5
32

22
21
20
19
18
17
16
15

31
30
29
28
27
26
2
23 5

VÒNG
QUAY
KIỂM
TRA BÀI
CŨ

14
13
12
11
10
9
8
7
6

BÀI MỚI

4

3
2
1

Em có biết chúng là những
sinh vật nào không?
Trong cơ thể chúng ta các sinh
vật
nàysốcólượng,
số
Emvô
cócùng
nhậnnhỏ
xét bé
gì về
lượng
hơn của
mộtvinửa
tổngtrên
số
kíchlớn
thước
khuẩn
tế bào cấu
tạo người?
nên cơ thể
cơ thể
người( Cơ thể người có số
lượng
tế sống
bào rất
lớn
75
Ngoài
trên
cơkhoảng
thể người,
nghìn còn
tỉ tếcó
bào).
vi khuẩn
thể sống ở

Vi khuẩn

đâu? Chúng có lợi hay có hại?

10 nghìn tỷ sinh vật vô cùng nhỏ bé
thuộc hơn 1000 loài sống trong đường
ruột của người

PHIẾU HỌC TẬP SỐ KWL
Hãy viết ít nhất 3 điều đã biết
và 3 điều chưa biết (muốn
đựơc học) về vi khuẩn vào
phiếu học tập KWL.

Bài 27:

VI KHUẨN

NỘI DUNG
I. ĐA DẠNG VI KHUẨN

Bài 27:
VI KHUẨN

II. CẤU TẠO CỦA VI KHUẨN
III. VAI TRÒ CỦA VI KHUẨN
IV. MỘT SỐ BỆNH DO VI KHUẨN

Hãy cho biết vị trí của vi
khuẩn trong hệ thống phân
loại 5 giới? Đặc điểm nổi
bật của vi khuẩn?

Vi khuẩn thuộc giới khởi sinh,
là cơ thể đơn bào, nhân sơ.

I. ĐA DẠNG VI KHUẨN

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
1.Tại sao khi uống nước lã hoặc nước không được đun sôi lại có
thể mắc bệnh tả?
2.Tại sao khi tay, chân bị vết thương hở tiếp xúc với đất bẩn lại
bị nhiễm trùng hoặc các bệnh nguy hiểm khác?
3.Tại sao nói chuyện thường xuyên với người bị bệnh lao phổi
lại có thể bị lây bệnh?
4.Em nhận xét gì về kích thước, sự phân bố và số lượng của vi
khuẩn trong tự nhiên?

1. Tại sao khi uống nước lã hoặc nước không được đun sôi lại có thể mắc
bệnh tả?
Vì trong nước lã có thể có vi khuẩn gây bệnh tả.
2. Tại sao khi tay, chân bị vết thương hở tiếp xúc với đất bẩn lại bị nhiễm
trùng hoặc các bệnh nguy hiểm khác?
Vì trong đất có nhiều loại vi khuẩn gây bệnh.
3. Tại sao nói chuyện thường xuyên với người bị bệnh lao phổi lại có thể bị
lây bệnh?
Vì trong hơi thở của người bệnh có chứa vi khuẩn gây bệnh sẽ truyền
cho người tiếp xúc.

Hình ảnh vi khuẩn sống trên cơ thể sinh vật khác

Chó bị ghẻ

Vi khuẩn gây vàng lá ở cây họ Cam

Vi khuẩn gây mụn trứng cá

Lác đồng tiền

10

4. Em có nhận xét gì về kích thước, sự phân bố, số
lượng của vi khuẩn?

- Vi khuẩn có kích thước nhỏ bé, chỉ quan sát được bằng kính
hiển vi.
- Phân bố rộng rãi trong tự nhiên: trong đất, nước, không khí và
cả trong cơ thể sinh vật thường với số lượng lớn.

Quan sát hình 27.1,
Riêng
nhận xét về hình
lẻ
dạng của các loại vi
khuẩn?
Phân bố

Từng đám
Dựa vào hình dạng
hãy xếp chúng vào
các nhóm
khác hình dạng
- Vi khuẩn
có nhiều
nhau?
khác nhau,
điển hình là 3 dạng:
hình que, hình xoắn và hình cầu.

II. CẤU TẠO CỦA VI KHUẨN

Quan sát hình 27.2, thảo luận nhóm:
1. trình bày cấu tạo của tế bào
vi khuẩn?
Thành tế bào
Màng tế bào
Tế bào chất
Vùng nhân
Cấu tạo gồm
Roi
Lông
2. Vì sao nói vi khuẩn là sinh
vật có cấu tạo cơ thể đơn giản
nhất trong thế giới sống?
Vì vi khuẩn có cấu tạo cơ thể
chỉ gồm một tế bào nhân sơ.

- Vi khuẩn là những cơ thể đơn bào,
nhân sơ.
- Cấu tạo một vi khuẩn gồm:
+ Thành tế bào, màng tế bào, tế bào
chất và vùng nhân.
+ Ngoài ra, một số vi khuẩn còn có:
lông và roi.

III. VAI TRÒ CỦA VI KHUẨN
Điền các từ: chất dinh dưỡng ,
vi khuẩn
vào những chỗ thích hợp
trong đoạn câu sau:
Xác sinh vật và chất thải động vật
chết rơi xuống đất được ……………..
Ở trong đất biến đổi thành các
………………….. Các chất này được

Các chất thải hữu cơ sau một thời gian chôn vùi trong đất thì
phân hủy hết. Điều đó có thể ứng dụng gì trong đời sống?

