BÀI 24: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM
CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT (1914-1918)
1. Những biến động về kinh tế

Nội dung

2. Tình hình phân hóa xã hội
3. Buổi đầu hoạt động cứu nước
của Nguyễn Tất Thành ( 19111918)

1. Những biến
động về kinh tế:

Âm mưu
của Pháp
đối với
Đông
Dương
trong
CTTGI ?

1. Những biến động về kinh tế:
•Âm mưu của Pháp:
Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất
1914 – 1918: Pháp bị thiệt hại nặng nề
nên chủ trương vơ vét tối đa nhân lực,
vật lực của thuộc địa để gánh đỡ cho
những tổn thất và thiếu hụt của Pháp
trong chiến tranh

1. Những biến
1. Những biến động về kinh tế:
động về kinh tế:

Để thực
hiện mưu đó
Pháp đã thi
hành những
chính sách
gì?

a.Chính sách kinh tế của Pháp:
- Tăng các loại thuế, bắt nhân dân mua công
trái.
- Vơ vét lúa gạo, kim loại đưa về nước Pháp.
- Bắt nhân dân chuyển từ trồng lúa sang trồng
cây công nghiệp phục vụ chiến tranh.
- Nới lõng độc quyền cho tư sản người Việt tự
do kinh doanh.
Trong 4 năm Pháp thu 18 triệu ph răng tiềng công trái và 14 triệu
ph răng tiền quyên góp.
- Hàng trăm tấn lương thực và lâm sản các loại, hàng cchujc tấn
kim loại cần thiết cho chế tạo vũ khí được đưa sang Pháp.

1. Những biến
động về kinh tế:

1. Những biến động về kinh tế:
b. Chuyển biến về kinh tế.

Những
chính sách
của Pháp
đã tác động
đến kinh tế
như thế
nào?

- Gây tổn hại nền nông nghiệp trồng lúa ;
nông dân bị bần cùng hóa.

Nông dân bị bần cùng hóa
…

1. Những biến
động về kinh tế:

1. Những biến động về kinh tế:
b. Chuyển biến về kinh tế.
- Gây tổn hại nền nông nghiệp trồng lúa; nông dân bị
bần cùng hóa.
- Nhiều mỏ than đang khai thác đầu tư thêm vốn, một
số công ty than mới xuất hiện.
- Công- Thương nghiệp, GTVT có điều kiện phát triển
do Pháp nới lõng độc quyền.
- Công việc kinh doanh của người Việt được mở rộng
phạm vi và quy mô sản xuất, nhiều xí nghiệp mới xuất
hiện.

Chính
sách
…
Bạch Thái Bưởi: là một trong số những nhà tư
Bạch Thái Bưởi

Chợ Đồng Xuân ( Hà Nội)

sản Việt Nam đầu tiên nổi lên cạnh tranh với
giới kinh doanh nước ngoài trong và sau Chiến
tranh thế giới thứ nhất. Ông đứng đầu công ty
Bạch Thái Bưởi
ở Sài
Hải Gòn
Phòng. Lợi dụng chính
Cảng
sách nới lỏng tay độc quyền của Pháp, ông đã
tranh thủ kinh doanh: Ông có đội tàu chạy khắp
các đường sông quan trọng ở Bắc Kì, Trung Kì,
chạy tuyến ven biển Hải Phòng. Năm 1914,
công ty Bạch Thái Bưởi đóng được tàu trọng
tải 100 tấn, năm 1916 đóng được tàu 200 tấn,
năm 1917 đóng được tàu bằng thép dài 46m,
rộng 7,2m, cao 3,6m, động cơ 400 mã lực.
Năm 1919 ông có đội tàu 25 chiếc, 20 xà lan và
một cơ sở đóng mới và sửa chữa tàu với 1500
công nhân tại Hải Phòng. Bạch Thái Bưởi là
đại diện tiêu biểu của giai cấp tư sản Việt Nam
trong cuộc cạnh tranh với tư sản nước ngoài.
Ga Hàng Cỏ ( Hà Nội)
Cầu Long Biên

