Cho biết các bức tranh sau đây
thuộc dạng địa hình nào?

Địa hình núi

Cho biết các bức tranh sau đây
thuộc dạng địa hình nào?

Địa hình cao nguyên

Cho biết các bức tranh sau đây
thuộc dạng địa hình nào?

Địa hình bình nguyên (đồng bằng)

Cho biết các bức tranh sau đây
thuộc dạng địa hình nào?

Địa hình bờ biển

ĐẶC ĐIỂM CHUNG
CỦA ĐỊA HÌNH

ĐẶC ĐIỂM CỦA CÁC
KHU VỰC ĐỊA HÌNH

Địa hình nước ta có mấy đặc điểm chung? Kể tên.
+ Địa hình nước ta có 4 đặc điểm chung:
- Địa hình phần lớn là đồi núi.
- Địa hình được nâng lên tạo thành nhiều bậc.
- Địa hình mang tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa.
- Địa hình chịu tác động của con người.

Địa hình đồi núi chiếm bao
nhiêu diện tích lãnh thổ? Đồi
núi thấp dưới 1000m chiếm bao
nhiêu % diện tích lãnh thổ? Núi
cao trên 2000m chiếm bao
nhiêu % diện tích lãnh thổ?

- Khoảng ¾ diện tích lãnh thổ đất liền
là địa hình đồi núi. Trong đó đồi núi
thấp có độ cao dưới 1000m chiếm
85% diện tích, các miền núi cao trên
2000m chiếm 1% diện tích cả nước.

Xác định một số đỉnh núi cao trên 2000m trên bản đồ.
Một số đỉnh núi cao trên 2000m: Phanxi-păng 3147m, Pu Si Lung 3083m, Pu
Ta Leng 3049m, Kỳ Quan San 3046m,
Khang Su Văn 3012m,

Tả Liên Sơn

2996m, Phú Lương 2985m, Ngũ Chỉ Sơn
2858m, Pu Xai Lai Leng 2720m, Ngọc
Linh 2605m, Chư Yang Sin 2442m, Tây
Côn Lĩnh 2428m, ….

Phan-xi-păng: là đỉnh núi cao nhất trong
dãy núi Hoàng Liên Sơn, nằm ở biên giới
tỉnh Lào Cai và tỉnh Lai Châu. Về mặt
hành chính, đỉnh Phan-xi-păng thuộc địa
giới của cả huyện Tam Đường (Lai Châu)
và thị xã Sa Pa (Lào Cai), cách trung tâm
thị xã Sa Pa khoảng 9 km về phía tây
nam. Chiều cao của đỉnh núi đo đạc vào
năm 1909 là 3143 m, tuy vậy theo số liệu mới nhất của Cục Đo đạc
Bản đồ và Thông tin địa lí Việt Nam đưa ra vào cuối tháng 6 năm
2019, đỉnh núi cao 3147 m. Đây cũng là điểm cao nhất của ba nước
Đông Dương (Việt Nam, Lào, Campuchia) nên Phan-xi-păng còn
được mệnh danh là "Nóc nhà Đông Dương".

Khối núi Ngọc Linh hay Ngọc Linh
liên sơn là khối núi cao nhất miền
Nam Việt Nam, nằm trên dải
Trường Sơn, là một phần của
Trường Sơn Nam. Khối núi này

nằm trên phần cao nguyên phía Bắc Tây Nguyên,  trong địa
phận các tỉnh Kon Tum, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Gia Lai.
Dãy Ngọc Linh có độ cao khoảng 800 - 2.800 m.

Đồng bằng chiếm bao nhiêu
% diện tích lãnh thổ? Đồng
bằng nước ta được phân loại
như thế nào?

- Địa hình đồng bằng chiếm
¼ diện tích đất liền, bao gồm
đồng bằng châu thổ và đồng
bằng ven biển.

Đồng bằng châu thổ

Đồng bằng ven biển

Kể tên các bậc địa hình kế tiếp nhau từ nội
địa ra biển. Qua đó em có nhận xét gì?

- Địa hình nước ta được hình thành qua các giai
đoạn khác nhau. Đến thời kì Tân kiến tạo được
nâng lên và phân thành các bậc địa hình kế tiếp
nhau: Núi cao, núi trung bình, núi thấp, đồi,
đồng bằng ven biển, thềm lục địa.
- Địa hình nước ta có độ cao giảm dần từ nội địa
ra biển.

Vì sao địa hình
nước

ta mang

tính chất nhiệt
đới ẩm gió mùa?
Tính chất này
biểu

hiện như

thế nào?

