Kiểm tra bài cũ
1. Cơ khí có vai trò quan trọng như thế nào trong sản xuất và
đời sống?
2. Kể tên một số sản phẩm cơ khí?
3. Sản phẩm cơ khí được hình thành như thế nào?
Trả lời câu hỏi
1. Vai trò của ngành cơ khí trong sản xuất và đời sống:
- Giúp lao động của con người trở nên nhẹ nhàng hơn và đạt năng
suất cao hơn.
- Cơ khí tạo ra các máy và các phương tiện thay lao động thủ công
thành lao động bằng máy và tạo năng suất cao.
- Cơ khí giúp cho lao động và sinh hoạt của con người trở nên nhẹ
nhàng và thú vị hơn. Tầm nhìn được mở rộng hơn.
2. Các sản phẩm cơ khí quanh ta:
- Sản phẩm đơn giản như: kim khâu, ngòi bút ...
- Sản phẩm phức tạp như: máy cày, ô tô, tàu hỏa, máy bơm nước, máy
công cụ ...
3. Quá trình hình thành sản phẩm cơ khí:
Vật liệu cơ khí Gia công cơ khí  Chi tiết  Lắp ráp  Sản phẩm
cơ khí.

Những sản phẩm này làm từ những vật liệu gì ?

Chiếc xe đạp này được làm từ những vật liệu nào?

Tuần 6-7
Tiết 12-13-14

Bài 7: VẬT LIỆU CƠ KHÍ
1. Khái niệm về vật liệu cơ khí:
khí:.
*Vật liệu cơ khí: Là các nguyên vật liệu dùng trong ngành
cơ khí.
*Vật liệu cơ khí phổ biến gồm:
Vật liệu kim loại và vật liệu phi kim loại.
hai
- Vật liệu kim loại được chia ra...........loại
:
Kim loại và hợp kim
+ Kim loại: gồm kim loại đen (gang, thép) và kim loại màu.
+ Hợp kim: là hỗn hợp hai hay nhiều nguyên tố trong đó
có 1 kim loại là thành phần chính.
- Vật liệu phi kim loại:
Chất dẻo, cao su, gốm sứ, thuỷ tinh, gỗ,...

?1. Xếp các vật liệu, đồ vật và chi tiết trong hình 7.1 thành hai
nhóm kim loại đen và kim loại màu:

Kim loại đen

Kim loại màu

•Vàng
•Hàng rào bằng gang
•Các chi tiết máy bằng thép•Thiếc
•Đồ trang sức bằng bạc
•Puli bằng gang
•Chì
•Nồi, chảo bằng hợp kim nhôm
•Trống đồng
•Mái lợp bằng tôn.
?2. Hãy điền loại vật liệu của một số sản phẩm cơ khí vào ô trống
tương ứng trong bảng 7.1
Sản phẩm

Loại vật liệu

Lưỡi dao
Kim loại
đen (thép)

Lưỡi cuốc
Kim loại
đen (thép)

Lưỡi cày

Ấm đun nước Vỏ bọc dây
điện
Kim loại
Kim loại
Nhựa dẻo
đen (thép) màu (inox)

Bài 7: VẬT LiỆU CƠ KHÍ
2. Tính chất cơ bản của vật liệu cơ khí.



- Tính cơ học
Là khả năng vật liệu chịu được tác động bên ngoài.
VD: đồng dẻo hơn thép.
- Tính chất vật lí.
Là tính chất vật liệu thể hiện qua các hiện tượng vật lí.
- Tính chất hoá học
Là khả năng vật liệu chịu được tác dụng hóa học.
- Tính chất công nghệ
Là khả năng gia công của vật liệu nhu tính đúc, tính hàn, khả
năng gia công cắt gọt. Là tính chất quan trọng nhất.

3.Kim loại đen
+ Phân loại:
*Gang

Gang trắng.
Gang xám
Gang cầu
Gang dẻo.

*Thép

+ Thành phần, tính chất
Hãy điền các từ và số vào trong các ô trống:
•
•
•
•

Thép hợp kim
Thép Cacbon

Sắt( Fe) và Cacbon
Thành phần chủ yếu của kim loại đen là………
………..(C )
thép
Tỉ lệ cacbon có trong vật liệu……………gọi
là………
≤ 2,14%
> 2,14% gọi là……..
gang
Tỉ lệ cacbon có trong vật liệu …………
cứng và giòn.
Tỉ lệ C càng cao thì vật liệu càng..............

