EduFive

Tiếng Việt

Viết

QUAN SÁT, TÌM Ý CHO BÀI
VĂN TẢ PHONG CẢNH

EduFive

YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
Phát triển kĩ năng nhận xét để học tập tác giả cách
quan sát, chuẩn bị cho việc quan sát, tìm ý, lập dàn ý
và viết bài văn tả phong cảnh.
Sử dụng phối hợp các kĩ năng quan sát trên cơ sở tái
hiện lại những hình ảnh đã có kết hợp với tranh,
ảnh,... để tìm ý cho bài văn tả cảnh đẹp ở quê hương
em hoặc nơi em ở.
Nói được 2 – 3 câu thể hiện tình cảm, cảm xúc của em
về một nhân vật trong phim hoạt hình đã xem với bạn
hoặc người thân dựa vào hướng dẫn của GV.

EduFive

Khởi
động

EduFive

EduFive
NỘI DUNG BÀI HỌC:

Nhận
xét
Thực
hành
Vận dụng
Tổng
kết

EduFive

NHẬN XÉT

Đọc bài văn sau và thực hiện yêu
Trăngcầu:
lên
Ngày chưa tắt hẳn, trăng đã lên rồi.
Mặt trăng tròn, to và đỏ, từ từ lên ở chân trời, sau rặng tre
đen của làng xa. Mấy sợi mây còn vắt ngang qua, mỗi lúc mảnh
dần, rồi đứt hẳn. Trên quãng đồng rộng, cơn gió nhẹ hiu hiu đưa
lại, thoang thoảng những hương thơm ngát.
Sau tiếng chuông của ngôi chùa cổ một lúc lâu, thật là sáng
trăng hẳn: trời bây giờ trong vắt, thăm thẳm và cao, mặt trăng nhỏ
lại, sáng vằng vặc ở trên không. Ánh trăng trong chảy khắp cành
cây, kẽ lá, tràn ngập trên con đường trắng xoá.
Bức tường hoa giữa vườn sáng trắng lên, lá lựu dày và nhỏ,
lấp lánh như thuỷ tinh. Một cành cây cong xuống rồi vụt lên, lá
rung động lấp lánh ánh trăng như ánh nước.

a. Bài văn tả cảnh
gì?

Bài văn tả cảnh
trăng lên

b. Khi mới lên và khi lên cao, trăng được tả như thế
nào?
+ Khi mới lên:

Mặt trăng tròn, to và đỏ, từ từ lên ở chân trời,
sau rặng tre đen của làng xa. Mấy sợi mây còn vắt
ngang qua, mỗi lúc mảnh dần, rồi đứt hẳn. Trên
quãng đồng rộng, cơn gió nhẹ hiu hiu đưa lại,
thoang thoảng những hương thơm ngát.

EduFive
b. Khi mới lên và khi lên cao, trăng được tả như thế
nào?
+ Khi lên cao:

Sau tiếng chuông của ngôi chùa cổ một lúc lâu, thật là
sáng trăng hẳn: trời bây giờ trong vắt, thăm thẳm và cao, mặt
trăng nhỏ lại, sáng vằng vặc ở trên không. Ánh trăng trong
chảy khắp cành cây, kẽ lá, tràn ngập trên con đường trắng
xoá.
Bức tường hoa giữa vườn sáng trắng lên, lá lựu dày và
nhỏ, lấp lánh như thuỷ tinh. Một cành cây cong xuống rồi vụt
lên, lá rung động lấp lánh ánh trăng như ánh nước.

c. Dưới ánh trăng, tác giả quan sát được những sự vật
nào?
Mỗi sự vật ấy được tả bằng những từ ngữ, hình ảnh
nào?

Thảo
luận
nhóm 4

c. Dưới ánh trăng, tác giả quan sát được những sự vật
nào?
vậtlên:
ấy được tả bằng những từ ngữ, hình ảnh
+Mỗi
Khisự
mới
nào?
Mặt trăng tròn, to và
đỏ, từ từ lên ở chân trời,

sau rặng tre đen của làng xa. Mấy sợi mây còn vắt
ngang qua, mỗi lúc mảnh dần, rồi đứt hẳn. Trên
quãng đồng rộng, cơn gió nhẹ hiu hiu đưa lại,
thoang thoảng những hương thơm ngát.

EduFive
c. Dưới ánh trăng, tác giả quan sát được những sự vật
nào?
vậtlên:
ấy được tả bằng những từ ngữ, hình ảnh
+Mỗi
Khisự
mới
nào?

