Kính chào quý thầy cô
và các em!

www.themegallery.com

TRÒ CHƠI HỘP QUÀ BÍ MẬT

Câu 1: Mục đích chính của nghị luận văn
học là gì?
- Thuyết phục người đọc về một vấn đề văn học.
GO
HOME

Chúc bạn
may mắn
lần sau!

Câu 2: Nội dung của bài nghị luận văn học là gì?

- Phân tích vẻ đẹp nội dung hoặc nghệ thuật của tác phẩm

GO
HOME

Con nhận
được 1
điểm tốt!

Câu 3: Các yếu tố của bài NLVH là gì?

Các yếu tố của bài NLVH: ý kiến, lí lẽ, bằng chứng
GO
HOME

Con nhận
được 1
điểm tốt!

Câu 4: Bức tranh này gợi em nhớ đến bài thơ nào em đã
học?

Tiếng gà trưa (Xuân Quỳnh)
GO
HOME

Con nhận
được 1 lời
khen!

Vẻ đẹp của bài thơ Tiếng gà trưa
Đinh Trọng Lạc

I. Tìm hiểu chung
Phiếu học tập số 1

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
1. Nhà văn Bùi Hồng
 
 
 
2. Những chú ý khi đọc văn bản nghị luận văn học
Cách đọc:
Thể loại:
Phương thức biểu đạt:
Bố cục:

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả: Nhà nghiên cứu: Đinh Trọng Lạc (1928- 2000) quê ở Hà Nội.
2. Tác phẩm:
a. Xuất xứ: Bài viết được in trong sách “Vẻ đẹp ngôn ngữ văn học qua các bài tập đọc lớp 4, 5”
b. Thể loại: Nghị luận văn học
c. Phương thức biểu đạt: Nghị luận
d. Bố cục: 4 phần
- Phần 1: từ đầu...tuổi thơ Vẻ đẹp khổ thơ thứ nhất
- Phần 2: tiếp ...vui sướng  Vẻ đẹp khổ thơ thứ hai
- Phần 3: tiếp...của bà  Vẻ đẹp của sáu dòng thơ đặc biệt trong bài
- Phần 4: Còn lại  Vẻ đẹp khổ cuối.

II. Đọc – Tìm hiểu chi tiết
1. Đặc điểm kiểu bài nghị luận văn học của văn bản
Vấn đề
nghị luận

Phương
pháp nghị
luận

Trình tự
nghị luận

Mục đích
nghị luận

II. Đọc – Tìm hiểu chi tiết
1. Đặc điểm kiểu bài nghị luận văn học của văn bản
Vấn đề nghị luận

- Đặc sắc về nội dung và hình thức nghệ thuật của bài thơ “Tiếng gà trưa”.
 Nhan đề: Thể hiện khái quát vấn đề nghị luận

II. Đọc – Tìm hiểu chi tiết
1. Đặc điểm kiểu bài nghị luận văn học của văn bản
Trình tự nghị luận

- Cảm xúc được bắt nguồn từ âm thanh tiếng gà khơi nguồn nỗi nhớ về tuổi
thơ, kí ức về người bà.
- Cảm xúc được tiếp nối bằng kỉ niệm và cảm xúc biết ơn, yêu kính bà.
- Cuối cùng lắng đọng ở mục đích chiến đấu cao đẹp của người chiến sĩ ở
khổ thơ cuối.
 Bám sát mạch cảm xúc bài thơ “Tiếng gà trưa”.

