Phần hai

LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ 1919 ĐẾN NAY

Chương I
VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1919-1930
Bài 14
VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT

Bài 14
VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
I. CHƯƠNG TRÌNH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA LẦN THỨ HAI
CỦA THỰC DÂN PHÁP

Là các chính sách vơ vét, bóc lột một
cách tối đa của thực dân để bù đắp vào sự
tổn thất của chúng trong các cuộc chiến
tranh xâm lược.

Bài 14
VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
I. CHƯƠNG TRÌNH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA LẦN THỨ HAI
CỦA THỰC DÂN PHÁP

1. Hoàn cảnh
- Pháp bị thiệt hại nặng nề trong
chiến tranh, vì vậy chúng vừa tăng
cường bóc lột nhân dân trong nước,
vừa đẩy mạnh khai thác các thuộc
địa để bù đắp lại.

Căn cứ vào dữ
liệu SGK hãy
cho biết vì sao
Pháp lại tiến
hành khai thác
ở các thuộc địa?

Bài 14
VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
I. CHƯƠNG TRÌNH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA LẦN THỨ HAI
CỦA THỰC DÂN PHÁP

1. Hoàn cảnh
2. Nội dung

Các em hãy tìm dữ liệu
trong SGK và trả lời các
câu hỏi sau đây?

Bài 14
VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT

Nông nghiệp
Các chính
sách mà
thực dân
Pháp đã thi
hành trong
các lĩnh vực

Công nghiệp
Thương nghiệp
Giao thông vận tải
Tài chính

Nông nghiệp

Cao bằng

Hòa bình

Đông triều

Ca fê

- Số vốn đầu tư năm
1927 vào Nông nghiệp
lên 400 triệu phrăng.
- Diện tích trồng cao su
tăng từ 15 ngàn héc ta
năm 1918 lên 120 héc ta
năm 1930

Hoàng sa
Chè,Cà fê

Đắc lắc

Cao su

Phú riềng
Rạch giá
Lúa gạo

Bạc Liêu

Cạo mủ cao su

Công nhân cao su làm việc dưới
sự giám sát của ông chủ người Pháp

“Cao su đi dễ khó về
Khi đi trai tráng, khi về bủng beo
Cao su đi dễ khó về
Khi đi mất vợ, khi về mất con
Cao su xanh tốt lạ đời
Mỗi cây bón một xác người công nhân.”

Bài 14
VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT

Nông nghiệp
Các chính
sách mà
thực dân
Pháp đã thi
hành trong
các lĩnh vực

Công nghiệp
Thương nghiệp
Giao thông vận tải
Thương nghiệp

Hòa bình

Thiếc, chì kẽm,
vonphơram

Cao bằng
Đông triều

than

Công nghiệp
Hoàng sa
vàng

Đắc lắc

Phú riềng
Rạch giá
Bạc Liêu

Mỏ than Mạo Khê (Quảng Ninh) thời Pháp thuộc

Một công trường khai thác than

Mỏ than Nông Sơn (Quảng Nam )

Hà Nội (diêm, rượu, gạch ngói,
văn phòng phẩm)

Mở thêm các cơ sở
công nghiệp nhẹ

Hải Phòng (dệt, thủy
tinh, xi măng)

Nam Định
(dệt, rượu)
Vinh: Nhà
máy diêms

Phú Yên
(Đường)

Sài Gòn( văn phòng phẩm, thuốc
lá, gạch ngói, xay sát gạo

Bài 14
VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT

Nông nghiệp
Các chính
sách mà
thực dân
Pháp đã thi
hành trong
các lĩnh vực

Công nghiệp
Thương nghiệp
Giao thông vận tải
Thương nghiệp

Phố Hàng Đào năm 1926

Phố Tràng Tiền năm 1921

Bài 14
VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT

Nông nghiệp
Các chính
sách mà
thực dân
Pháp đã thi
hành trong
các lĩnh vực

Công nghiệp
Thương nghiệp
Giao thông vận tải
Thương nghiệp

Tuyến đường sắt xuyên Việt được xây dựng từ 1902

Cầu Hàm Rồng

Cầu Long Biên

Ga xe lửa Mĩ Tho

Bài 14
VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT

Nông nghiệp
Các chính
sách mà
thực dân
Pháp đã thi
hành trong
các lĩnh vực

Công nghiệp
Thương nghiệp
Giao thông vận tải
Tài chính

Ngân hàng Đông Dương

Tiền giấy Việt Nam thời thuộc Pháp

Bài 14
VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
I. CHƯƠNG TRÌNH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA LẦN THỨ HAI