Mặt trăng tròn, to và đỏ

Sợi, vắt ngang qua, mảnh dần rồi đứt
hẳn
Hiu hiu, thoảng những hương thơm
ngát

EduFive
c. Dưới ánh trăng, tác giả quan sát được những sự vật
nào?
ấy được tả bằng những từ ngữ, hình ảnh
+Mỗi
Khisự
lênvật
cao:
Sau tiếng chuông của nào?
ngôi chùa cổ một lúc lâu, thật là

sáng trăng hẳn: trời bây giờ trong vắt, thăm thẳm và cao, mặt
trăng nhỏ lại, sáng vằng vặc ở trên không. Ánh trăng trong
chảy khắp cành cây, kẽ lá, tràn ngập trên con đường trắng
xoá.
Bức tường hoa giữa vườn sáng trắng lên, lá lựu dày và
nhỏ, lấp lánh như thuỷ tinh. Một cành cây cong xuống rồi vụt
lên, lá rung động lấp lánh ánh trăng như ánh nước.

EduFive
c. Dưới ánh trăng, tác giả quan sát được những sự vật
nào?
Mỗi sự vật ấy được tả bằng những từ ngữ, hình ảnh
nào?
Trong vắt, thăm thẳm và cao

Nhỏ, sáng vằng vặc, trong, chảy khắp cành
cây, kẽ lá, tràn ngập trên con đường trắng xóa
Sáng trắng lên
Dày và nhỏ, lấp lánh như thuỷ
tinh

EduFiv
Trăng
Khi
trăng
mới lên

Mây
Gió
Trời

Khi
trăng
lên cao

Trăng
Bức
tường
hoa

Lá
lựu

Mặt trăng tròn, to và đỏ
Sợi, vắt ngang qua, mảnh dần rồi đứt
hẳn
Hiu hiu, thoảng những hương thơm
ngát

Trong vắt, thăm thẳm và cao
Nhỏ, sáng vằng vặc, trong, chảy khắp cành
cây, kẽ lá, tràn ngập trên con đường trắng xóa
Sáng trắng lên
Dày và nhỏ, lấp lánh như thuỷ tinh

EduFive
d. Tác giả dùng giác quan nào để quan sát?
Trăng lên

Ngày chưa tắt hẳn, trăng đã lên rồi.
Mặt trăng tròn, to và đỏ, từ từ lên ở chân trời, sau rặng tre
đen của làng xa. Mấy sợi mây còn vắt ngang qua, mỗi lúc mảnh
dần, rồi đứt hẳn. Trên quãng đồng rộng, cơn gió nhẹ hiu hiu đưa
lại, thoang thoảng những hương thơm ngát.
Sau tiếng chuông của ngôi chùa cổ một lúc lâu, thật là sáng
trăng hẳn: trời bây giờ trong vắt, thăm thẳm và cao, mặt trăng nhỏ
lại, sáng vằng vặc ở trên không. Ánh trăng trong chảy khắp cành
cây, kẽ lá, tràn ngập trên con đường trắng xoá.
Bức tường hoa giữa vườn sáng trắng lên, lá lựu dày và nhỏ,
lấp lánh như thuỷ tinh. Một cành cây cong xuống rồi vụt lên, lá
rung động lấp lánh ánh trăng như ánh nước.

EduFive
d. Tác giả dùng giác quan nào để quan sát?
Mặt trăng tròn, to và đỏ
Sợi, vắt ngang qua, mảnh dần rồi đứt
hẳn

Thị giác

Trong vắt, thăm thẳm và cao

Nhỏ, sáng vằng vặc, trong, chảy khắp cành
cây, kẽ lá, tràn ngập trên con đường trắng xóa
...

Hiu hiu, thoảng những hương thơm
ngát

Khứu giác

EduFive
e. Tìm hình ảnh so sánh trong bài văn và nêu tác
dụng của những hình ảnh đó.

Thảo
luận
nhóm

EduFive
e. Tìm hình ảnh so sánh trong bài văn và nêu tác
dụng của những hình ảnh đó.

Bức tường hoa giữa vườn sáng trắng lên, lá lựu dày
và nhỏ, lấp lánh như thuỷ tinh.
Một cành cây cong xuống rồi vụt lên, lá rung động
lấp lánh ánh trăng như ánh nước.
Tác dụng: Gợi tả vẻ đẹp của sự vật dưới ánh
trăng.