II. Đọc – Tìm hiểu chi tiết
1. Đặc điểm kiểu bài nghị luận văn học của văn bản
Mục đích nghị luận

- Giúp người đọc hiểu được sự độc đáo nghệ thuật (ngôn từ, biện pháp tu
từ, nhịp điệu) và nét đặc sắc nội dung (tình cảm bà cháu, tình cảm gia đình,
tình yêu quê hương đất nước) của bài thơ “Tiếng gà trưa”.
 Khơi gợi và bồi dưỡng cho người người đọc tình yêu đối với tác phẩm
văn chương và tình cảm gia đình cao quý,

II. Đọc – Tìm hiểu chi tiết
1. Đặc điểm kiểu bài nghị luận văn học của văn bản
Phương pháp nghị luận

- Người viết đưa ra lí lẽ và bằng chứng để làm sáng tỏ cho ý kiến.

2. Hệ thống ý kiến, lí lẽ, bằng chứng
HOẠT ĐỘNG NHÓM (6 NGƯỜI)
(1) Tìm hệ thống ý kiến, lí lẽ và bằng chứng trong
từng đoạn.
(2) Em có nhận xét gì về cách lập luận của tác
giả?
(3) Qua hệ thống ý kiến, lí lẽ và bằng chứng trong
từng đoạn, em thấy tác giả đã thể hiện thái độ gì?

2. Hệ thống ý kiến, lí lẽ, bằng chứng
Ý kiến 1: Vẻ đẹp của khổ thơ thứ nhất
 

Đặc sắc về nghệ thuật

Đặc sắc về nội dung

Khổ thơ có nhiều nét đặc sắc độc đáo về lặp Khổ thơ thứ nhất là nguồn mạch cảm
Lí lẽ

âm, dấu chấm lửng, ẩn dụ chuyển đổi cảm xúc của bài thơ, âm thanh tiếng gà
giác

khơi gợi nỗi nhớ về tuổi thơ, về bà
kính yêu.

+ Dòng thơ thứ tư “Cục…cục tác cục ta”: “Khổ thơ đầu kể chuyện anh bộ đội
phép lặp âm, dấu chấm lửng + tác dụng…
Dẫn
chứng

trên đường hành quân, khi dừng chân

+ So sánh âm thanh “Tiếng gà trưa” của bên một xóm nhỏ, nghe tiếng gà
Xuân Quỳnh với âm thanh tiếng gà trong thơ nhảy ổ”...

2. Hệ thống ý kiến, lí lẽ, bằng chứng
Ý kiến 2: Vẻ đẹp của khổ thơ thứ hai
 

Đặc sắc về nghệ thuật

Đặc sắc về nội dung

- Nghệ thuật so sánh, đảo ngữ, kết hợp tự sự và - Tiếng gà trưa đã gợi về trong tâm
miêu tả, kết cấu sóng đôi và lặp từ vựng khiến lời hồn người cháu – người chiến sĩ
Lí lẽ

thơ ấn tượng, góp phần thể hiện cảm xúc trong bài. những kỉ niệm tuổi thơ thiếu thốn,
Những kỉ niệm trở nên lung linh, hấp dẫn và sống khó khăn sống bên bà những đong

Dẫn
chứng

động.

đầy niềm vui lấp lánh.

+ Mỗi câu kể là một câu tả...

- “Tiếng gà trưa đã đưa anh chiến sĩ

+ Câu thơ kết cấu sóng đôi và lặp từ vựng “này” để trở lại kỉ niệm về người bà tần tảo,
chỉ và người nghe lưu ý tưởng tượng

suốt đời lo toan để người cháu được

+ So sánh, đảo ngữ làm cho bức tranh gà mái vàng vui sướng”.

2. Hệ thống ý kiến, lí lẽ, bằng chứng
Ý kiến 3: Vẻ đẹp của 6 dòng thơ đặc biệt trong bài
 

Đặc sắc về nghệ thuật

Đặc sắc về nội dung

- Khổ thơ có nét độc đáo về nhịp điệu chậm, - Sáu dòng thơ là những độc thoại trong
buồn và cấu trúc để thể hiện cảm xúc mênh tâm hồn người cháu, giàu chất suy
Lí lẽ

mang, mang nặng suy tư, chiêm nghiệm của tưởng khi người cháu nhận ra, suy ngẫm
người cháu khi nghĩ về bà, tình yêu thương của về tình yêu thương, sự tần tảo, lo lắng