Địa hình nước ta mang tính chất nhiệt đới ẩm
gió mùa vì: nhiệt độ cao, lượng mưa lớn tập
trung theo mùa, nước mưa hòa tan đá vôi
cùng với sự khoét sâu của mạch nước ngầm.
Biểu hiện: Qúa trình xâm thực, xói mòn diễn
ra mạnh mẽ, địa hình bị cắt xẻ. Bồi tụ ở vùng
đồng bằng và thung lũng. Nhiều hang động
rộng lớn.

Hãy cho biết động Phong Nha được hình thành
như thế nào?
Hệ thống hang động hùng vĩ của Phong Nha được tạo ra do
quá trình các khe nứt kiến tạo, sau đó là quá trình phong
hoá vật lý và hoá học đã gặm mòn, hoà tan, rửa trôi qua
hàng triệu năm. Trong điều kiện nhiệt đới ẩm, quá trình
carxtơ hoá rất mạnh mẽ về cường độ và tốc độ phá huỷ.

- Điều kiện khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa đã
đẩy nhanh tốc độ phong hóa.
- Lượng mưa lớn và tập trung theo mùa làm
cho quá trình xâm thực, xói mòn diễn ra
mạnh mẽ, địa hình bị cắt xẻ mạnh.
- Bồi tụ ở đồng bằng và thung lũng.
- Nhiều hang động rộng lớn.

Kể tên các dạng địa hình do con người tạo nên.
- Địa hình nước ta ngày càng chịu tác động
mạnh mẽ của con người, tạo nên nhiều dạng
địa hình nhân tạo như: đô thị, hầm mỏ, hồ
chứa nước, đê, đập,..

Đô thị

Hầm mỏ

Hồ Dầu Tiếng là hồ nước nhân tạo nằm trên địa bàn 3 tỉnh:
Tây Ninh, Bình Dương và Bình Phước (thuộc vùng Đông
Nam bộ - Việt Nam). Hồ được hình thành do chặn dòng
thượng nguồn sông Sài Gòn. Đây là hồ thủy lợi lớn nhất Việt
Nam và khu vực Đông Nam Á với 270km2 mặt nước, dung
tích trữ 1,58 tỷ m3 nước và hơn 45km2 vùng bán ngập.

Hồ Kẻ Gỗ là hồ nước nhân tạo tại xã Cẩm Mỹ, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà
Tĩnh, hình thành từ việc xây dựng đập ngăn trên lưu vực của sông Rào Cái.
Hồ được khởi công xây dựng từ năm 1976 tới năm 1980 thì hoàn thành các
hạng mục chính, đến năm 1983 thì toàn bộ hệ thống được đưa vào sử dụng.
Hồ có chiều dài 29km, diện tích lưu vực 223km2, diện tích lòng hồ hơn
30km2, dung tích trữ 345 triệu m3, gồm 1 đập chính và 3 đập phụ. Đập tạo
hồ bằng đất đồng cao 37,4m, dài 970m.

Đê

THẢO LUẬN NHÓM ( 5 PHÚT )
Nhóm 1,2: phiếu học tập số 1
So sánh khu vực Đông Bắc và Tây Bắc
Khu vực

Phạm vi

Đặc điểm hình thái

 

 

 

 

Đông Bắc
Tây Bắc

Nhóm 1,2: phiếu học tập số 1
So sánh khu vực Đông Bắc và Tây Bắc:
Khu vực

Phạm vi

Đông Bắc Nằm
ngạn

Tây Bắc

ở

Đặc điểm hình thái
tả - Chủ yếu là đồi núi thấp, có 4 dãy núi hình cánh cung (Sông

sông Gâm, Ngân Sơn, Bắc Sơn, Đông Triều) chụm lại ở Tam Đảo.

Hồng.

- Ngoài ra còn có địa hình cac-xtơ (cao nguyên đá Đồng Văn; hệ

 

thống đảo đá vôi trong vịnh Hạ Long)

Từ

hữu - Địa hình cao nhất nước ta với các dãy núi lớn có hướng tây

ngạn

sông bắc – đông nam như Hoàng Liên Sơn, Pu Đen Đinh, Pu Sam

Hồng
sông Cả.

