TIẾT12, 13, 14
LUYỆN TẬP VIẾT
ĐỀ VĂN THUYẾT MINH


GIÁO VIÊN: TRẦN THỊ TÚ ANH








Đề bài: Cây lúa Việt Nam.
Tiết: 12, 13, 14
LUYỆN TẬP VIẾT ĐỀ VĂN THUYẾT MINH

Tiết: 12, 13, 14
LUYỆN TẬP VIẾT ĐỀ VĂN THUYẾT MINH
A. Tìm hiểu đề:
Kiểu bài:
Văn thuyết minh (kết hợp sử dụng một số biện pháp nghệ thuật và yếu tố miêu tả).
Đối tượng thuyết minh:
Cây lúa
Nội dung thuyết minh:
Vai trò của cây lúa đối với đời sống con người.
Tiết: 12, 13, 14
LUYỆN TẬP VIẾT ĐỀ VĂN THUYẾT MINH
B. Lập dàn ý:
I. Mở bài:
Giới thiệu chung về cây lúa.
II. Thân bài:
1. Nguồn gốc, lịch sử gắn bó của cây lúa với con người Việt Nam:
- Lúa nước có nguồn gốc từ cây lúa hoang, xuất hiện từ thời nguyên thủy, được con người thuần hóa thành lúa trồng.
- Cây lúa đã có lịch sử hàng ngàn năm, được lấy tên để đặt cho một nền văn minh từng tồn tại ở vùng đồng bằng sông Hồng (văn minh lúa nước), đi vào truyền thuyết từ buổi đầu dựng nước ( truyền thuyết về bánh chưng, bánh giầy).
Tiết: 12, 13, 14
LUYỆN TẬP VIẾT ĐỀ VĂN THUYẾT MINH
2. Đặc điểm của cây lúa:
- Đặc điểm về hình dáng:
+ Thuộc loài thực vật ngắn ngày, thân cỏ mềm, tròn, có nhiều gióng và đốt.
+ Lá dài, có bẹ ôm lấy thân, gân lá.
+ Rễ chùm.
+ Hoa nhỏ mọc thành bông (người nông dân gọi là gié lúa).
+ Quả có vỏ bọc ngoài, khi quả khô có một hạt, trong đó chứa nhiều chất bột. Ta vẫn quen gọi nhầm quả cây lúa là hạt vì không thấy có vỏ quả.Thật ra vỏ quả dính liền với vỏ hạt, vỏ quả chính là vỏ cám dính sát vào hạt gạo, còn vỏ bọc ngoài là vỏ trấu.
- Đặc điểm sinh trưởng:
+ Cây nhiệt đới, ưa sống dưới nước.
+ Điều kiện nhiệt độ, điều kiện độ ẩm phải thích hợp với từng giai đoạn sinh trưởng của cây lúa.
Tiết: 12, 13, 14
LUYỆN TẬP VIẾT ĐỀ VĂN THUYẾT MINH
3. Những giống lúa của nước ta:
Có nhiều loại, phụ thuộc điều kiện sinh thái và thổ nhưỡng từng vùng, miền:
- Dựa vào đặc điểm hạt, có các loại:
lúa nếp, lúa tẻ:
- Dựa vào đặc điểm thích nghi của giống lúa, có:
lúa nước, lúa cạn.
Tiết: 12, 13, 14
LUYỆN TẬP VIẾT ĐỀ VĂN THUYẾT MINH
4. Các vụ lúa:
Lúa ở Việt Nam có nhiều vụ phụ thuộc chặt chẽ vào khí hậu, thời tiết, thường có những vụ:
- Vụ lúa chiêm
- Vụ lúa xuân
- Vụ lúa hè thu
- Vụ lúa mùa
 Hiện nay thường có ba vụ chính: Đông xuân, hè thu và lúa mùa.
Tiết: 12, 13, 14
LUYỆN TẬP VIẾT ĐỀ VĂN THUYẾT MINH
5. Lợi ích, vai trò của cây lúa trong đời sống:
Có giá trị xuất khẩu cao, nước ta đứng thứ hai trên thế giới về lượng gạo xuất khẩu.
- Hạt:
+ Dùng để ăn, là nguồn lương thực chính trong đời sống con người.
+ Từ hạt gạo còn chế biến ra nhiều loại bánh rất ngon và có giá trị.
+ Cám dùng để nuôi gia súc, trấu dùng để ủ bếp,…
-Thân lúa:
+ Làm thức ăn cho gia súc;
+ Dùng để lợp nhà, bện chổi, dùng làm chất đốt, ủ phân bón, làm nấm rơm.
Tiết: 12, 13, 14
LUYỆN TẬP VIẾT ĐỀ VĂN THUYẾT MINH
6. Cây lúa trong đời sống tinh thần người Việt Nam:
- Cây lúa từ lâu đã đi vào thơ ca, hội họa, âm nhạc…, là đề tài cho các nghệ sĩ sáng tác.
Tiết: 12, 13, 14
LUYỆN TẬP VIẾT ĐỀ VĂN THUYẾT MINH
III. Kết bài:
- Khái quát về cây lúa Việt Nam: Một loại cây phổ biến, nhiều lợi ích, gắn bó lâu dài với đời sống người Việt.
- Niềm tự hào, tình cảm dành cho cây lúa.