Dẫn
chứng

bà.

hi sinh của bà dành cho mình

+ Sáu dòng thơ chỉ làm thành một câu đơn

- “Nhịp điệu khổ thơ là nhịp điệu chậm

+ Mỗi dòng chỉ gồm năm tiếng nhưng có cách rãi của độc thoại, bên trong đầy chất
ngắt nhịp khác dòng kia.

suy tưởng... Chi tiết nhỏ bé thế, đơn
giản là thế mà chứa đựng một tình yêu

2. Hệ thống ý kiến, lí lẽ, bằng chứng
Ý kiến 4:Vẻ đẹp của khổ thơ cuối: “Khổ thơ cuối là hay nhất, cảm động nhất”
 

Đặc sắc về nghệ thuật

Đặc sắc về nội dung

- Khổ thơ có lời độc thoại đầy cảm xúc - Khổ thơ cuối thể hiện những tình cảm cao đẹp
của người chiến sĩ và điệp ngữ “Vì”
Lí lẽ

nhất, mục đích chiến đấu của người chiến sĩ: vì
tình yêu với bà, với xóm làng, với Tổ quốc và vì
tình yêu với tuổi thơ, với tiếng gà bình yên mỗi
sớm mai.

+ Anh chiến sĩ thốt lên tiếng gọi cảm - Khổ thơ cuối chứa đựng “những tình cảm
động, làm cho lời nói độc thoại bên thiêng liêng, cao quý, sâu sắc và chân thành”
Dẫn
chứng

trong hiển hiện như lời đối thoại sống - Khổ thơ cuối thể hiện “ý chí chiến đấu mạnh
động...

mẽ vì Tổ quốc, vì nhân dân, những người thân

Em học hỏi được điều
gì từ cách viết của tác
giả để cảm nhận và
phân tích vẻ đẹp của
một bài thơ?

 Lời văn giàu cảm xúc,
bám sát đặc trưng văn bản
thơ; lí lẽ và dẫn chứng giàu
sức thuyết phục.

3. Giá trị nhận thức
- Văn bản nghị luận này giúp em hiểu thêm được đặc sắc nghệ thuật và nội dung bài thơ
“Tiếng gà trưa”.
- Văn bản Vẻ đẹp của bài thơ “Tiếng gà trưa” đã bồi đắp tâm hồn em về tình cảm gia
đình, tình cảm bà cháu, tình yêu Tổ quốc, quê hương; tạo động lực để em tiếp tục học tập
và cống hiến.

III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
- Lí lẽ xác đáng, thuyết phục.
- Dẫn chứng cụ thể, rõ ràng.
- Ngôn ngữ giản dị, giàu cảm xúc.
 
2. Nội dung
Văn bản phân tích giá trị nghệ thuật và nội dung bài thơ “Tiếng gà trưa”.
3. Những lưu ý khi đọc hiều văn bản nghị luận văn học
- Xác định vấn đề nghị luận
- Xác định mục đích văn bản nghị luận
- Chỉ rõ hệ thống ý kiến, lí lẽ, bằng chứng trong văn bản
- Chỉ rõ tác dụng của hệ thống ý kiến, lí lẽ, bằng chứng phục vụ cho mục đích của văn bản.
- Liên hệ và rút ra bài học nhận thức sau khi học văn bản nghị luận để thấy được văn bản đã giúp em hiểu thêm về
văn bản được phân tích và chính văn bản nghị luận này.

IV. Luyện tập
Có ý kiến cho rằng “Văn bản Vẻ đẹp
của bài thơ “Tiếng gà trưa” là một văn
bản nghị luận giàu sức thuyết phục”.
Em có đồng ý với ý kiến này không? Vì
sao? Em hãy viết đoạn văn ngắn trình
bày quan điểm của mình.