2. Nội dung

CỦA THỰC DÂN PHÁP

- Nông nghiệp: Tăng cường đầu tư vốn, chủ yếu vào các đồn điền và cao su.
- Công nghiệp:
+ Chú trọng khai thác mỏ (đặc biệt là than), nhiều công ti mới ra đời.
+ Mở thêm một số cơ sở công nghiệp nhẹ, công nghiệp chế biến.
- Thương nghiệp: Pháp độc quyền, đánh thuế nặng vào hàng hóa nhập vào
Việt Nam.
- GTVT: phát triển hệ thống đường sắt xuyên Đông Dương.
- Tài chính: Ngân hàng Đông Dương nắm quyền chỉ huy nền kinh tế

Nguồn lợi của tư bản
Pháp ở Việt Nam trong
cuộc khai thác lần thứ́
hai

Bài 14
VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
I. CHƯƠNG TRÌNH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA LẦN THỨ HAI
CỦA THỰC DÂN PHÁP

II. XÃ HỘI VIỆT NAM PHÂN HÓA

1. Giai cấp địa
chủ phong
kiến

2. Giai cấp tư sản

3. Tầng lớp tiểu
tư sản
thành thị

XÃ HỘI
VIỆT NAM
PHÂN HÓA

5. Giai cấp
công nhân

4. Giai cấp
nông dân

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
Nêu đặc điểm, thái độ chính trị và khả năng cách mạng của các
giai cấp, tầng lớp trong xã hội Việt Nam sau CTTG
thứ nhất?
Giai cấp, tầng lớp
Địa chủ phong kiến
Nông dân
Tư sản
Tiểu tư sản
Công nhân

Đặc điểm/ thái độc chính trị/khả năng cách mạng

Giai cấp, tầng lớp

Đặc điểm/ thái độc chính trị/khả năng cách mạng

Giai cấp Địa chủ
phong kiến

- Làm tay sai cho thực dân, bóc lột nhân dân. Vẫn có một bộ phận
địa chủ vừa và nhỏ có tinh thần yêu nước.

Giai cấp
Nông dân
Giai cấp
Tư sản

Đời sống tối tăm, cơ cực, là lực lượng hăng hái và đông đảo nhất
của cách mạng, nhưng không thể lãnh đạo cách mạng do không có
lí luận riêng
Phân hóa thành 2 bộ phận:
Tư sản mại bản câu kết với Pháp
Tư sản dân tộc có tinh thần dân tộc nhưng thái độ không kiên định

Tầng lớp
tiểu tư sản

Số lượng tăng, đời sống bấp bênh, bộ phận trí thức có tinh thần
hăng hái cách mạng.

Giai cấp
Công nhân

Số lượng tăng nhanh, Bị ba tầng áp bức bóc lột, quan hệ gắn bó với
nông dân; Kế thừa truyền thống yêu nước của dân tộc, có lý luận cách
mạng riêng, họ nhanh chóng vươn lên nắm quyền lãnh đạo cách mạng.

NÔNG DÂN THỜI PHÁP THUỘC
“ ...Trong một miếng đất rộng rào kín bốn bề,
có 3.000, 4.000 người mặc quần áo nâu rách
rưới: họ chen chúc chật ních đến nỗi nhìn
chung chỉ thấy một đống gì rung rinh, có
những cánh tay giơ lên gầy như que sậy, khúc
khuỷu, khô queo……
Đàn ông chăng?
Đàn bà chăng?
Hai mươi tuổi?
Hay sáu mươi tuổi?