đến Sao.
- Trong khu vực còn có các dãy núi thấp, các sơn nguyên và cao

a. Địa hình đồi núi
*Khu vực Đông Bắc:
- Phạm vi: Nằm ở tả ngạn sông Hồng.
- Đặc điểm hình thái:
+ Chủ yếu là đồi núi thấp, có 4 dãy núi hình cánh cung
(Sông Gâm, Ngân Sơn, Bắc Sơn, Đông Triều) chụm lại ở
Tam Đảo.
+ Ngoài ra còn có địa hình cac-xtơ (cao nguyên đá Đồng
Văn; hệ thống đảo đá vôi trong vịnh Hạ Long

Cánh cung Sông Gâm là một nếp uốn
nhô lên ở phần giữa vùng Đông Bắc
Việt Nam, phía bên tả ngạn của sông
Gâm,

ở

địa

phận

các

tỉnh Bắc

Kạn, Thái Nguyên, Tuyên Quang. Nếp
lồi này cấu tạo bằng đá phiến thạch
anh, sa thạch và đá vôi nằm trên phần
lõi là đá kết tinh cổ. Nếp lồi Sông Gâm nằm ở phía nam cao nguyên
Lang Ca Phu, bắt đầu từ đỉnh Pu Ta Ca cao 2270 m đến đèo Khế, ở
phía bắc dãy núi Tam Đảo.

*Khu vực Tây Bắc:
- Phạm vi: Từ hữu ngạn sông Hồng đến sông Cả.
- Đặc điểm hình thái:
+ Địa hình cao nhất nước ta với các dãy núi lớn có hướng
tây bắc – đông nam như Hoàng Liên Sơn, Pu Đen Đinh,
Pu Sam Sao.
+ Trong khu vực còn có các dãy núi thấp, các sơn nguyên
và cao nguyên đá vôi, các cánh đồng thung lũng…

Dãy núi Hoàng Liên Sơn rộng
khoảng

30 km,

180 km theo

chạy

hướng tây

dài

bắc-đông

nam. Đây là phần cuối của dãy
núi Ai Lao Sơn - đầu mút phía đông
nam của dãy núi Himalaya. Phần
lớn diện tích của Hoàng Liên Sơn
nằm trên địa phận các tỉnh Lào
Cai, Lai Châu, Sơn La và Yên Bái.

Hoàng Liên Sơn là một dãy núi
cao, 16 trên tổng số 20 đỉnh núi
cao nhất của Việt Nam đều thuộc
dãy

núi

này.

Trong

đó

có

đỉnh Fansipan với độ cao 3147,3
m là đỉnh núi cao nhất Việt Nam.
Hoàng Liên Sơn có khí hậu lạnh
quanh năm và mưa nhiều.

Ngoài ra, đá ở đây là mác ma phun
trào, mác ma xâm nhập. Còn đất
chủ yếu là mùn núi cao do địa hình
núi cao. Rừng ở Hoàng Liên Sơn
gồm hai kiểu chính: rừng thường
xanh núi thấp và rừng thường xanh
núi cao. Trong khu vực dãy núi này
có Vườn quốc gia Hoàng Liên Sơn.

THẢO LUẬN NHÓM ( 5 PHÚT )
Nhóm 3,4: phiếu học tập số 2
So sánh khu vực Trường Sơn Bắc và Trường Sơn Nam:
Khu vực

Phạm vi

Đặc điểm hình thái

Trường
Sơn Bắc

 

 

Trường
Sơn Nam

 

 

Nhóm 3,4: phiếu học tập số 3
So sánh khu vực Đông Bắc và Tây Bắc:
Khu vực

Phạm vi

Đặc điểm hình thái

Trường

Từ phía nam

Sơn Bắc

sông Cả đến

Là vùng núi thấp, hướng tây bắc - đông nam, gồm

dãy

Bạch

Mã.  
Trường

Từ phía nam

Sơn Nam dãy Bạch Mã
đến

Đông

Nam Bộ.
 

nhiều dãy núi song song, so le nhau, sườn phía
đông hẹp và dốc hơn so với sườn phía tây.
Gồm các khối núi Kon Tum, khối núi Cực Nam
Trung Bộ, nghiêng về phía đông và nhiều cao
nguyên xếp tầng.

*Khu vực Trường Sơn Bắc:
- Phạm vi: Từ phía nam sông Cả đến dãy Bạch Mã.
- Đặc điểm hình thái: Là vùng núi thấp, hướng tây
bắc - đông nam, gồm nhiều dãy núi song song, so le
nhau, sườn phía đông hẹp và dốc hơn so với sườn
phía tây.