1. Những biến
động về kinh tế:

1. Những biến động về kinh tế:
b. Chuyển biến về kinh tế.
- Gây tổn hại nền nông nghiệp trồng lúa; nông dân bị
bần cùng hóa.
- Nhiều mỏ than đang khai thác đầu tư thêm vốn, một
số công ty than mới xuất hiện.
- Công- Thương nghiệp, GTVT có điều kiện phát triển
do Pháp nới lõng độc quyền.
- Công việc kinh doanh của người Việt được mở rộng
phạm vi và quy mô sản xuất, nhiều xí nghiệp mới xuất
hiện.
=> Kinh tế Việt Nam vẫn phát triển không đều
và lệ thuộc vào kinh tế Pháp

I- TÌNH HÌNH
I- TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI
KINH TẾ - XÃ HỘI

1. Những biến
động về kinh tế:
2. Tình hình
phân hóa xã hội:
Chính
sách của
Pháp và
những
biến động
kinh tế đã
tác động
mạnh đến
xã hội
Việt Nam
như thế
nào?

1. Những biến động về kinh tế:
2. Tình hình phân hóa xã hội:
•Xã hội Việt Nam tiếp tục phân hóa sâu sắc.
- Nông dân: Tiếp tục bị bần cùng hóa và nhiều
người bị bắt đi lính nên lực lượng lao động giảm
sút.
Nạn bắt lính và những chính sách trong nông nghiệp giảm sút nghiêm trọng
và đời sống nông dân ngày càng bị bần cùng. Trong chiến tranh, gần 10
vạn thanh niên bị đưa sang chiến trường châu Âu làm lính chiến hay lính
thợ. Từ 1915 – 1919, số lính thợ đưa sang Pháp là 48.891 người. “Viên
công sứ ở Đông Dương ra lệnh cho bọn dưới quyền ông ta trong một thời
gian nhất định phải nộp đủ số người quy định. Bằng cách nào điều đó
không quan trọng, các quan cứ liệu mà xoay xở. Thoạt đầu chúng tóm
những người khoẻ mạnh, nghèo khổ… sau đó chúng mới đòi đến con cái
nhà giàu. Những ai cứng cổ, thỉ chúng tìm ngay ra cớ để sinh chuyện với
họ và gia đình họ, tốp thì bị xích tay về tỉnh lị, tốp thì trong khi chờ đợi
xuống tàu bị nhốt trọng các trường học ở Sài Gòn, có lính canh gác, “Lưỡi
lê tuốt trần, súng lên đạn sẵn”.

Bắt lính:

2. Tình hình
phân hóa xã hội:

1. Những biến động về kinh tế:
2. Tình hình phân hóa xã hội:
•Xã hội Việt Nam tiếp tục phân hóa sâu sắc.
- Nông dân tiếp tục bị bần cùng hóa và nhiều người
bị bắt đi lính sang chiến trường Châu Âu.

Số lượng
công nhân
tăng rõ rệt
trong chiến
tranh là do
đâu?

- Số lượng công nhân tăng nhanh
chínhnghiệp
sách của
tư triển
bản Pháp
trong
chiến
tranh
bỏ thêm
+ Do công
phát
hơn một
bước
nên
giainhư:
cấp công
vốntăng
đầu lên
tư, mở
rộng
côngnăm
nghiệp
thác, khuyến
tư bản
nhân
về số
lượng,
1913khai
có 12.000
người khích
đến năm
nước
đầu tưngười.
vào Việt
Nam
(nớicau
lỏng
1916
lênngoài
tới 17.000
Công
nhân
su tay
tăngđộc
gấpquyền)
5 lần. để ổn
địnhnhân
kinhtrong
tế thuộc
và cungcủa
cấptưsản
cầutăng
của
Công
các địa
xí nghiệp
sảnphẩn
Việt cho
Namnhu
cũng
nước Pháp.
lên.