Không phân biệt được! Không còn phân biệt được trai, gái, già trẻ nữa, chỉ
thấy một cái tình cảnh khốn khổ tột bậc mà hàng nghìn miệng đen kêu lên như
những tiếng kêu của súc vật.”
( Trích Tư liệu Lịch sử 9)

CÔNG NHÂN KHAI THÁC THAN

“Ở các tầng mỏ lúc nhúc công nhân. Những
sinh vật mặc quần áo tả tơi. Họ cuốc than hai
cánh tay gầy còm. Đằng sau những xe goòng
nhỏ, những đứa trẻ chừng 10 tuổi còng lưng
đẩy, thân hình bé tí, khô cằn, mặt đầy mệt
nhọc như đã kiệt quệ, thân hình than bám
đen mò.... Những bọn người rách rưới, cánh
tay khẳng khiu gầy gộc làm việc dưới ánh
mặt trời mà lương rất thấp…….
( Trích Tư liệu Lịch sử 9)

Pháp thắng trạn nhưng đất nước bị àn phá nặng nề, kinh tế

Ch
trì ươ
th nh ng
ác k h
l ầ ai
n
2

n
uyê
g
N ân
nh

kiệt quệ =>tiến hành khai thác thuộc địa.

Nội du
n

- Nông nghiệp: .®ån ®iÒn, khai má
g

- C«ng nghiÖp: Më thªm c¬ së c«ng nghiÖp nhÑ
- Th­¬ng nghiÖp: ®éc quyÒn, ®¸nh thuÕ hµng hãa
- Giao th«ng vận tải: ®Çu t­ph¸t triÓn thªm
- Ng©n hµng: n¾m quyÒn chØ huy nÒn kinh tÕ §«ng D­¬ng

Chính sách chính
trị, Về chính trị
văn hoá, giáo dục
Về văn hoá,

Xã
hộ
i

giáo dục

Vi
ệt

- QuyÒn hµnh trong tay ng­êi Ph¸p
- Chia để trị; bộ máy cường hào bị triệt để lợi dụng

- Chính sách văn hoá nô dịch

- KhuyÕn khÝch mª tÝn dÞ ®oan, tÖ n¹n x· héi
- B¸o chÝ tuyªn truyÒn chÝnh s¸ch “ khai hãa”

Na

m

ph

ấp…
c
i
Gia

ân

Mâu t
h
ho xã hộiuẫn

á

Địa chủ phong kiến, tư sản, tiểu
tư sản, nông dân, công nhân

Dân tộc >

< thực dân Pháp
Nông dân > < địa chủ phong kiến

Vì sao trong quá trình khai thác thuộc địa lần thứ
hai ở Việt Nam, tư bản Pháp chú trọng việc khai
thác mỏ than:
A

B
C

D

Việt Nam có trữ lượng than lớn.
Than là nguyên liệu chủ yếu phục vụ cho
công nghiệp chính quốc.
Nước Pháp rất nghèo về nguyên-nhiên liệu.
Tất cả đều đúng.
Ồ ! Tiếc qu¸.
B¹n thö lầnChóc
nữamõng
xem !b¹n !

Sai rồi !

29

Trong các giai cấp, tầng lớp sau, giai cấp,
tầng lớp nào có khả năng lãnh đạo cách
mạng:
A

Địa chủ

B

Công nhân.

C

Tiểu tư sản.

D

Tư sản.

Sai rồi !
Chóc mõng b¹n !
Ồ ! Tiếc quá.
Bạn thử lần nữa xem !

Thời gian diễn ra cuộc khai thác thuộc địa lần thứ
nhất của thực dân Pháp ở nước ta và loại cây
được Pháp đưa vào trồng thời kì này?

A

1884 – 1905 – Cà phê.

B

1897 – 1914 – Cao su.

Cây cầu nào được xây dựng tại Hà
Nội trong quá trình khai thác thuộc
địa lần thứ nhất của Pháp?
A
B
C

Cầu Đuống
Cầu Thanh Trì
Cầu Chương
Dương
Cầu Long Biên

Trong quá trình khai thác thuộc địa
lần thứ nhất giai cấp nào bị tước đoạt
ruộng đất?
A

Địa chủ

B

Nông dân.

Trong quá trình khai thác thuộc
địa lần thứ nhất giai cấp nào ra đời
đầu tiên?
A

Tư sản

B

Công nhân

C

Tiểu tư sản