) ) ) ) ) ) ) ) )

) ) ) ) ) ) ) ) )

EduFive

KẾT LUẬN

Để quan sát một cảnh đẹp ở quê hương hoặc nơi em ở một cách
hiệu quả, em cần thực hiện những bước sau:
1. Lựa chọn thời điểm thích hợp: Chọn thời điểm cảnh đẹp thể
hiện được vẻ đẹp đặc trưng nhất.
2. Xác định vị trí quan sát: Tìm vị trí có thể bao quát toàn cảnh,
hoặc có thể tập trung vào những chi tiết đặc biệt thu hút em.
3. Sử dụng các giác quan: Quan sát bằng mắt, lắng nghe âm
thanh, cảm nhận mùi hương, và thậm chí nếm thử hương vị nếu
có thể.
4. Ghi chép lại cảm nhận: Viết nhật ký, chụp ảnh, hoặc vẽ tranh
để lưu giữ lại những khoảnh khắc đẹp và cảm xúc của em.
5. Chia sẻ trải nghiệm: Chia sẻ những gì em quan sát được với
người khác qua lời nói, hình ảnh, hoặc bài viết.

EduFive

THỰC HÀNH

Nhớ lại một cảnh đẹp ở quê hương hoặc nơi
em ở và ghi lại những điều em quan sát
được.
Em đã quan sát cảnh đẹp

Gợi
ý

nào?

Đường
phố

Công viên
...

Dòng
sông

Cánh
đồng

EduFive

Nhớ lại một cảnh đẹp ở quê hương hoặc nơi
em ở và ghi lại những điều em quan sát
được.
Em đã quan sát cảnh đẹp đó vào lúc
Gợi
nào?

Một thời
điểm
trong ngày.

ý

Các thời điểm
khác nhau.

EduFive

Nhớ lại một cảnh đẹp ở quê hương hoặc nơi
em ở và ghi lại những điều em quan sát
được.
Em đã quan sát cảnh đẹp đó vào lúc
Gợi
nào?
ý
Buổi
Buổi trưa
sáng

Buổi chiều

Buổi tối

EduFive

Nhớ lại một cảnh đẹp ở quê hương hoặc nơi
em ở và ghi lại những điều em quan sát
được.
Em đã quan sát theo trình tự nào?
Gợi

ý
Từ xa đến gần.
Từ ngoài
vào trong.

Từ trên
xuống dưới

EduFive

Nhớ lại một cảnh đẹp ở quê hương hoặc nơi
em ở và ghi lại những điều em quan sát
được.
Em đã đã sử dụng những
giác quan nào
Gợi
để quan sát?

ý

Thị giác

Khứu giác

Thính giác

Vị giác

Xúc giác

Ở mỗi vị trí hoặc thời điểm quan sát, cảnh vật có
những đặc điểm gì nổi bật?

EduFive

Nhớ lại một cảnh đẹp ở quê hương hoặc nơi
em ở và ghi lại những điều em quan sát
được.

EduFive

Nhớ lại một cảnh đẹp ở quê hương hoặc nơi
em ở và ghi lại những điều em quan sát
được.

Thảo luận nhóm
4 và ghi chép

EduFive

EduFive

Tổng
Kết

) ) ) ) ) ) ) ) )

) ) ) ) ) ) ) ) )

KẾT LUẬN

Để quan sát một cảnh đẹp ở quê hương hoặc nơi em ở một cách
hiệu quả, em cần thực hiện những bước sau:
1. Lựa chọn thời điểm thích hợp: Chọn thời điểm cảnh đẹp thể
hiện được vẻ đẹp đặc trưng nhất.
2. Xác định vị trí quan sát: Tìm vị trí có thể bao quát toàn cảnh,
hoặc có thể tập trung vào những chi tiết đặc biệt thu hút em.
3. Sử dụng các giác quan: Quan sát bằng mắt, lắng nghe âm
thanh, cảm nhận mùi hương, và thậm chí nếm thử hương vị nếu
có thể.
4. Ghi chép lại cảm nhận: Viết nhật ký, chụp ảnh, hoặc vẽ tranh
để lưu giữ lại những khoảnh khắc đẹp và cảm xúc của em.
5. Chia sẻ trải nghiệm: Chia sẻ những gì em quan sát được với
người khác qua lời nói, hình ảnh, hoặc bài viết.