sản xuất công nghiệp.
2. Phát biểu nào sau đây không đúng với trung tâm công nghiệp ở nước ta hiện nay?
A. Hầu hết các trung tâm đều có nhiều ngành công nghiệp.
B. Trung tâm Hà Nội, TP Hồ Chí Minh có ý nghĩa quốc gia.
C. Nhiều trung tâm ra đời trong quá trình công nghiệp hóa.
D. Hải Phòng, Vũng Tàu, Cần Thơ là những trung tâm có quy mô rất lớn.
Bài học kết thúc
Chúc các bạn thành công!