Công nhân mỏ

1. Những biến
động về kinh tế:
2. Tình hình
phân hóa xã hội:

1. Những biến động về kinh tế:
2. Tình hình phân hóa xã hội:
- Tư sản Việt Nam do chính sách nới lõng độc
quyền của Pháp tạo điều kiện cho họ vươn lên
phát triển tiêu biểu bạch Thái Bưởi.
- Tiểu tư sản thành thị có bước phát triển rõ rệt về
số lượng.
=> Tuy nhiên cả 2 giai cấp này chưa thực sự hình
thành.
Trong chiến tranh do có một số cơ hội kinh doanh nên tư sản Việt Nam tranh
thủ thoát khỏi sự kiềm chế của tư bản Pháp (Bạch Thái Bưởi) tầng lớp tiểu tư
sản thành thị cũng có bước phát triển rõ rệt về số lượng. Tuy nhiên đến cuối
chiến tranh, hai giai tầng tư sản và tiểu tư sản vẫn chưa thực sự hình thành.
Mặc dù vậy đã giành được vai trò nhất định trong kinh tế, tư sản Việt Nam
muốn có địa vị chính trị nhất định. Họ lập các cơ quan ngôn luận riêng như
các báo diễn đàn bản xứ, An Hà, Đại Việt… nhằm bênh vực quyền lợi kinh tế
cho giai cấp mình.

1. Những biến
động về kinh tế:
2. Tình hình
phân hóa xã hội:
Tác động
các chính
sách của
Pháp

1. Những biến động về kinh tế:
2. Tình hình phân hóa xã hội:
•Tác động:
-Mâu thuẫn xã hội gay gắt hơn.
-Số lượng công nhân, tư sản, tiểu tư sản tăng
nhanh, nhận thức rõ hơn vai trò chính trị của
mình.

1. Những biến
động về kinh tế:

3. Buổi đầu hoạt động cứu nước của nguyễn tất Thành từ
1911-1917

2. Tình hình
phân hóa xã hội:
3. Buổi đầu hoạt
động của
Nguyễn Tất
Thành

NGUYỄN ÁI QUỐC

Những hiểu biết của em về Bác Hồ?

Cụ Nguyễn Sinh Sắc

Bà Nguyễn Thị Thanh

Cụ Hoàng Thị Loan

Ông Nguyễn Sinh Khiêm

Queâ noäi cuûa Baùc Hoà

Thứ ba ngày 24 tháng 10 năm 2009
Lịch sử

Queâ ngoaïi cuûa Baùc Hoà

1. Những biến
động về kinh tế: Hoàn cảnh ra đi tìm đường cứu nước
2. Tình hình
phân hóa xã hội: + Nguyễn ái Quốc tên thật là Nguyễn Sinh Cung,
sinh ngày 19/5/1890 trong một gia đình trí thức yêu
3. Buổi đầu hoạt
nước.
động cứu nước cuả
+ Quê: Kim Liên, Nam Đàn, Nghệ An – một vùng
Nguyễn Tất Thành
quê có truyền thống đấu tranh.
Hoàn cảnh
và động cơ
tìm đường
cứu nước
của NAQ

-Lớn lên giữa lúc nước mất, nhà tan, lại được chứng
kiến nỗi thống khổ của nhân dân dưới ách thống trị
của đế quốc, phong kiến.
- Các cuộc đấu tranh đều thất bại, bế tắc.
Người sớm nuôi ý chí đánh đuổi thực dân Pháp, giải
phòng đồng bào.

Vì sao Nguyễn Ái Quốc quyết định sang phương Tây tìm
đường cứu nước? Những hoạt động của Nguyễn Ái Quốc từ
1911 – 1918?
Người khâm phục tinh thần yêu nước của các chí sĩ như Phan Đình Phùng,
Hoàng Hoa Thám, Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, nhưng lại thấy phong trào
đấu tranh do họ lãnh đạo đều thất bại, bế tắc. Vì vậy, Nguyễn ái Quốc không
tán thành con đường cứu nước của họ. Theo Người, Phan Bội Châu định đưa
vào Nhật để đánh Pháp thì chẳng khác nào “đưa hổ cửa trước, rước beo cửa
sau”, vì Nhật là một đế quốc đang tranh giành thuộc địa. Còn Phan Chu Trinh
muốn dựa vào Pháp để chấn hưng đất nước thì chẳng khác nào: “Xin giặc rủ
lòng thương”, còn phong trào đấu tranh của các sĩ phu như Phan Đình Phùng,
khởi nghĩa nông dân của Hoàng Hoa Thám còn mang nặng cốt cách phong kiến
truyền thống. Vì vậy, Người đã quyết định đi sang phương Tây tìm con đường
cứu nước mới với tư tưởng đúng đắn đó là: muốn đánh thắng kẻ thù thì phải
hiểu rõ về kẻ thù của mình. Người còn muốn xem nước Pháp và các nước khác
làm thế nào, rồi trở về giúp đồng bào mình.