Dãy Bạch Mã là ranh giới tự nhiên
giữa lãnh thổ phía Bắc với lãnh thổ
phía Nam, giữa miền Tây Bắc và
Bắc Trung Bộ với miền Nam Trung
Bộ và Nam Bộ, giữa vùng núi
Trường Sơn Bắc với vùng núi
Trường Sơn Nam. Núi Bạch Mã có
đỉnh cao 1.444 m.

Trên đỉnh núi hùng vĩ bốn mùa xanh
tươi với thác nước, suối, rừng,... Núi
Bạch Mã còn là nơi quy tụ nhiều
loại động vật và thực vật quý hiếm ở
miền nhiệt đới. Bạch Mã nằm cách
biển chỉ có 18 km nên hòa với không
khí của rừng núi là chút hương vị của
biển.

*Khu vực Trường Sơn Nam:
- Phạm vi: Từ phía nam dãy Bạch Mã đến Đông
Nam Bộ.
- Đặc điểm hình thái: Gồm các khối núi Kon Tum,
khối núi Cực Nam Trung Bộ, nghiêng về phía đông
và nhiều cao nguyên xếp tầng.

Có vị trí ở huyện Lạc Dương, Lâm
Đồng, cách thành phố Đà Lạt hơn
10km, cao nguyên Lâm Viên là một
trong những cao nguyên đá với muôn
vàn hoa khoe sắc và thiên nhiên vô
cùng tươi đẹp. Cao nguyên này còn có
nhiều tên gọi khác như cao nguyên
Lang Biang, cao nguyên Đà Lạt, hay
là cao nguyên đá.

Có lẽ do được cấu thành từ những
khối đá đặc biệt nên nơi này có tên
gọi như vậy. Đặc biệt, khi đi du lịch
cao nguyên Lang Biang ở Đà Lạt, cá
bạn sẽ được chiêm ngưỡng đồi hoa
đang thi nhau khoe sắc trong làn
sương mù mờ ảo.

THẢO LUẬN NHÓM ( 5 PHÚT )

Nhóm 5,6: phiếu học tập số 3
So sánh Đồng bằng sông Hồng, Đồng bằng sông Cửu Long và
Đồng bằng ven biển miền Trung.
Khu vực

Diện tích

Nguồn gốc hình thành

Đặc điểm

(km2)
Đồng

bằng

sông  

 

 

bằng

sông  

 

 

Đồng bằng ven biển  

 

 

Hồng
Đồng

Cửu Long
miền Trung

Nhóm 5,6: phiếu học tập số 3
So sánh Đồng bằng sông Hồng, Đồng bằng
sông Cửu Long và Đồng bằng ven biển miền Trung.
Khu vực

Diện tích

Nguồn gốc hình

(km2)

thành

Đặc điểm

Đồng bằng 15.000

Do phù sa sông - Ở phía bắc của đồng bằng còn nhiều đồi, núi sót và ở phía nam có nhiều ô trũng.

sông Hồng

Hồng và sông Thái - Có hệ thống đê ven sông ngăn lũ nên chỉ có khu vực ngoài đê được bồi đắp phù sa
Bình bồi đắp.
hằng năm, trong khi khu vực trong đê không được bồi đắp.

Đồng bằng 40.000

Do phù sa của hệ Có hệ thống kênh rạch chằng chịt và chịu ảnh hưởng sâu sắc của chế độ thuỷ triều.

sông

thống

Cửu

sông

Mê - Nhiều vùng trũng lớn: Đồng Tháp Mười, tứ giác Long Xuyên, U Minh.

Long

Công bồi đắp.

Đồng bằng 15.000

Từ phù sa sông Dải đồng bằng này kéo dài từ Thanh Hoá đến Bình Thuận với nhiều đồng bằng

ven

hoặc kết hợp giữa nhỏ, hẹp..

biển

miền Trung

phù sa sông và - Một số đồng bằng có diện tích lớn như: đồng bằng Thanh Hóa, đồng bằng Nghệ
biển.
An, đồng bằng Quảng Nam, đồng bằng Tuy Hòa.

b. Địa hình đồng bằng:
* Đồng bằng sông Hồng:
- Diện tích: 15.000km2
- Nguồn gốc hình thành: Do phù sa sông Hồng và sông Thái Bình bồi đắp.
- Đặc điểm:
+ Ở phía bắc của đồng bằng còn nhiều đồi, núi sót và ở phía nam có nhiều
ô trũng.
+ Có hệ thống đê ven sông ngăn lũ nên chỉ có khu vực ngoài đê được bồi
đắp phù sa hằng năm, trong khi khu vực trong đê không được bồi đắp.