4. Kim loại màu:

Là kim loại không có chất sắt. Gồm các kim loại và hợp kim của
chúng. Kim loại màu thường được chia ra các nhóm:
- Kim loại nhẹ: Nhôm, titan, Magiê
- Kim loại nặng: Đồng, Chì, Niken, Kẽm, Thiếc.
- Kim loại quý: Vàng, bạc, nhóm platin

SẢN PHẨM TỪ KIM LOẠI MÀU

BÁNH VÍT
ĐỒNG THAU

CHI TIẾT MÁY
NHÔM ĐÚC

CỒNG CHIÊN
ĐỒNG ĐEN

THÂN ĐÈN
HỢP KIM NHÔM

VÀNH XE
NHÔM ĐÚC

Kim loại đen được sử dụng ở đâu?
+ Phạm vi sử dụng
- Chế tạo chi tiết máy
- Xây dựng và kết cấu cầu đường

Lấy ví dụ về các kim
Kim loại màu
loại màu?
có những tính
chất gì?
+ Đồng có tính cứng, bền, dễ đúc.
+ Nhôm: nhẹ, tính bền cao.
* Được sử dụng nhiều trong công nghiệp.

Em hãy cho biết những sản phẩm dưới đây thường được
làm bằng kim loại gì?

5. Chất dẻo;

Cã 2 lo¹i chÝnh:
+ Chất dẻo nhiệt: Chịu nhiệt thấp, nhẹ, không dẫn điện, dùng làm
rỗ, cốc, can, dép,...
+ Chất dẻo nhiệt rắn: Chịu nhiệt cao hơn, bền, cứng, nhẹ dùng làm
ghế, bánh răng, ổ đỡ, áo xe, ổ cắm điện, ...

6. Cao su:
Cao su là vật liệu dẻo, đàn hồi, khả năng giảm sốc tốt, cách nhiệt
và cách âm tốt.
Cao su gồm hai loại: Cao su tự nhiên, cao su nhân tạo
Dùng để làm săm lốp, ống dẫn, sản phẩm cách điện, nệm giường,
găng tay, ủng, ...

Em haõy cho bieát nhöõng vaät duïng sau ñaây ñöôïc laøm baèng
chaát deûo gì?
Vaät duïng

AÙo
möa

Can
nhöïa

Loaïi chaát
deûo

Chaát
deûo
nhieät

Chaát
deûo
nhieät

Áo
mưa

Can
nhựa
Vỏ ổ cắm
điện

Voû oå
caém
ñieän

Voû
quaït
ñieän

Voû buùt
bi

Thöôùc
nhöïa

Chaát
deûo
nhieät
raén

Chaát
deûo
nhieät
raén

Chaát
deûo
nhieät
raén

chaát
deûo
nhieät

Vỏ quạt
điện

Vỏ bút
bi

Thước nhựa

Em hãy cho biết những sản phẩm sau đây làm bằng chất dẻo gì?

1/trang 42 sgk

Gang dẻo

2. Điền tên loại vật liệu của một số bộ phận, chi tiết trong xe máy
vào bảng 7.3
Bộ phận, Xích
Vành xe
chi tiết
Loại vật Kim
Kim loại màu
liệu
loại đen (nhôm) hoặc kim
(thép) loại đen (thép)

Yếm

Chân chống Săm, lốp

Chất dẻo Kim loại
nhiệt rắn đen (thép)
(nhựa)

Cao su

Khung xe
Kim loại
đen (ống
thép)

- Học bài
- Chuẩn bị trước bài “Dụng cụ cơ khí”
- Trả lời câu hỏi 1, 2, 3.

GHI NHỚ
1. Vật liệu cơ khí được chia làm 2 nhóm lớn: Kim loại
và phi kim loại, trong đó vật liệu kim loại được sử dụng
phổ biến để gia công các chi tiết và bộ phận máy.
2. Vật liệu cơ khí có 4 tính chất cơ bản: cơ tính, lí tính,
hoá tính và tính công nghệ. Trong cơ khí đặc biệt quan
tâm 2 tính chất là cơ tính và tính công nghệ.