Nguyeãn Taát Thaønh ñaõ rôøi Toå quoác ra ñi
treân con taøu naøo, vôùi caùi teân gì ?

Taøu Ñoâ ñoác La-tu-sô Tôø-reâ-vin, vôùi caùi teân laø Vaên Ba.

Nguyeãn Taát Thaønh ra ñi ôû beán caûng
naøo ? Vaøo ngaøy thaùng naêm naøo ?

Beán caûng Nhaø Roàng, vaøo ngaøy 5 – 6 – 1911.

1. Những biến
động về kinh tế:
2. Tình hình
phân hóa xã hội:
3. Buổi đầu hoạt
động cứu nước
của Nguyễn Tất
Thành.
Trình bày
những hoạt
động chủ yếu
của Nguyễn
Tất Thành từ
1911- 1917

* Hoạt động của nguyễn Tất Thành từ 1911- 1917

- Ngày 5/6/1911 Nguyễn Tất Thành ra đi tìm
đường cứu nước
- Năm 1911 – 1917 người bôn ba qua nhiều nước
làm nhiều nghề để sống, tiếp xúc với nhiều
người  hiểu rõ ở đâu bọn đế quốc cũng tàn
bạo, độc ác; ở đâu người lao động cũng bị áp
bức, bóc lột dã man.
- Năm 1917, Nguyễn Ái Quốc trở lại Pháp,
Người tích cực hoạt động tố cáo thực dân
Pháp và tuyên truyền cho cách mạng Việt
Nam, tham gia vào phong trào công nhân
Pháp, tiếp nhận ảnh Cách mạng tháng Mười
Nga.

Tóm t?t nhanh- Hành trình tìm du?ng c?u nu?c c?a Ch? t?ch H? Chí Minh-Journey of President HoChiMinh.mp4

Thị trấn Sainte Adresse ở nước Pháp, nơi Nguyễn Tất Thành
lao động trong khoảng thời gian từ cuối năm 1911, đầu năm
1912.

Một góc thành phố New York, nước Mỹ đầu thế kỷ 20
nơi Nguyễn Tất Thành đã sinh sống một thời gian vào khoảng cuối
năm 1912 đến đầu năm 1913.

Khách sạn Parker ở thành phố Boston, nước Mỹ,
nơi Nguyễn Tất Thành làm phụ bếp trong những năm 1912 - 1913.

Khách sạn Carlton ở Thủ đô London, nước Anh, nơi Nguyễn Tất Thành
làm việc trong thời gian sống ở nước Anh năm 1914.

Những hoạt động cứu nước của Nguyễn Tất
Thành có ý nghĩa gì?

Những hoạt động yêu nước của Nguyễn Tất
Thành tuy mới chỉ bước đầu, nhưng là cơ sở
quan trọng để Người xác định con đường
cứu nước đúng đắn cho dân tộc Việt Nam.

CỦNG CỐ
Câu 1. Trong thời kỳ CTTG thứ nhất (1914-1918),
thực dân Pháp đã áp dụng các chính sách áp bức,
bóc lột ở Việt Nam:
A.Phá cây lương thực, trồng cây lấy nguyên liệu để
phục vụ cho chiến tranh.
B.Tiếp tục đẩy mạnh khai thác hầm mỏ, lấy kim loại
quý hiếm.Bắt nhân dân ta mua công trái để có thêm
tiền chi phí cho chiến tranh.
C.Ráo riết bắt thanh niên VN đẩy ra chiến trường làm
bia đỡ đạn thay cho quân đội Pháp.
D.Tất cả các chính sách trên.

