Văn học dân gian
Việt Nam
Văn học dân gian Việt Nam là kho tàng tinh hoa trí tuệ của
dân tộc, phản ánh đời sống, tâm hồn, và tinh thần của người
Việt. Nó bao gồm các thể loại phong phú như truyện cổ tích,
ca dao, tục ngữ, dân ca, v.v.

by Trần Quốc Toản Trường THPT Nguyễn
Chí Thanh

Đặc điểm của văn học dân
gian Việt Nam
Văn học dân gian Việt Nam mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc,
thể hiện qua ngôn ngữ giản dị, hình ảnh quen thuộc, và tinh thần
lạc quan yêu đời.

1

3

Tính truyền miệng

2

Tính tập thể

Văn học dân gian được

Là sản phẩm của trí tuệ

truyền miệng qua nhiều

tập thể, phản ánh tâm tư,

thế hệ, tạo nên sức sống

nguyện vọng của cộng

lâu bền.

đồng.

Tính ẩn dụ

4

Tính giáo dục

Sử dụng nhiều hình ảnh

Mang tính giáo dục cao,

ẩn dụ, biểu tượng, tạo

truyền đạt kinh nghiệm

nên chiều sâu và ý nghĩa

sống, đạo đức, và giá trị

đa tầng.

văn hóa.

Các thể loại chính của văn học dân gian Việt
Nam
Văn học dân gian Việt Nam gồm nhiều thể loại, mỗi thể loại có đặc trưng riêng, phản ánh các khía cạnh
khác nhau của đời sống.

Truyện cổ tích

Ca dao

Tục ngữ

Truyện cổ tích là thể loại văn

Ca dao là những câu thơ trữ

Tục ngữ là những câu nói ngắn

học dân gian kể về các nhân

tình, thể hiện tình cảm, tâm tư,

gọn, súc tích, mang tính khái

vật, sự kiện tưởng tượng,

nguyện vọng của người dân.

quát, phản ánh kinh nghiệm

thường mang tính giáo dục và
giải trí.

sống, triết lý của dân gian.

Truyện cổ tích Việt Nam
Truyện cổ tích Việt Nam đa dạng về chủ đề và nhân vật, thường được chia thành các loại như cổ tích thần kỳ, cổ
tích loài vật, cổ tích về người.

Cổ tích thần kỳ

Cổ tích loài vật

Cổ tích về người

Kể về các nhân vật, sự kiện phi

Kể về các loài động vật, thường

Kể về những con người bình

thường, thần linh, phép thuật.

mang tính ẩn dụ, thể hiện phẩm

thường, những câu chuyện về

chất con người.

tình yêu, cuộc sống, và đạo
đức.

Ca dao và tục ngữ Việt Nam
Ca dao và tục ngữ là những thể loại phản ánh sâu sắc đời sống tinh
thần của người Việt, mang tính giáo dục cao và lưu truyền nhiều
giá trị văn hóa.
Ca dao

Tục ngữ

Thể hiện tình cảm, tâm tư,

Phản ánh kinh nghiệm sống, triết lý

nguyện vọng
Hình thức thơ trữ tình, sử

Hình thức câu nói ngắn gọn,

dụng nhiều biện pháp nghệ

súc tích, mang tính khái quát

thuật
Ví dụ: "Thân em như tấm lụa

Ví dụ: "Có công mài sắt có

đào, Phất phơ giữa chợ biết

ngày nên kim"

vào tay ai"

Dân ca Việt Nam
Dân ca Việt Nam là một phần không thể thiếu của văn hóa dân gian, được thể hiện
qua các bài hát dân gian, phản ánh cuộc sống và tâm hồn của người Việt.

Dân ca quan họ

Là loại hình dân ca đặc trưng của vùng Kinh Bắc, nổi tiếng với giai điệu du dương, lời ca trữ t

Dân ca ví giặm
Là loại hình dân ca đặc trưng của vùng Nghệ Tĩnh, nổi tiếng với giai điệu vui tươi, lời
ca dí dỏm, hài hước.

Dân ca cồng chiêng
Là loại hình dân ca đặc trưng của vùng Tây Nguyên, nổi tiếng với âm nhạc hùng
tráng, lời ca mang tính nghi lễ.

Nghệ thuật kể chuyện trong văn
học dân gian Việt Nam
Nghệ thuật kể chuyện trong văn học dân gian Việt Nam là một nghệ thuật
độc đáo, thể hiện qua cách sử dụng ngôn ngữ, hình ảnh, và âm điệu.

Sử dụng ngôn ngữ
Ngôn ngữ giản dị, giàu hình ảnh, dễ hiểu, dễ nhớ.

Sử dụng hình ảnh
Hình ảnh phong phú, đa dạng, tạo nên sức hấp dẫn cho câu chuyện.

Sử dụng âm điệu
Âm điệu phù hợp với nội dung câu chuyện, tạo nên sự sinh động và hấp dẫn.

Vai trò và ý nghĩa của văn
học dân gian Việt Nam
Văn học dân gian Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong
việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, giáo dục
truyền thống đạo đức, và nâng cao tinh thần yêu nước.

1

Bảo tồn văn hóa
Là kho tàng văn hóa

3

2

Giáo dục truyền
thống

quý báu, phản ánh lịch

Truyền đạt những giá

sử, đời sống, và tâm

trị đạo đức, lối sống,

hồn của dân tộc.

và tinh thần yêu nước.

Nâng cao tinh thần

Cung cấp nguồn cảm hứng, động lực, và niềm tin cho con ngườ

Bảo tồn và phát huy giá trị văn
học dân gian Việt Nam
Bảo tồn và phát huy giá trị văn học dân gian Việt Nam là trách nhiệm
của mỗi người, cần có những giải pháp hiệu quả để gìn giữ và phát triển
di sản văn hóa quý báu này.

1

Nâng cao nhận thức
Tăng cường tuyên truyền, giáo dục cho mọi người về giá
trị của văn học dân gian.

2

Xây dựng cơ sở dữ liệu
Thu thập, phân loại, và bảo quản văn học dân gian một cách khoa học.

3

Phát triển sáng tạo
Sử dụng văn học dân gian để sáng tạo ra những sản phẩm
văn hóa mới, phù hợp với thời đại.

Kết luận và triển vọng
Văn học dân gian Việt Nam là một kho tàng vô giá, cần được
bảo tồn và phát huy, góp phần gìn giữ và phát triển bản sắc
văn hóa dân tộc.

Triển vọng
Với sự phát triển của xã hội, văn học dân gian sẽ tiếp tục
được nghiên cứu, bảo tồn và phát huy, góp phần giữ gìn
và phát triển văn hóa Việt Nam.