Khu rừng quyết cổ đại

17

Vi khuẩn lam sống
cộng sinh với bèo
hoa dâu

Vi khuẩn cố định đạm
sống cộng sinh trong rễ
cây họ đậu

Trong tự nhiên:
+ Chuyển nitrogen trong không khí thành chất đạm giúp cây hấp thụ.
+ Phân giải xác sinh vật và chất thải động vật thành các chất dinh
dưỡng cho cây hấp thụ….

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Đọc SGK mục III:
1. Hoàn thành nhiệm vụ theo mô hình “kĩ thuật khăn trải bàn”, mỗi
HS nêu ít nhất 3 ứng dụng của vi khuẩn trong đời sống con người?
2. Tại sao ăn sữa chua hằng ngày có thể giúp chúng ta ngon miệng
hơn?
3. Đọc mục “Em có biết” ở cuối bài cho biết ngoài sữa chua còn có
loại thực phẩm nào được tạo thành từ ứng dụng của vi khuẩn có
tác dụng kích thích tiêu hóa? Cần lưu ý gì khi sử dụng các loại thực
phẩm đó để không gây hại cho sức khỏe?

1. Em hãy nêu một số ứng dụng của vi khuẩn trong đời sống con
người?

DÊm nho

1. Em hãy nêu một số ứng dụng của vi khuẩn trong đời sống con
người?

2. Tại sao ăn sữa chua hằng ngày có thể giúp chúng ta ngon
miệng hơn?
Trong sữa chua có vi khuẩn lactic- đây là vi khuẩn có lợi,
hỗ trợ tiêu hóa thức ăn.
3. Đọc mục “Em có biết” ở cuối bài cho biết, ngoài sữa chua
còn có loại thực phẩm nào được tạo thành từ ứng dụng của vi
khuẩn có tác dụng kích thích tiêu hóa? Cần lưu ý gì khi sử
dụng các loại thực phẩm đó để không gây hại cho sức khỏe?
Không ăn cà, dưa muối khi chưa “ chín” hoặc đã có váng
trắng.

IV. MỘT SỐ BỆNH DO VI KHUẨN GÂY RA

Đọc thông tin trong SGK kết hợp với hình 27.4 đến 27.6, hãy
nêu các tác hại của vi khuẩn gây ra cho con người, động vật,
thực vật?

Trực khuẩn lao

Vi khuẩn uốn ván

Vi khuẩn sốt thương hàn

Vi khuẩn gây viêm phổi

Phẩy khuẩn tả

24

Một vài bệnh do vi khuẩn gây ra ở người

Nhiễm trùng da

Tay chân miệng

Mụn trứng cá

Ngộ độc thực phẩm

Một vài bệnh do vi khuẩn gây ra ở vật nuôi và cây trồng

Bệnh tả ở gà

Bệnh chổi rồng ở nhãn

Bệnh than ở cừu

Bệnh vàng lá ở cam

Nhiễm vi khuẩn tụ cầu vàng

(NGUY CƠ TỬ VONG TỪ VIỆC NHIỄM VI KHUẨN TỤ CẦU VÀNG_YOUTUBE
https://www.youtube.com/watch?v=pLDeAXCsbqM&ab_channel=BVHoanMySaigon

Chúng ta có nên sử dụng thức ăn bị ôi thiu không? Vì sao?
Phải làm gì để thức ăn không bị ôi thiu?

Vi khuẩn xâm nhập làm thực phẩm bị hư, ôi thiu

Muốn giữ thức ăn không bị ôi thiu cần ngăn ngừa vi khuẩn sinh
sản bằng cách: làm lạnh, phơi khô, ướp muối...

Khi mắc các bệnh do vi khuẩn gây ra ở người như viêm họng
do vi khuẩn, bệnh tả,… em thường có biện pháp gì để chữa
trị? Hãy đề ra các biện pháp phòng, tránh bệnh do vi khuẩn
gây ra ở người?

 Sử dụng thuốc kháng sinh.

Kháng thuốc

 Ăn chín, uống sôi, rửa tay, giữ gìn cơ thể và môi trường
sống sạch sẽ.

Hiểm họa kháng thuốc kháng sinh

Vai trò của vi khuẩn:
 Có lợi:
- Phân giải xác sinh vật và chất thải động vật thành chất dinh
dưỡng cung cấp cho cây.
- Sử dụng trong chế biến thực phẩm( sữa chua, muối dưa cà,
…), sản xuất kháng sinh, xử lý rác thải…
- Có hại:
- Gây bệnh cho người, vật nuôi và cây trồng.
- Làm hỏng đồ dùng, thực phẩm…
 Để phòng bệnh do vi khuẩn gây ra cần thực hiện tốt vệ sinh
cá nhân, vệ sinh ăn uống và vệ sinh môi trường.

Vứt xác động vật chết không đúng nơi quy định sẽ dẫn đến
tác hại gì?

M«i trư­êng bÞ « nhiÔm v× vi khuÈn ph©n hñy x¸c ®éng vËt
sÏ g©y mïi h«i thèi ¶nh h­ưëng ®Õn søc kháe con ngư­êi.
33

Chúng ta có nên ăn quà vặt ở những nơi như thế này không? Tại sao?
Không nên vì thức ăn bán ngoài đường không có gì che chắn bảo
vệ thì có rất nhiều vi khuẩn xâm nhập, ăn vào rất dễ bị ngộ độc.
Em có biết loại vi khuẩn nào vừa có lợi và vừa có hại?

Vi khuẩn phân hủy chất hữu cơ
Vi
khuẩn
trên
cơ thể
người
có lợi
hay có
hại?

Hại

Vi khuẩn lên men chua

Lợi

CỦNG CỐ
HS thực hiện cá nhân phần
“Con học được trong giờ học”
trên phiếu học tập KWL và
tóm tắt nội dung bài học dưới
dạng sơ đồ tư duy.

Thực hành tạo dấu vân tay vi khuẩn