CỦNG CỐ
Câu 2. Khi CTTG I nổ ra, TD Pháp đẩy mạnh việc
bắt lính thuộc địa sang làm bia đỡ đạn cho quân
Pháp ở chiến trường Châu Âu. Đối tượng chính bị
bắt là:
A.Công nhân.
B.Tầng lớp TTS trí thức.
C.Tư sản và địa chủ.
D.Nông dân.

CỦNG CỐ
Câu 3.Trong thời kỳ diễn ra chiến tranh, giai cấp CN
VN
A.Đấu tranh chuyển từ tự phát sang tự giác.
B.Tăng nhanh về số lượng ở mọi ngành kinh tế, nhất là
CN khai thác mỏ và CN đồn điền.
C.Tăng nhanh cả về SL lẫn CL
D.Không có sự chuyển biến gì..

CỦNG CỐ
Câu 4. Để bênh vực về quyền lợi chính trị và kinh tế
cho người trong nước, giai cấp TS và tầng lớp TTS đã:
A.Liên minh với CN và ND cùng nhau chống Pháp.
B.Không đóng thuế kinh doanh cho TB Pháp.
C.Lập cơ quan ngôn luận riêng của mình (như báo
Diễn đàn bản xứ, An –Hà, Đại Việt…)
D.Không có phản ứng gì.

Câu 5. Tại sao Nguyễn Ái Quốc lại quyết định
sang phương Tây ( Pháp) tìm đường cứu nước?
A. Phương Tây là nền văn minh lâu đời.
B. Phương Tây là khu vực rộng lớn.
C. Đi theo các bậc tiền bối.
D. Xem nước Pháp và các nước làm thế nào rồi trở về
giúp đồng bào mình.

Câu 6. Tư tưởng của Nguyễn Ái Quốc có
những chuyển biến mới sau khi Người
A.rời cảng Nhà Rồng.
B. đến Mác-xây.
C. khảo sát các nước lớn.
D. từ Anh trở lại Pháp.

Câu 7. Nguyên nhân nào dẫn đến đời sống củ nông
dân Việt Nam này càng bần cùng trong những năm
Chiến tranh thế giới thứ nhất?
A. Pháp chuyển sang độc canh cây công nghiệp phục vụ
chiến tranh
B. Không quan tâm phát triển nông nghiệp
C. Nạn bắt lính đưa sang chiến trường châu Âu, nạn
chiếm đoạt ruộng đất, sưu cao thuế nặng
D. Hạn hán, lũ lụt diễn ra thường xuyên

Câu 8. Bối cảnh lịch sử nào quyết định việc Nguyễn
Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước?
A. Thực dân Pháp đặt xong ách thống trị trên đất nước
Việt Nam
B. Phong trào kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta
phát triển mạnh mẽ
C. Các tư tưởng cứu nước mới theo khuynh hướng dân
chủ tư sản ảnh hưởng sâu rộng đến nước ta
D. Con đường cứu nước giải phóng dân tộc ở Việt Nam
đang bế tắc, chưa có lối thoát

Câu 9. Trong hành trình tìm đường cứu nước,
nhận thức đầu tiên của Nguyễn Tất Thành rút ra
được, khác với các nhà yêu nước đi trước là
A. Cần phải đoàn kết các lực lượng dân tộc để đánh
đuổi thực dân Pháp xâm lược
B. Ở đâu bọn đế quốc, thực dân cũng tàn bạo, độc ác;
ở đâu người lao động cũng bị áp bức bóc lột dã man
C. Cần phải đoàn kết với các dân tộc bị áp bức để đấu
tranh giành độc lập
D. Cần phải đoàn kết với nhân dân Pháp trong cuộc
đấu tranh giành độc lập

Câu 10. Những hoạt động yêu nước đầu tiên của
Nguyễn Tất Thành ở Pháp có tác dụng gì?
A. Là cơ sở tiếp nhận ảnh hưởng của Cách mạng tháng
Mười Nga
B. Làm chuyển biến mạnh mẽ tư tưởng của Người
C. Tuyên truyền và khích lệ tinh thần yếu nước của Việt
kiều ở Pháp
D. Là cơ sở quan trọng để Người xác định con đường cứu
nước đúng đắn cho dân tộc Việt Nam